«Περιβαλλοντικό (;)» νομοσχέδιο αμφιβόλου νομιμότητας -Χαράς Ευαγγέλια για την Ελληνικός Χρυσός και “άλλους”

Posted on April 25, 2020, 1:21 pm
6 secs

Χατίρια σε μεγάλες επιχειρήσεις και δεκάδες διατάξεις που δεν τέθηκαν καν σε διαβούλευση – Μεγάλος κερδισμένος, η Ελληνικός Χρυσός, την οποία απαλλάσσει από τη βάσανο των αδειοδοτήσεων και την εντάσσει στο καθεστώς γνωστοποίησης.

Κατατέθηκε προς ψήφιση το νομοσχέδιο της κυβέρνησης με τίτλο «Εκσυγχρονισμός Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας» από τον αδιάλλακτο και απτόητο, ο υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας που αγνόησε απολύτως τις αντιρρήσεις και τις σοβαρές ενστάσεις του συνόλου των περιβαλλοντικών οργανώσεων της χώρας.

Με μια Βουλή να υπολειτουργεί, η κυβέρνηση, διά του ΥΠΕΝ, όχι μόνο περιφρόνησε το πλήθος των αντιδράσεων επί των αντιπεριβαλλοντικών διατάξεων αμφιβόλου νομιμότητας του αρχικού νομοσχεδίου, αλλά σχεδόν διπλασιάζει τον αριθμό άρθρων, άσχετων μεταξύ τους, τα οποία δεν υπήρχαν καν στη διαβούλευση.

Διατάξεις που ακυρώνουν και πάλι τον χωρικό σχεδιασμό, έτσι όπως «ανατάχθηκε» από την προηγούμενη κυβέρνηση, και φωτογραφικές ρυθμίσεις ων ουκ έστι αριθμός.

Ο Κωστής Χατζιδάκης, αμετακίνητος στις θέσεις του, από τον προσωπικό του λογαριασμό στο facebook δήλωσε πως  «Οπως αναμενόταν, ορισμένες πλευρές έχουν κάνει προσπάθειες να διαστρεβλώσουν το περιεχόμενο του νομοσχεδίου. Υπήρξαν, όμως, κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης, πολλά εποικοδομητικά σχόλια και προτάσεις που ελήφθησαν υπόψη». Παράλληλα, έκανε λόγο για «γνωστές τερατολογίες περί καταστροφής του περιβάλλοντος».

Αναλυτικά από σχετικό ρεπορτάζ της ΕΦΣΥΝ

Προστατευόμενες περιοχές

Ενα από τα πιο οξύμωρα σημεία του νομοσχεδίου είναι η κατάργηση της ουσίας της προστασίας των περιοχών Natura 2000, βάσει των χρήσεων γης που ισχύουν για την πολεοδομία. Ετσι, με την τροποποίηση ενός προεδρικού διατάγματος αμιγώς πολεοδομικού χαρακτήρα, το οποίο ορίζει κατηγορίες και χρήσεις γης ως εργαλείο για τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τον αστικό δηλαδή κυρίως χώρο, προδιαγράφονται οι επιτρεπόμενες χρήσεις και δραστηριότητες εντός των προστατευόμενων περιοχών. Αυτό αναμένεται να επιφέρει τη νομιμοποίηση μιας σειράς αστικών χρήσεων μέσα στις προστατευόμενες περιοχές, όπως νέους δρόμους και δίκτυα υποδομής.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά στη θεσμοθέτηση τεσσάρων ζωνών κλιμακούμενης προστασίας στις περιοχές Natura (Απόλυτης προστασίας της φύσης, Προστασίας της φύσης, Οικοτόπων και ειδών και Βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων) στις οποίες ανοίγεται η δυνατότητα δραστηριοποίησης βαρέων επενδυτικών δραστηριοτήτων, όπως μεταλλευτικές δραστηριότητες και εξορύξεις υδρογονανθράκων, καθώς και της τουριστικής και εμπορευματικής «αξιοποίησής» τους. Ετσι, στο πλαίσιο ενός ακραίου παραλογισμού, οι ζώνες αναζήτησης, έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων μπορούν να επεκτείνονται στις ζώνες «Οικοτόπων και ειδών». Μάλιστα, στην αρχική έκδοση του νομοσχεδίου όπως αυτή αναρτήθηκε στο opengov, οι εξορύξεις υδρογονανθράκων είχαν συμπεριληφθεί μέσα στις ζώνες «Απόλυτης προστασίας της φύσης», κάτι που αποσύρθηκε μετά από έντονες αντιδράσεις, αλλά είναι ενδεικτικό των προθέσεων του υπουργείου.

