Η κρίση μέσα από τρεις συν ένα δείκτες

Posted on 06 Μαρτίου, 2020, 1:35 μμ
6 secs

Τα πρώτα χρόνια της κρίσης βρήκαν την Ελλάδα ανοχύρωτη μπροστά στο φαινόμενο μιας χρεοκοπίας λόγω υπερβολικού δημόσιου χρέους και ελλείματος. Τα προγράμματα διάσωσης της ελληνικής οικονομίας, που στηρίχτηκαν σε σημαντικές μειώσεις μισθών και συντάξεων τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα αλλά και την υπερφορολόγηση ειδικά των μεσαίων και χαμηλά οικονομικών στρωμάτων, οδήγησαν στη δραματική μείωση του ΑΕΠ, δραματική αύξηση της ανεργίας και φυσικά στη της κατανάλωσης.

Η δεκαετία της κρίσης άφησε τα βαθιά σημάδια της , πάνω στο σώμα της ελληνικής κοινωνίας, σημάδια που ακόμα δεν έχουν γιατρευτεί και δύσκολα θα γιατρευτούν.

Η Ελλάδα οδηγήθηκε στην κρίση ακολουθώντας την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας, μετά το σκάνδαλο της Lemman Brothers. Με τη μόνη διαφορά ότι ενώ όλοι διαβεβαίωναν ότι η ελληνική οικονομία ήταν θωρακισμένη απέναντι στις διεθνείς προκλήσεις μόνο αυτό δεν συνέβαινε.

Mε βάση στοιχεία και εκθέσεις της ΕΛΣΤΑΤ και την ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ για το έτος 2019, η ύφεση είχε χτυπήσει την πόρτα της Ελλάδας από το έτος 2008. Συγκεκριμένα σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ η ελληνική οικονομία έκλεισε το 2008 με μείωση του ΑΕΠ κατά 0,3% από ανάπτυξη 3,3% το 2007, ενώ το 2009 η χρονιά έκλεισε με μείωση του ΑΕΠ, 4,3%.

Τα ίδια έτη η ανεργία καταγράφει αύξηση. Σύμφωνα με τα προσαρμοσμένα εποχιακά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ η ανεργία το 2008 καταγράφει αύξηση 0,4% σε σχέση με το 2007 από 8% σε 8,4%, ενώ το 2009 πραγματοποιεί άλμα στο 10,6%, δηλαδή ποσοτική αύξηση κατά 2,8%.

Το 2008 και το 2009 η ιδιωτική κατανάλωση πέφτει στο 3,6 από 4,1 το 2007, ενώ το 2009 μετά από πολλά έτη παρουσιάζει αρνητικό πρόσημο, στο -1,7.

Και όλα αυτά χωρίς η κρίση να έχει ξεκινήσει ακόμα να χτυπά την Ελλάδα.

H κατάσταση τα επόμενα χρόνια χειροτερεύει. Οι μνημονιακές πολιτικές οδηγούν σε μεγάλη αύξηση τόσο την ύφεση, όσο και την ανεργία.

Τα αναθεωρημένα στοιχεία των Ετήσιων Εθνικών Λογαριασμών της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής ότι η ύφεση αθροιστικά στο διάστημα 2008 -2013, έφτασε στο 29,7%. Σχεδόν το 1/3 ήλθε μεταξύ 2010 και 2011 οπότε το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 8,2%.

Όπως γράψαμε ο 2008 επήλθε ύφεση 0,3%, το 2009 4,3%. Το 2010 η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 5,5%, το 2011 κατά 9,1%, το 2012 κατά 7,3% και το 2013 κατά 3,2 %. Με βάση 86 επεισόδια ύφεσης που εξέτασε το ΔΝΤ σε βάθος 22 χρόνων (1992 -2014) κανένα από αυτά δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτό που συνέβη στην Ελλάδα.

Ανάλογα της πτώσης του ΑΕΠ ήταν και τα ποσοστά της ανεργίας. Το 2010 η ανεργία εκτοξεύεται στο 14,7, το 2011 στο 21,2, το 2012 στο 26,4, το 2013 στο 27,4.

Αντίστοιχα η ιδιωτική κατανάλωση, το 2010 μειώνεται κατά -6.5 μονάδες, το 2011 -7.0, το 2012, το 2013 -6.0.

