ROBERTO SAVIANO*

Οι περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης αποτελούν ευκαιρία κέρδους για πολλές επιχειρήσεις, όχι μόνο για τις παράνομες. Αλλά οι τελευταίες έχουν ένα διπλό πλεονέκτημα: μπίζνες και σιωπή.


Οι εγκληματικές οργανώσεις είναι σαν το χρηματιστήριο, προηγούνται πάντα των εξελίξεων. Η φύση των χρηματιστηρίων δεν είναι να φωτογραφίζουν την κρίση, αλλά να την προβλέπουν.  Έτσι, οι μαφίες «αισθάνονται» τις μπίζνες πριν καθοριστούν οι ανάγκες της αγοράς. Τι κάνουν τα Clan, οι καλύτερα οργανωμένες δομές του σύγχρονου καπιταλισμού, στην  εποχή του κοροναϊού; Είναι σχεδόν αδύνατο να το καταλάβουμε τώρα, αλλά μπορούμε ήδη να συλλέξουμε κάποια σημεία. Από την παρατήρηση των ημερών αυτών φαίνεται να προκύπτει ότι οι μαφίες δεν είχαν περισσότερη πληροφόρηση από τους υπόλοιπους.

Οι μαφίες την πάτησαν, όπως και όλοι οι άλλοι, από το κινεζικό καθεστώς, το οποίο πρώτα υποτίμησε, μετά έκρυψε και όταν ήταν πλέον αδύνατο να το αποκρύψει, ανακοίνωσε επισήμως την εξάπλωση του ιού. Ούτε η μαφία του Χονγκ Κονγκ (οι ισχυρές Τριάδες) το είχε προβλέψει. Τώρα αυτό που συμβαίνει από το Μεξικό ως το Κόσοβο, από την Ιταλία ως το Ιράν είναι ότι οι μαφίες κινούνται για μεγάλη κερδοσκοπία.

Οι δημόσιες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης αυξάνουν τις δυνατότητες κερδοφορίας πολλών επιχειρήσεων, όχι μόνο για τις εγκληματικές οργανώσεις, αλλά αυτές οι τελευταίες ειδικότερα έχουν ένα διπλό πλεονέκτημα: μπίζνες και σιωπή. Οποιαδήποτε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μονοπωλεί την προσοχή των μέσων ενημέρωσης: οι εγκληματικοί μηχανισμοί δεν απασχολούν πλέον τον (ήδη λίγο) χώρο τους στις ειδήσεις, η επιτακτική ανάγκη επιβίωσης κυριαρχεί στα πάντα. Επιπλέον, σε χώρες όπως η Ιταλία, η ήδη κατεστραμμένη δικαιοσύνη επιβραδύνεται περισσότερο. Η πανδημία είναι o ιδανικός τόπος για τις μαφίες και ο λόγος είναι απλός: αν είσαι πεινασμένος, ψάχνεις ψωμί, δεν έχει σημασία από ποιο φούρνο προέρχεται και ποιός το διανέμει. Αν χρειάζεσαι ένα φάρμακο πληρώνεις, δεν αναρωτιέσαι ποιος σου το πουλάει, απλά το θέλεις. Μόνο σε περιόδους  ειρήνης και ευημερίας είναι δυνατό να υπάρχει επιλογή.

Απλά κοιτάξτε το χαρτοφυλάκιο των μαφιών για να καταλάβετε πόσα μπορούν να κερδίσουν από αυτή την πανδημία. Πού έχουν επενδύσει τις τελευταίες δεκαετίες; Στις εταιρείες πολλαπλών υπηρεσιών (κυλικεία, καθαρισμός, απολύμανση), ανακύκλωσης, μεταφορών, κηδειών, διανομή πετρελαίου και τροφίμων. Να λοιπόν, πώς θα κερδίσουν. Οι μαφίες γνωρίζουν ποιες είναι και θα είναι οι ανάγκες και θα τις καλύψουν με τους όρους τους. Ήταν πάντα έτσι. Με τα χρόνια, οι μαφίες κατάφεραν να διεισδύσουν στην κορυφή του τομέα της υγείας, όπως καταδεικνύει η καταδίκη του μαφιόζου Carlo Chiriaco, ο οποίος ήταν ταυτόχρονα διευθυντής του τομέα υγείας της Παβίας και υπεύθυνος υγείας της εγκληματικής ‘Ndrangheta  στην Λομβαρδία. Η πραγματική εγκληματική εταιρεία δεν κλέβει μάσκες που προορίζονται για μεταπώληση. Η Τουρκία, η Ινδία, η Ρωσία, το Καζακστάν, η Ουκρανία και η Ρουμανία έχουν σταματήσει ή έχουν μειώσει τις εξαγωγές μάσκας. Υπάρχουν 19 εκατομμύρια μάσκες (συμπεριλαμβανομένων των Fpp2, Fpp3 και χειρουργικών) δεσμευμένες στο εξωτερικό, στις χώρες παραγωγής ή σε χώρες διέλευσης για την Ιταλία. Ποιος θα διαπραγματευτεί τα ξεμπλοκάρισμα της κατάστασης και των διελεύσεων, κατά την άποψή σας;