Φορείς Διαχείρισης

Το νομοσχέδιο εκθέτει σε άμεσο κίνδυνο τις προστατευόμενες περιοχές με μια ριζική, αλλά αβέβαια αποτελεσματική αλλαγή του μοντέλου λειτουργίας των Φορέων Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας (ΦΔΠΠ). Επί της ουσίας, καταργεί την αυτοτέλεια των ΦΔΠΠ που ήταν ανεξάρτητοι επιστημονικοί/περιβαλλοντικοί φορείς και γνωμοδοτούσαν για τα σχέδια διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών και τις ενδεχόμενες δραστηριότητες μέσα σε αυτές. Το σύστημα διοίκησης των προστατευόμενων περιοχών ανατίθεται σε έναν ενιαίο κεντρικό φορέα υπό τη μορφή Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου, τον «Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής» (ΟΦΥΠΕΚΑ), που θα αποτελεί τη μετεξέλιξη του σημερινού Εθνικού Κέντρου Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΚΠΑΑ) και θα συνεργάζεται με τις υπηρεσίες των Περιφερειών και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.

ΟΙ ΦΔΠΠ μετονομάζονται σε Μονάδες Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών και συρρικνώνονται ως προς τον αριθμό τους με αποτέλεσμα την αύξηση της έκτασης των περιοχών που εποπτεύουν. Οι αρμοδιότητες του ΟΦΥΠΕΚΑ, και ειδικότερα των Μονάδων Διαχείρισης, υποβαθμίζονται σε σχέση με αυτές των υφιστάμενων φορέων διαχείρισης, ενώ καταργούνται σημαντικές αρμοδιότητες, όπως η γνωμοδότηση στο πλαίσιο της διαδικασίας αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων, κάτι που αναμένεται ότι θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στις προστατευόμενες περιοχές. Επίσης καταργείται και η υπάρχουσα ημιτελής αρμοδιότητα της φύλαξης των προστατευόμενων περιοχών, παρόλο που τα στοιχεία δείχνουν ότι οι φύλακες-επόπτες των σημερινών φορέων διαχείρισης είναι οι μόνοι στη χώρα που εποπτεύουν αυτές τις περιοχές σε μεγάλο βαθμό με αποτελεσματικό τρόπο.

Επιπλέον, το νέο σύστημα διοίκησης έχει περιορισμένες διαδικασίες συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών στη λήψη διαχειριστικών αποφάσεων, σε αντίθεση με τις υποδείξεις διεθνών και ευρωπαϊκών ενδεδειγμένων πρακτικών που την αναγνωρίζουν ως θεμελιώδες συστατικό για τη βιώσιμη διοίκηση των πυρήνων βιοποικιλότητας. Σε ό,τι αφορά τους 349 -ταλαιπωρημένους στα εργασιακά και μισθολογικά ζητήματα- εργαζόμενους των ΦΔΠΠ, δεν διασφαλίζεται η συνέχιση της εργασίας τους και προβλέπεται να επαναξιολογηθούν με διαδικασίες ΑΣΕΠ για να τοποθετηθούν σε μόνιμες θέσεις.

Περιβαλλοντική αδειοδότηση

Τα πυρά των περιβαλλοντικών οργανώσεων δέχονται οι διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορούν την περιβαλλοντική αδειοδότηση, καθώς το νομοσχέδιο υποβαθμίζει τη διαδικασία πρόληψης της περιβαλλοντικής ζημιάς από εν δυνάμει καταστροφικά έργα και επενδυτικές δραστηριότητες, γεγονός που παραβιάζει συγχρόνως εθνικούς και ενωσιακούς νόμους. Κι αυτό διότι, στο όνομα των καθυστερήσεων, επιχειρούνται δραστικές αλλαγές στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, καταρχάς με την εκχώρηση του ελέγχου των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) σε ιδιώτες «αξιολογητές» επιλεγμένους και αμειβόμενους από τους ίδιους τους επενδυτές, γεγονός που καθιστά την όλη διαδικασία της αδειοδότησης αδιαφανή και διάτρητη.

