Προσοχή στο χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου

Posted on 31 Μαρτίου, 2020, 4:08 μμ
12 secs

Διχασμένη εμφανίζεται για ακόμα μια φορά η Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης που έχουν προκαλέσει τα μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης του κορονοϊού.

Βορράς και Νότος εμφανίζονται εκδιαμέτρου αντίθετοι για το ποια πολιτική θα πρέπει να ακολουθηθεί ώστε να μετριαστούν οι επιπτώσεις της ύφεσης την επόμενη ημέρα.

Ο Βορράς (Γερμανία, Ολλανδια , Φινλανδία κλπ) είναι κάθετα αντίθετος στο ενδεχόμενο για την έκδοση ειδικού ομολόγου και παραπέμπει τις χώρες του Νότου στοον ESM για οποιαδήποτε οικονομική βοήθεια χρειαστεί την ώρα που ο Νότος, (Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Γαλλία και άλλες 5 χώρες) που πλήττονται από την καραντινα και τον κορονοϊό, ζητούν ένα δυνατό εργαλείο δανεισμού για να ξεπεράσουν τα οικονομικά προβλήματα που έχουν πλέον συσσωρευτεί.

Το χάσμα δείχνει δύσκολο να γεφυρωθεί, λόγω της εμμονής Γερμανίας και Ολλανδίας σε πολιτικές που δεν προκρίνουν την αμοιβαιοποίηση των χρεών που θα δημιουργηθούν, λόγω των έκτακτων οικονομικών μέτρων.

Η αμοιβαιοποίηση χρέους από τις ευρωπαϊκές χώρες είναι κάτι που εδώ και καιρό ζητούν χώρες με υψηλό χρέος στη νότια Ευρώπη, όπως η Ιταλία, αλλά τη λύση αυτή απορρίπτουν οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά.

Σε μια προσπάθεια να πείσουν τους Γερμανούς, Ιταλοί πολιτικοί προχώρησαν την Τρίτη σε μια ολοσέλιδη καταχώριση στο φύλλο της γερμανικής εφημερίδας Frankfurter Allgemeine Zeitung, ζητώντας από την Γερμανία να εγκρίνει τα αποκαλούμενα ομόλογα κορονοϊού.

Οι Ιταλοί γράφουν στους «αγαπητούς γερμανούς φίλους» ότι δεν πρόκειται για αμοιβαιοποίηση παλαιού δημόσιου χρέους, αλλά για τους πόρους ενός ευρωπαϊκού σχεδίου διάσωσης που θα διαμορφώσουν και θα διαχειριστούν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί.

Οι Ιταλοί πολιτικοί, κυρίως δήμαρχοι και βουλευτές από την βόρεια Ιταλία, ασκούν έντονη κριτική στην Ολλανδία, η οποία έχει ταχθεί αναφανδόν κατά των κοινών ευρωπαϊκών ομολόγων. «Η ολλανδική στάση είναι ένα παράδειγμα έλλειψης ηθικής και αλληλεγγύης», υπογραμμίζουν.

Στην έκκληση, οι συντάκτες υπενθυμίζουν επίσης τη Συμφωνία του Λονδίνου για τη μείωση του γερμανικού χρέους το 1953. «Η Ιταλία εξακολουθεί να είναι πεπεισμένη για την ορθότητα της απόφασης που ελήφθη τότε. Την εποχή εκείνη η Γερμανία κατάφερε να αποφύγει την χρεοκοπία και βίωσε την αλληλεγγύη», υπενθυμίζουν.

Με τον χρόνο να πιέζει ασφυκτικά απογοήτευση προκαλεί η δήλωση του επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ, ότι η δημιουργία ενός νέου μηχανισμού για την έκδοση «κορονο-ομολόγων» μπορεί να χρειασθεί έως και τρία χρόνια.

Σε συνέντευξη που έδωσε στην εφημερίδα Financial Times, ο Ρέγκλινγκ τόνισε ότι «κορονο-ομόλογα» θα μπορούσαν να εκδοθούν άμεσα με τη χρήση των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μηχανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Ρέγκλινγκ ωστόσο επεσήμανε ότι η Ευρωζώνη εκδίδει ήδη κοινό χρέος, όταν ο ESM δανείζεται από την αγορά για να δανείσει με τη σειρά του χώρες – μέλη της.

Όπως είπε, η ΕΕ θα μπορούσε, επίσης, να προχωρήσει σε κοινό δανεισμό μέσω της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αντλεί κεφάλαια με βάση τον προϋπολογισμό της, καθώς και μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η οποία ανήκει από κοινού στις χώρες της ΕΕ.

Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης έχουν προτείνει τη χρήση προληπτικών πιστωτικών γραμμών του ESM (ECCL), ύψους 2% του ΑΕΠ, από τις χώρες – μέλη για την αντιμετώπιση της κρίσης, μία κίνηση που θα άνοιγε επίσης τον δρόμο για απεριόριστες αγορές ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αν αυτό χρειαζόταν.

Οι ηγέτες της Ευρωζώνης δεν απέρριψαν την πρόταση αυτή την περασμένη εβδομάδα, αλλά ούτε την ενέκριναν ξεκάθαρα.

Για τη λήψη πιστωτικής γραμμής (ECCL), μία χώρα θα πρέπει να υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους της, κάτι το οποίο δεν θέλει να κάνει η Ιταλία που έχει πολύ υψηλό χρέος.

Όμως ο Ρέγκλινγκ σημείωσε ότι, δεδομένων των συνθηκών, οι όροι για τη χορήγηση μίας τέτοιας πιστωτικής γραμμής θα μπορούσαν να είναι ελάχιστοι.

Ο από τον ευρωπαϊκό νότο προερχόμενος, πρόεδρος του Eurogroup Πορτογάλος, Μάριο Σεντένο που ανακοίνωσε συνεδρίαση του Eurogroup, στις 7 Απριλίου για να εξετάσει πιθανά μέτρα σε συνέχεια της Συνόδου Κορυφής την περασμένη εβδομάδα προειδοποίησε τους Ευρωπαίους υπουργούς Οικονομικών για τον κίνδυνο «κατακερματισμού» της ευρωζώνης ως συνέπεια της πανδημίας του κορονοϊού, σε επιστολή του, της οποίας το Γαλλικό Πρακτορείο έλαβε γνώση σήμερα.

«Αναπόφευκτα θα βγούμε από την κρίση με ένα επίπεδο χρέους πολύ υψηλότερο» έγραψε στην επιστολή του ο Σεντένο, ο οποίος είναι επίσης υπουργός Οικονομικών της Πορτογαλίας. «Ωστόσο, αυτό το αποτέλεσμα και οι διαρκείς του επιπτώσεις δεν πρέπει να αποτελέσουν αιτία κατακερματισμού», πρόσθεσε.

Η επιστολή εστάλη στους υπουργούς των 19 κρατών-μελών της ευρωζώνης (Eurogroup) –καθώς και στους υπουργούς των χωρών της ΕΕ που δεν ανήκουν στη ζώνη του ευρώ.

«Υπάρχει μια συναίνεση στα κύρια στοιχεία της πολιτικής απάντησης σε αυτή τη φάση της κρίσης του κορονοϊού: βελτίωση των συστημάτων υγείας, παροχή ρευστότητας την οποία χρειάζονται οι επιχειρήσεις για να συνεχίσουν να λειτουργούν και κάλυψη των εισοδημάτων των εργαζομένων που έχουν απολυθεί», εξήγησε.

«Οφείλουμε να διερευνήσουμε μέτρα εφαρμογής των υφιστάμενων εργαλείων, αλλά πρέπει να είμαστε ανοικτοί στο να εξετάσουμε άλλες λύσεις, όταν τα πρώτα αποδειχθούν ανεπαρκή», πρόσθεσε.

Ο Σεντένο δήλωσε ότι είναι «έτοιμος να θέσει προς συζήτηση συγκεκριμένες προτάσεις, καλά αιτιολογημένες και αποτελεσματικές, που να μπορούν να μας βοηθήσουν να επισπεύσουμε την απάντησή μας».

Πάντως και για την Γερμανία τα πράγματα δεν είναι ρόδινα, καθώς οι «σοφοί» του Βερολίνου και το ΔΝΤ προβλέπουν «βαθιά υφεση» για φέτος.

Φαίνεται ότι μαγικές συνταγές δεν υπάρχουν πια ούτε για το γερμανικό οικονομικό «θαύμα», που σείεται κι αυτό συθέμελα από τα συνοδά υφεσιακά κύματα της πανδημίας του νέου κορωνοϊού.

Η ύφεση φέτος μπορεί να εξανεμίσει έως και το 5,5% του γερμανικού ΑΕΠ εκτιμούν οι «σοφοί» του Βερολίνου και στο χειρότερο σενάριο η ανάπτυξη για τον επόμενο χρόνο μόλις που θα φτάσει το 1%.

