He did the right thing again. Πώς κατάφερε ο Spike Lee να κάνει μία ταινία τόσο επίκαιρη;

Posted on 15 Ιουνίου, 2020, 6:42 μμ
23 secs

Πώς κατάφερε ο Spike Lee να κάνει μία ταινία τόσο επίκαιρη; Η απάντηση είναι απλή. Δεν είναι η τυχαία στιγμή, ούτε η τραγική επανάληψη της ιστορίας. Και αυτό γιατί δεν συμβαίνει τίποτα από τα δύο. Η δολοφονία του George Floyd φυτρώνει σαν ένα ακόμα κλαδί στο δέντρο των φυλετικών διακρίσεων και δολοφονιών στην Αμερική. Οι ρίζες του εκκινούν τον 16ο αιώνα και ο κορμός του, χοντρός και αμείλικτος έχει κουβαλήσει τα νεκρά σώματα εκατομμυρίων Αφρικανών, από την εποχή του δουλεμπορίου μέχρι σήμερα. Σε δεκάδες πολιτείες των Η.Π.Α ο κόσμος εξεγείρεται, εμπνέοντας κινήματα συμπαράστασης σε όλο τον πλανήτη. Tο πρόσωπο του Floyd γίνεται graffiti στο Ισραηλινό τείχος στην Δυτική όχθη της Παλαιστίνης. Το σύνθημα “Black Lives Matter” μεταφράζεται, πολλαπλασιάζεται και εξαπλώνεται ακριβώς επειδή στην ουσία του σηκώνει το βάρος όλων των καταπιεσμένων.

Ο Spike Lee κάνει μια ταινία φόρο τιμής στον αγώνα των Αφροαμερικανών ενάντια στις φυλετικές διακρίσεις, στο αμερικανικό αντιπολεμικό κίνημα και στην τέχνη που γεννήθηκε στον πυρήνα αυτών των γεγονότων. Απ’την Aretha Franklin, τον Francis Ford Coppola, τον Oliver Stone και τον Johnny που πήρε το όπλο του πολλές φορές από τότε. Έρχεται απ’ το παρελθόν, συνομιλώντας με τον Dr. King, τους Μαύρους Πάνθηρες, την Angela Davis, τον Bobby Seale  για να συναντήσει μετωπικά το παρόν, χωρίς αερόσακο, κουνώντας το δάχτυλο. Συνήθως μας ενοχλεί να μας κουνάνε το δάχτυλο, εκτός –ίσως- αν το κάνουν καλά. Με άξονα ένα κυνήγι θησαυρού και ηθικής αποκατάστασης τεσσάρων βετεράνων του πολέμου του Βιετνάμ, το Da 5 Bloods, αρπάζει την ευκαιρία να φτύσει με απολαυστική ειρωνεία τον Τραμπ μες στη μούρη. Απευθύνεται με θάρρος στο σύγχρονο αμερικάνικο κίνημα και τις αντιφάσεις του, μιλά για το τραύμα του πολέμου, για την ταξικότητα του, για την ανοιχτή πληγή της οπλοκατοχής και της αστυνομικής δολοφονικής βίας τότε και τώρα. Για την Αμερική. Kαι το Βιετνάμ. Για τις σφαγές αμάχων απ’ τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. “Touché” μας λέει ο Βιετναμέζος Vinh, σχολιάζοντας ανεπαίσθητα την γαλλική αποικιοκρατία ενώ εκτός οθόνης, διαδηλωτές γκρεμίζουν με κρότο τα αγάλματα των αποικιοκρατών. Εκεί αντιλαμβάνεσαι ακριβώς τι συμβαίνει. Ο Lee δεν είναι εμμονικός. Eίναι απλώς με την σωστή πλευρά της ιστορίας, είναι ταγμένος.

Χιούμορ, ζωντάνια, τρελός αλλά κομψός ρυθμός, εναλλαγή φορμά στροβιλίζονται σε μια αφήγηση που μπαινοβγαίνει από το πραγματικό ιστορικό υλικό στο fiction. Το “ Da 5 Bloods” είναι ένα μνημείο κουλ αισθητικής, σαν αυτά που θα θέλαμε στην θέση του Κολόμβου. Η αφηγηματική μαεστρία του Lee μας κρατάει καρφωμένους 2 ώρες και 35 λεπτά χωρίς να θέλουμε να πάμε τουαλέτα, να φάμε ή να κοιτάξουμε το κινητό μας. Οι χαρακτήρες μας κοιτούν στα μάτια, το θέμα γίνεται προσωπικό. Κρίμα που δεν το βλέπουμε στην μεγάλη οθόνη. Όμως αυτή είναι μία άλλη κουβέντα, που θα γίνει αργά ή γρήγορα.

Και τέλος πάντων, τι ζητάει με τόσες αναφορές;

Μας κάνει μάθημα;

Σίγουρα ένα φρεσκάρισμα της μνήμης δεν έβλαψε ποτέ κανέναν.

 

Χαρίκλεια Πετράκη

...