Και τι θα συμβεί όταν τα τρόφιμα ή η βενζίνη αρχίζουν να έχουν πιο αργή κατανομή; Ποιος θα είναι σε θέση να παρακάμψει τις απαγορεύσεις και να παραδώσει αγαθά χωρίς διακοπή; Οι μαφίες. Αυτός είναι ο λόγος – συζητείται αυτές τις ώρες – που δεν πρέπει να δημιουργήσουμε πανικό σχετικά με τη δυνατότητα εύρεσης τροφής. Οι επιχειρήσεις που πωλούν τις βασικές πρώτες ανάγκες στο λιανικό εμπόριο πρέπει να γίνουν ασφαλείς, κάνοντας νέες προσλήψεις, αυξάνοντας τις ώρες λειτουργίας και τους μισθούς, κάθε κλείσιμο ευνοεί μόνο εγκληματικές οργανώσεις. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η πολιτική καλείται να λάβει αποφάσεις που θα καθορίσουν τη ζωή της χώρας μας τις επόμενες δεκαετίες. Θα δούμε τη δύναμη των εγκληματικών οργανώσεων αλλά στη συνέχεια, όταν θα αμβλυνθεί η κατάσταση ανάγκης, όχι τώρα σε αυτά τα αρχικά στάδια που  βλέπουμε μόνο τον ηρωισμό και την αυταπάρνηση των ατόμων και την παρέμβαση ενός κράτους που κινείται επιτακτικά για να ανταποκριθεί στην κρίση παίρνοντας το ρόλο του σωτήρα (θα έρθει ο χρόνος να αναλύσουμε τις ελλείψεις, τις περικοπές στην υγεία, της κατάστασης φθοράς στην οποία βρίσκονται πολλά δημόσια νοσοκομεία, των μισθών για τους ερευνητές).

Δεν πρέπει όμως να σκεφτόμαστε μόνο την ιταλική διάσταση του εγκληματικού φαινομένου: τα αεροδρόμια και οι ναυτιλιακές εταιρείες της Ανατολικής Ευρώπης και της Νότιας Αμερικής που χρησιμοποιούνται συχνά για τη διακίνηση ναρκωτικών προετοιμάζονται τώρα να καλωσορίσουν τα νέα αγαθά που απαιτεί η αγορά σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης.  Πώς το ξέρουμε; Η ικανότητα των μαφιών ήταν πάντοτε εκείνη να είναι σε θέση να εφαρμόζουν κερδοφόρα εμπορικά προγράμματα στα πιό συμφέροντα προϊόντα. Και η αγορά ναρκωτικών κατά την εποχή της επιδημίας; Η κρίση ευνόησε τα καρτέλ και τις συμμορίες της χονδρικής αγοράς. Αυτή τη στιγμή οι έλεγχοι στους διεθνείς λιμένες έχουν μειωθεί, τα φορτία περνούν πιο εύκολα. Στο λιανεμπόριο, υπήρξε μια αρχική αύξηση πριν από τον εγκλεισμό, όταν οι άνθρωποι έκαναν τα αποθέματα ναρκωτικών ακριβώς όπως έκαναν με τα τρόφιμα. Οι ντίλερς έχουν γεμίσει τις αποθήκες τους, έτοιμοι να τα βγάλουν όταν οι τιμές θα έχουν εκτοξευθεί.