Με τις προβλέψεις αυτές να τινάζουν στον αέρα τις μέχρι πρότινος βεβαιότητες της ισχυρότερης οικονομίας της Ευρώπης, η προχθεσινή αυτοκτονία του υπουργού Οικονομικών της Έσσης Τόμας Σάφερ, μέλους του κόμματος της Μέρκελ, της CDU, έρχεται να προϊδεάσει για τις συνέπειες του σοκ στη γερμανική οικονομία και κοινωνία.

Υπουργός Οικονομικών τα τελευταία δέκα χρόνια στην Έσση, η μεγαλύτερη πόλη της οποίας είναι η Φραγκφούρτη, οικονομική πρωτεύουσα της Γερμανίας και έδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο Σάφερ φέρεται να είχε πιεστεί πολύ τις τελευταίες ημέρες λόγω του φόρτου εργασίας για τα έκτακτα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν για τη στήριξη της τοπικής οικονομίας.

Όπως είπαν στενοί συνεργάτες του, «εργαζόταν μέρα και νύχτα» για να βοηθήσει επιχειρήσεις και εργαζόμενους να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές συνέπειες της πανδημίας. Ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Έσσης Βόλκερ Μπουφιέ δήλωσε χαρακτηριστικά ότι ο Σάφερ δεχόταν μεγάλη πίεση εν μέσω της πλημμυρίδας των αιτήσεων για έκτακτη οικονομική βοήθεια από πολλούς κλάδους της οικονομίας.

Ο πολιτικός κόσμος της Γερμανίας είναι εμβρόντητος από την απονενοημένη πράξη του Τόμας Σάφερ, αλλά και από τις προβλέψεις των «πέντε σοφών».

Σύμφωνα με το καλύτερο σενάριο, εάν το «λουκέτο» στη γερμανική οικονομία διαρκέσει πέντε εβδομάδες, θα μπορούσε να υπάρξει ανάκαμψη εντός τριών εβδομάδων. Σε αυτή την περίπτωση το ΑΕΠ θα συρρικνωθεί κατά 2,8% και το επόμενο έτος θα αυξηθεί κατά 3,7%.

Εάν ισχύσει το ενδιάμεσο σενάριο, με την αγορά κλειστή επί επτά εβδομάδες, η ανάκαμψη θα χρειαστεί αντίστοιχα πέντε εβδομάδες και η μείωση του ΑΕΠ θα φτάσει στο 5,4%, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης του χρόνου θα είναι 4,9%. Σύμφωνα με την πλέον απαισιόδοξη πρόβλεψη, το γερμανικό ΑΕΠ θα μειωθεί φέτος κατά 4,5% και το 2021 θα υπάρξει πολύ αργή ανάκαμψη με ρυθμό μόλις 1%.

Όμως δεν είναι μόνο αυτά τα άσχημα νέα. Για τους εργαζόμενους η κρίση θα σημάνει άλλη μια φορά επιστροφή στην εργασιακή ανασφάλεια. Το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών (Ιfo) του Μονάχου προβλέπει δραματική αύξηση της υποαπασχόλησης στη Γερμανία το αμέσως προσεχές διάστημα, με το 25,6% των επιχειρήσεων να υιοθετούν τη μια ή την άλλη μορφή ελαστικής εργασίας.

Αν επαληθευθεί η πρόβλεψη αυτή, θα πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό από το 2010. Ιδιαίτερα θα πληγούν η αυτοκινητοβιομηχανία, η μηχανολογικός κλάδος και η ηλεκτροβιομηχανία. Κανείς πάντως μέχρι στιγμής δεν μπορεί να προβλέψει σε ποιο βαθμό θα εξαπλωθεί η ελαστική εργασία στη Γερμανία.

Πάντως, αν και συμφωνούν για τις επιπτώσεις της πανδημίας στη γερμανική οικονομία, η ασυμφωνία στους κόλπους της επιτροπής των Γερμανών σοφών όσον αφορά τα κορωνομόλογα παραμένει, ένδειξη ότι δεν ενστερνίζονται όλοι τη μονόπλευρη οπτική του Βερολίνου.

Ο επικεφαλής της επιτροπής Λαρς Φελντ δήλωσε ότι αντιμετωπίζει τα κορωνομόλογα με σκεπτικισμό «κυρίως λόγω των κινδύνων που θα μπορούσαν να προκύψουν για τους δημόσιους προϋπολογισμούς χωρών όπως η Γερμανία ή η Ολλανδία. Αντίθετα, ο Άχιμ Τρούγκερ, καθηγητής του Πανεπιστημίου Ντούιμπουργκ – Έσεν και μέλος τη ίδιας επιτροπής, θεωρεί τη λύση αυτή απαραίτητη προκειμένου να υπάρξει κοινή αντιμετώπιση της τρέχουσας κρίσης στην Ευρωζώνη.

 

...