Παράλληλα, συρρικνώνει το περιεχόμενο των φακέλων αδειοδότησης με την απαλοιφή σειράς κρίσιμων περιβαλλοντικών στοιχείων των φακέλων που οφείλει να υποβάλει ο επενδυτής και μειώνει ασφυκτικά τις προθεσμίες των γνωμοδοτήσεων των αρμόδιων δημόσιων υπηρεσιών, ενώ, χωρίς να τους δίνει τα απαραίτητα εργαλεία για να τις καταρτίζουν, καθιστά τον ρόλο τους διακοσμητικό. Συν τοις άλλοις, προβλέπεται, για έργα Α1 κατηγορίας («που είναι πιθανό να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον και σε αυτά περιλαμβάνονται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πλην φωτοβολταϊκών, οι μεταλλευτικές δραστηριότητες και οι εξορύξεις»), η ΜΠΕ να στέλνεται για γνωμοδότηση στις αρμόδιες υπηρεσίες «εφόσον η γνωμοδότηση αυτή κρίνεται ουσιώδης». Ετσι, καταργείται η υποχρεωτική γνωμοδότηση των υπηρεσιών και δίνεται στην αδειοδοτούσα αρχή το δικαίωμα να κρίνει ως ουσιώδη ή μη τη γνωμοδότηση φορέων και υπηρεσιών.

Το νομοσχέδιο προωθεί την αλόγιστη επέκταση των βιομηχανικού μεγέθους Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), κυρίως των αιολικών, που έχουν ήδη προκαλέσει υποβάθμιση του περιβάλλοντος, την αντίδραση τοπικών κοινωνιών και την οικονομική επιβάρυνση των καταναλωτών για την εξασφάλιση υπερκερδών των επενδυτών. Προβλέπονται «διευκολύνσεις» υπέρ των βιομηχανιών ΑΠΕ με την κατάργηση της άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ που αντικαθίστανται από τη Βεβαίωση Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας, ενώ δεν θα απαιτείται έκδοση απόφασης της Ολομέλειας της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας. Η Βεβαίωση θα προκύπτει μετά από μια σύντομη και αυτοματοποιημένη διαδικασία ελέγχου της αίτησης, με μείωση στο ελάχιστο των δικαιολογητικών που απαιτούνται.

Αν και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ισχυρίζεται ότι οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης και δραστηριότητες στους τόπους αυτούς θα ρυθμιστούν με προεδρικά διατάγματα με τα οποία είναι πιθανό να απαγορευτεί ολικά ή κατά ζώνες η εγκατάσταση τέτοιων έργων και δραστηριοτήτων, δεν κάνει δεκτή την πρόταση των περιβαλλοντικών οργανώσεων που ζητούν να «παγώσει» η περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων με πιθανές σημαντικές αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις («κατηγορίας Α») σε περιοχές Natura 2000, έως ότου εκδοθούν τα προεδρικά διατάγματα χαρακτηρισμού και όρων γι’ αυτές τις περιοχές. Ετσι, ελλοχεύει ο κίνδυνος τέτοια έργα κατηγορίας Α να σπεύσουν να διασφαλίσουν την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση σε προστατευόμενες περιοχές έως την έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων, πόσο μάλλον του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ που έχει ήδη καθυστερήσει ανεπίτρεπτα, αν όχι εσκεμμένα.