Για να παρατηρήσουμε την τελευταία επιδημία που είδε το οργανωμένο έγκλημα να γίνεται πλουσιότερο, πρέπει να επιστρέψουμε στο 1884, όταν η Νάπολη ερήμωσε από τη χολέρα. Περισσότερο από το 50% των θανάτων καταγράφηκαν στη Νάπολη. Για να μην επαναληφθεί μια τέτοια εκατόμβη, το ιταλικό κοινοβούλιο ψήφισε νόμο για την αποκατάσταση της πόλης της Νάπολης και διέθεσε 100 εκατομμύρια λίρες για τα έργα αποκατάστασης. Όλοι ωφελήθηκαν από αυτή την αποκατάσταση: οι διεφθαρμένοι και αδίστακτοι εργολάβοι, οι επιχειρήσεις που κέρδισαν τις δημοπρασίες στο κατώτατο σημείο και στη συνέχεια δεν εκτελούσαν τις εργασίες , οι πολιτικοί σύμμαχοι των φαμιλιών της Camorra. Όλοι εκτός από την πόλη της Νάπολης. Η έκθεση της εξεταστικής επιτροπής του κοινοβουλίου το 1900 έγραφε ότι ήταν έργο “της υψηλής Camorra”.

Σε κάθε έκτακτη ανάγκη, το οργανωμένο έγκλημα βρισκόταν πάντα στην πρώτη γραμμή. Κατά τη διάρκεια της πανώλης του δέκατου έβδομου αιώνα – όπως διηγείται ο Σαλβατόρε Ντε Ρεντζί – η αριστοκρατία, που δεν μπορούσε πλέον να διαχειριστεί την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην πόλη, έπρεπε να συνάψει συμφωνίες με τις εγκληματικές συμμορίες, ένα είδος πρωτο-μαφίας που ανέλαβε διάφορες υπηρεσίες, από τον έλεγχο των δρόμων έως τη διαχείριση των νεκρών.

Ακόμη και ο γεωργικός τομέας, εάν δεν προστατευθεί από κερδοσκοπία, κινδυνεύει να καταρρεύσει και να εισβάλλει και σε αυτόν η μαφία συνολικά. Υπάρχει ένα προηγούμενο. Όπως γράφει ο Πιέρο Γκρίμα, όταν μίλησε για τη χολέρα στη Σικελία το 1867, τα αγροτικά προϊόντα ήταν ελλιπή, επειδή οι άρρωστοι ή τρομοκρατημένοι αγρότες δεν πηγαίναν πλέον στους αγρούς. Η αγροτική μαφία αποφάσισε να παρέμβει προτείνοντας ένα σύμφωνο στους γαιοκτήμονες: να παράσχει τους εργαζόμενους (που αναγκάστηκαν με απειλές και εκβιασμούς είτε επιλέχθηκαν οι πιο πεινασμένοι και πρόθυμοι να κάνουν οτιδήποτε) με αντάλλαγμα μεγάλα κτήματα.

 

Αυτό συνέβαινε πριν από 150 χρόνια. Αλλά τι θα μπορούσε να συμβεί σήμερα σε μια αλυσίδα εφοδιασμού στην οποία υπάρχουν ήδη  μαφιόζικα clan, από τις αγορές φρούτων και λαχανικών ως τη μεταφορά και τον έλεγχο του εργατικού δυναμικού; Ο κίνδυνος είναι ότι τελικά θα αποφασίζουν  αυτοί για τις τιμές και με τους τρόπους τους. Και τι θα συμβεί στη συνέχεια, όταν τελικά περάσει η έκτακτη ανάγκη για την υγεία; Όπως και οι καλύτεροι επιχειρηματίες, οι μαφίες σκέφτονται επίσης και για αυτό. Για κάθε υγιή επιχειρηματία που κινδυνεύει να κλείσει το εστιατόριο ή το κατάστημα του, υπάρχει ένα μαφιόζικο clan που είναι έτοιμο να παρέμβει προς όφελος του, είτε αγοράζοντας είτε με άλλη μορφή. Εάν το κράτος δεν ενεργήσει τώρα να σώσει εταιρείες που βρίσκονται σε κρίση, αν περιμένει μια επόμενη φάση, θα είναι αργά, πολύ αργά. Όπου ο κορωναϊός δεν θα φτάσει, οι μαφίες θα φτάσουν. Ένα κράτος αδύναμο είναι  εύκολο θήραμα σε οποιαδήποτε οργανωμένη μορφή της οποίας η εξουσία αποκτήθηκε με τη βία και με χρήματα που καταβάλλονται αμέσως.

 

*ROBERTO SAVIANO Δημοσιογράφος Συγγραφέας

repubblica.it

 

( Μετάφραση IntependentNews.gr)