EDITORIAL INDE: Λαέ θυμήσου…

Posted on 28 Οκτωβρίου, 2020, 9:16 πμ
18 secs

Στις 3 το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1940 ο Ιταλός Πρέσβης Ε. Γκράτσι επιδίδει στον Έλληνα δικτάτορα Ι. Μεταξά τηλεγραφική διακοίνωση, με την οποία η φασιστική κυβέρνηση της Ιταλίας, που βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση με τη Βρετανία, απαιτούσε -ως «έμπρακτη» απόδειξη της ουδετερότητας της Ελλάδας- να της επιτραπεί να καταλάβει στρατιωτικά ορισμένες θέσεις στρατηγικής σημασίας επί ελληνικού εδάφους (δίχως να προσδιορίζει ποιες).

Η επίδοση του τελεσιγράφου ήταν ουσιαστικά μια τυπική υπόθεση, δεδομένου ότι οι απαιτήσεις της ιταλικής πλευράς ήταν εξωφρενικές, αόριστα διατυπωμένες, ενώ έδιναν περιθώριο μόλις 3 ωρών για την αποδοχή ή την απόρριψή τους. Η επίθεση ήταν προαποφασισμένη. Αυτό εξηγεί και την αντίδραση του Μεταξά, ο οποίος δεν έκανε τίποτε άλλο από το να αναγνωρίσει την κατάσταση: «Alors, c’est la guerre» [σ.σ. ώστε έχουμε πόλεμο]» ήταν η απάντηση που έδωσε στον Ιταλό πρέσβη. Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος άρχιζε.

Η επιλογή στρατοπέδου στη νέα ενδοϊμπεριαλιστική διαμάχη που είχε ξεσπάσει δεν είχε να κάνει με τις ιδεολογικές συγγένειες της τεταρτοαυγουστιανής δικτατορίας, αλλά με τα στρατηγικά συμφέροντα της ελληνικής αστικής τάξης και τους δεσμούς που είχε αναπτύξει με το βρετανικό κεφάλαιο. «Είμεθα ουδέτεροι», δήλωνε ο Μεταξάς σε δημοσιογράφο της βρετανικής εφημερίδας Daily Telegraph το Μάη του 1940, «εφ’ όσον χρόνον η Αγγλία θέλει να είμεθα ουδέτεροι. Τίποτα δεν κάνομε χωρίς συνεννόησιν με την Αγγλία και, τις περισσότερες φορές, ό,τι κάνομε γίνεται κατά σύστασιν ή παράκλησιν της Αγγλίας…Η Ελλάς είναι ζωτικό τμήμα της αγγλικής αυτοκρατορικής άμυνας. Η Ελλάς είναι έτοιμη να συμμετάσχη στην άμυνα αυτή, που είναι και άμυνα της ιδίας ακεραιότητος».

Όπως αποδείχθηκε πάντως στην κατοχή, η αστική τάξη της χώρας μας δεν είχε καμιά διάθεση για ουσιαστική αντίσταση. Την αντίσταση την έκανε ο ίδιος ο λαός μέσα από το ΕΑΜ.

Εθνική επέτειος

Τιμούμε σήμερα την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Τιμούμε τον ξεσηκωμό του λαού μας για την απόκρουση του ιταλικού φασισμού και στη συνέχεια τον τιτάνιο αγώνα του κατά της γερμανικής κατοχής.

Γίνεται πιο επίκαιρη φέτος η επέτειος, καθώς ακολουθεί μια ιστορική αντιφασιστική νίκη, αυτή της απόφασης για την εγκληματική οργάνωση της Χρυσής Αυγής. Γίνεται, επίσης, όλο και πιο ουσιαστική, η ιστορική μνήμη, όσο η δεξιά καταφεύγει στον ιστορικό αναθεωρητισμό, επιδιώκοντας να ξαναγράψει την Ιστορία και να οικειοποιηθεί την Εθνική Αντίσταση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: EDITORIAL INDE: Ε, όχι να μιλάει και η δεξιά του Μητσοτάκη για εθνική αντίσταση…

Η αστική τάξη και η δεξιά επικαλούμενες την “εθνική ομοψυχία και ενότητα” επιδιώκουν να περάσει στη λήθη ο αγώνας της συντριπτικής πλειοψηφίας του λαού μας, την αυτοθυσία των κομμουνιστών και των άλλων αγωνιστών που έγραψαν το μεγαλειώδες έπος της ΕΑΜικής Αντίστασης, που συνέτριψε το φασισμό, τους ναζί κατακτητές.