Νομιμοποίηση αυθαιρέτων

Στο νομοσχέδιο θα επιτρέπεται για πρώτη φορά στους ιδιοκτήτες αυθαίρετων κτισμάτων σε καμένες ή εκχερσωμένες δασικές εκτάσεις και κατά περίπτωση εντός υγροτόπων και ρεμάτων να υποβάλουν δηλώσεις νομιμοποίησης υπό προϋποθέσεις. Προχωρά η ανάρτηση ολόκληρων των δασικών χαρτών, μαζί με τις «οικιστικές πυκνώσεις», όπως είχαν πολιτογραφηθεί οι διαμορφωμένοι οικισμοί αυθαιρέτων σε πρώην δασικές εκτάσεις και είχαν εξαιρεθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση για να αντιμετωπιστούν με χωριστό νομοσχέδιο. Η νέα διαδικασία, που θα επεκταθεί και στους ήδη αναρτημένους χάρτες, είναι απαραίτητη, αφού η προηγούμενη είχε κριθεί αντισυνταγματική με την 685/2019 απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ. Σε αυτή την κατηγορία υπολογίζεται ότι εντάσσονται περίπου 240.000 στρέμματα, με τουλάχιστον μισό εκατομμύριο αυθαίρετα που εξαιρούνται με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο νομιμοποίησης. Οι ιδιοκτήτες των κατοικιών θα πρέπει να υποβάλουν δηλώσεις για να εξαιρεθούν από την κατεδάφιση και την καταβολή ήδη βεβαιωθέντων προστίμων, ώστε να προχωρήσει η επόμενη φάση της διατήρησης του κτίσματος για 30 χρόνια.

Ωστόσο, οι προτεινόμενες διατάξεις για τις οικιστικές πυκνώσεις που θα υπαχθούν στη ρύθμιση προβλέπουν την τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών για χρήση κατοικίας σε δάση, δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις και, ως εκ τούτου, αντίκεινται στα άρθ. 24 παρ. 1 και 117 παρ. 3 του Συντάγματος.

Τέλος, στο προς ψήφιση νομοσχέδιο απλοποιούνται οι διαδικασίες διαχείρισης στερεών αποβλήτων και δεν λαμβάνονται μέτρα κατά της υποβάθμισης των ρεμάτων από την ανεξέλεγκτη διάθεση αστικών και βιομηχανικών λυμάτων μέσα σε αυτά, ούτε μέτρα ελέγχου/κυρώσεων για παράνομη διάθεση λυμάτων σε ρέματα. Δεν διασφαλίζεται η αποφυγή των παράνομων εκφορτώσεων αποβλήτων σε ρέματα και άλλους δημόσιους/ιδιωτικούς χώρους, που τα τελευταία χρόνια έχουν μετατρέψει όλες τις περιαστικές περιοχές σε απέραντες χωματερές. Καταργείται η άδεια μεταφοράς αποβλήτων και αντικαθίσταται από μια απλή εγγραφή σε ένα μητρώο.

 Την άμεση απόσυρση του αντι-περιβαλλοντικού νομοσχεδίου ζητούν με ψήφισμά τους περίπου 100 περιβαλλοντικά κινήματα και συλλογικότητες από ολόκληρη τη χώρα και γι’ αυτό κάνουν επείγουσα έκκληση για συγκέντρωση υπογραφών.


Οξείες αντιδράσεις και  πυρά από τον ΣΥΡΙΖΑ

Ο κος Χατζηδάκης, χωρίς ίχνος ντροπής, εισάγει το αντιπεριβαλλοντικό νομοσχέδιο στη Βουλή, εν μέσω πανδημίας και περιορισμών στη διαδικασία συζήτησης και συμμετοχής των βουλευτών. Έφτασαν σε σημείο να καθορίζουν συνεδριάσεις επιτροπών ενώ το νομοσχέδιο ακόμη και τώρα, Παρασκευή απόγευμα, δεν έχει κατατεθεί ακόμα στη Βουλή , δήλωσε ο Σ.Φάμελος εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ και συνεχίζει:

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη χρησιμοποιεί την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, λόγω κορονοϊού, για να φιμώσει, καθώς δεν μπορεί επί της ουσίας να αντιμετωπίσει, τις έντονες αντιδράσεις των περιβαλλοντικών οργανώσεων, της επιστημονικής κοινότητας και των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΦΔΠΠ), που ζητούσαν απόσυρση του νομοσχεδίου στο σύνολό του.