Το 2013 βρίσκει την Ελλάδα στην κορύφωση της κρίσης με τα βασικά οικονομικά μεγέθη σε ελεύθερη πτώση, και τους πολίτες να υποφέρουν από την ανεργία και τις συνεχείς μειώσεις μισθών και συντάξεων.

Η κρίση δείχνει τα δόντια της και τα επόμενα χρόνια, ωστόσο οι συνέπειες αμβλύνονται και η οικονομία αρχίζει να δείχνει σταθεροποιητικές τάσεις.

Το 2014 είναι η πρώτη χρονιά που μετά από 6 χρόνια συνεχούς ύφεσης που η οικονομία κινείται με θετικό πρόσημο. Συγκεκριμένα το 2014 το ΑΕΠ παρουσιάζει άνοδο κατά 0,7%. Τα επόμενα δύο χρόνια όμως παρουσιάζει πάλι πτώση. Το 2015 -0,4 και το 2016 -0,2. Τα δυο πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, και τα αντιφατικά μηνύματα που εκπέμπει η κυβέρνηση ειδικά το πρώτο εξάμηνο διακυβέρνησης δείχνουν να επηρεάζουν αρνητικά την οικονομία. Ωστόσο το 2017 και μετά την εφαρμογή και του τρίτου μνημονίου η οικονομία επανέρχεται σε θετικούς ρυθμούς καταγράφοντας άνοδο κατά 1,5% και το 2018 κατά 1,9%.

Αντίστοιχα κινούνται και τα νούμερα της ιδιωτικής κατανάλωσης. Το 2014 παρουσιάζει άνοδο 0.6 το 2015 πτώση -0.2, το 2016 ίσα βάρκα ίσα γιαλό 0.0 το 2017 περνά σε θετικό ρυθμό της τάξης του 0.9 και το 2018 αυξάνεται κατά 1.1%.

Παράλληλα τα ποσοστά της ανεργίας δείχνουν να αποκλιμακώνονται παραμένοντας ωστόσο σε πολύ υψηλά επίπεδα σε σχέση με την προ κρίσης εποχή (2007 8%). Από 27,4 % το 2013, η ανεργία πέφτει το 2014 στο 25,8%, ενώ καθοδικά κινείται και τα επόμενα έτη. Το 2015 η ανεργία κλείνει στο 23,9%, το 2016 στο 23,4%, το 2017 στο 20,9 και το 2018 σπάει για πρώτη φορά το ψυχολογικό όριο του 20% κλείνοντας στο 18,5%.

Αυτό που όμως πρέπει να τονιστεί για την δεκαετία της κρίσης είναι και ένα στοιχείο που έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην επιδείνωση των παραπάνω δεικτών.

Η προσαρμογή μέσω της εσωτερικής υποτίμησης, και η εφαρμογή σκληρών οικονομικών μέτρων, είχε ως αποτέλεσμα την κάθετη πτώση του εισοδήματος, εκατομμυρίων πολιτών και ειδικά των επαγγελματιών και επιτηδευματιών.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, ο αριθμός των επαγγελματιών και επιτηδευματιών από το 2010 ως το 2018 μειώθηκε κατά 40% και συγκεκριμένα από 1 εκατομμύριο σε 610.000.
Αντίστοιχα τα εισοδήματα τους μειώθηκαν κατά 60%, από 24 δισεκατομμύρια στις αρχές της δεκαετίας στα 10 δισ.

Από την πλευρά τους οι μισθωτοί είδαν τα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα να μειώνονται κατά 9 δισ. ευρώ ή κατά 22,6%. Μικρότερη ήταν η μείωση του συνολικού δηλωθέντος εισοδήματος των συνταξιούχων. Από 26,8 δισ. το 2010 περιορίστηκε στα 25,2 δισ. ευρώ το 2018.

Τέλος, οι αγρότες είδαν το δηλωθέν εισόδημα τους το 2017 να είναι μειωμένο κατά 28,2%, σε σύγκριση με τα εισοδήματα του 2010. Συγκεκριμένα οι αγρότες έχασαν περίπου 1,25 δισ. ευρώ.
Συνολικά από τα 100,3 δισ. ευρώ των εισοδημάτων που δηλώθηκαν το 2010, το 2017 αυτό το ποσό περιορίστηκε στα 73 δισ., γεγονός που σημαίνει ότι οι φορολογούμενοι απώλεσαν εισοδήματα 27 δισ. ευρώ στα χρόνια της κρίσης.

...