Πώς μπορεί να συμβιβαστεί άραγε το ψευδές πράσινο προσωπείο του κου Μητσοτάκη με την κάθετη αντίδραση όλης της περιβαλλοντικής κοινότητας; Μήπως αυτό είναι ο λόγος που επιχειρούν να περάσουν το αντιπεριβαλλοντικό νομοσχέδιο με περιορισμό στη συμμετοχή βουλευτών; Και ας μας πει ο ψευδο-ευρωπαϊστής Υπουργός σε ποια άλλη χώρα νομοθετούν με ελλιπή συμμετοχή και διαβούλευση, πλην, πιθανά, στην Ουγγαρία του κου Όρμπαν;

Και γιατί αυτή η βιασύνη; Μήπως στο νομοσχέδιο που διπλασιάστηκε σε μέγεθος, από τα 82 άρθρα κατά τη διαβούλευση σήμερα φτάνει στα 130, κρύβονται εξυπηρετήσεις και μία πολύ καλή ευκαιρία μέσα στον κορονοϊό να καλυφθούν όλα αυτά; Τελικά, εκτός από τις πλατφόρμες τηλεκατάρτισης, έχει και άλλες υποχρεώσεις να ξεπληρώσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη;

Από την πρώτη ανάγνωση προκύπτει: εξυπηρετήσεις στην Ελληνικός Χρυσός, ξεπούλημα του ποσοστού του δημοσίου στα δίκτυα ηλεκτρισμού (ΑΔΜΗΕ)-από τις πλέον κερδοφόρες επιχειρήσεις με πλειοψηφία του δημοσίου-, νομιμοποίηση αυθαιρέτων που δεν έχουν κτιστεί, κατάργηση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και ελέγχου, κατάργηση υπηρεσιών περιβάλλοντος και φορέων προστατευόμενων περιοχών, παρεμβάσεις σε δάση χωρίς έγκριση των δασικών υπηρεσιών, δεκάδες φωτογραφικές ρυθμίσεις και εξυπηρετήσεις σε ημέτερους, απευθείας αναθέσεις και άλλα πολλά που θα αναφέρουμε στη Βουλή, όσα θα καταφέραμε να εντοπίσουμε τις επόμενες τρεις μόνο μέρες που μάς διαθέτει η κυβέρνηση Μητσοτάκη, μέχρι να ξεκινήσει η συζήτηση στη Βουλή.

Η Βουλή είναι σχεδόν κλειστή και νομοθετεί μόνο τα μέτρα που είναι απαραίτητα στο πλαίσιο της πανδημίας, εμείς #μένουμεσπίτι, η ελληνική κοινωνία δίνει μια μάχη ζωής και οι κ. Μητσοτάκης και Χατζηδάκης βρήκαν την ευκαιρία να περάσουν από τη Βουλή ό,τι θα «σκόνταφτε» στην αντίδραση της κοινωνίας. Εμείς #μένουμεσπίτι και ο κος Χατζηδάκης βρήκε την ευκαιρία να σαρώσει το ελληνικό περιβάλλον. Του θυμίζουμε ότι κάτι αντίστοιχο επιχείρησε να πετύχει ο κος Βρούτσης με την τηλεκατάρτιση.

Πολύ φοβόμαστε, ότι η κυβέρνηση της ΝΔ σκοπεύει να ενσωματώσει και στο μέλλον για άλλα σοβαρά ζητήματα την κατάσταση έκτακτης ανάγκης και τον περιορισμό πληροφόρησης και διαφάνειας, ώστε να δικαιολογεί τα αδικαιολόγητα χωρίς αντιδράσεις. Πρόκειται για ένα ιδιαιτέρως σοβαρό ζήτημα δημοκρατίας και απαξίωσης της νομοθετικής και κοινοβουλευτικής διαδικασίας το οποίο καθιστά αναγκαία τη συστράτευση όλων των δημοκρατικών δυνάμεων και της κοινωνίας, απέναντι σε οποιαδήποτε απόπειρα της κυβέρνησης «να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία».

Και δυστυχώς το πρώτο χτύπημα, μέσα στην πανδημία, η κυβέρνηση επέλεξε να το δώσει στο περιβάλλον. Μέχρι εδώ άντεξε το οικολογικό προσωπείο του κου Μητσοτάκη. Λογικό, ως ψεύτικο έσπασε γρήγορα.​

...