Το Μεταξικό καθεστώς επεδίωκε να μετατρέψει το ΟΧΙ του ελληνικού λαού σε “τουφεκιά στον αέρα για την τιμή των όπλων”, γιατί δεν πίστευε στη λαϊκή δύναμη και ορμή που έδιωξε έξω από τα σύνορα τον Ιταλό φασίστα εισβολέα. Αυτό επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια όταν η στρατιωτική ηγεσία του καθεστώτος υπέγραψε άρον – άρον την παράδοση της χώρας στους Γερμανούς ναζί, ενώ ακόμα εξελισσόταν το μέτωπο στην Ήπειρο. Όταν ένα μέρος των αστών στήριξαν τους φασίστες κατακτητές, ενώ ένα άλλο έφυγε από τη χώρα μαζί με τους Άγγλους για τη Μέση Ανατολή. Στην πατρίδα μας έμεινε ο λαός της που οργάνωσε την αντίσταση και την απελευθέρωση με επικεφαλής το ΕΑΜ.

Δεν λείπουν, βέβαια, αυτοί που σήμερα επιμένουν να τιμούν το δικτάτορα Μεταξά:

Screenshot 122943570_10222867333942343_5278627268936327416_n

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Γιατί δεν γιορτάζουμε την απελευθέρωσή μας

Είμαστε η μοναδική χώρα στον κόσμο που δεν γιορτάζει την απελευθέρωσή της και την Εθνική Αντίσταση. Αν και έγιναν προσπάθειες τα προηγούμενα χρόνια, κυρίως από την Περιφέρεια Αττικής, να γιορταστεί η απελευθέρωση της Αθήνας από τους Γερμανούς στις 12 Οκτώβρη του 1944, με πρόσχημα την πανδημία η επέτειο αυτή και πάλι… ξεχάστηκε.

Η χώρα μας δεν γιορτάζει τη μέρα της απελευθέρωσής της! Επιμένει να γιορτάζει την έναρξη του πολέμου την 28η Οκτωβρίου και όχι τη μέρα της απελευθέρωσης.

Η εμπειρία της Κατοχής είχε ριζοσπαστικοποιήσει μεγάλες κοινωνικές ομάδες που είχαν ενστερνιστεί αιτήματα και οράματα τα οποία δεν αφορούσαν μόνο την επάνοδο ή όχι του βασιλιά, αλλά έθεταν υπό αίρεση και την ίδια τη μορφή του καθεστώτος, με αίτημα να δημιουργηθεί και μια άλλη κοινωνία, πιο δίκαιη. Από την άλλη υπήρχαν οι δυνάμεις που είχαν πλουτίσει στην διάρκεια του πολέμου, οι κατοχικοί νεόπλουτοι… όπως ήταν οι μαυραγορίτες, οι συνεργάτες των Γερμανών που εμφανίστηκαν μετά το τέλος του πολέμου ως οι «νόμιμοι» ιδιοκτήτες της εξουσίας με τις πλάτες των ξένων δυνάμεων. Τον Οκτώβρη ακολουθεί σύντομα ο Δεκέμβρης. Οι σύμμαχοι, που στις 12 του Οκτώβρη καλωσορίζονταν με πανό, το Δεκέμβρη του ίδιου χρόνου συγκρούστηκαν με τον λαό και το ΕΑΜ (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο) στη μάχη της Αθήνας, η οποία κράτησε 33 ημέρες και έληξε με τη συμφωνία της Βάρκιζας τον Φλεβάρη του ‘45. Ο εμφύλιος οδήγησε στην ήττα αυτούς που είχαν πολεμήσει τον φασισμό και έφερε στην εξουσία τη δεξιά που ήταν φυσικό να επιλέξει την 28η Οκτωβρίου ως μέρα μνήμης, γιατί δεν ήθελε κανείς να θυμάται την απελευθέρωση.

Η 28η Οκτωβρίου σηματοδοτούσε την έναρξη της ελληνικής νίκης (επί του ιταλικού φασισμού). Μια νίκη, μάλιστα, που υπερέβαινε τα εθνικά όρια, καθώς εντασσόταν στο πανευρωπαϊκό και παγκόσμιο πλαίσιο του αντιφασιστικού αγώνα.

1940-1941

Φωτογραφία από τον πρώτο εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου του 1941
Η πρώτη αναφορά για τον πρώτο γιορτασμό της 28ης Οκτωβρίου γίνεται από το νεογέννητο ΕΑΜ (είχε ιδρυθεί στις 27 Σεπτεμβρίου 1941), που θ’ αναδειχτεί γρήγορα σε ψυχή του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Στην ιδρυτική προκήρυξή του (10 Οκτωβρίου), με την οποία καλούσε τον λαό, τα κόμματα, τις οργανώσεις στην πάλη για επιβίωση, λευτεριά και κατοχύρωση της λαϊκής κυριαρχίας, ο αγωνιστικός εορτασμός της επετείου κατέχει εξέχουσα θέση:

«Στις 28 Οκτωβρίου με κάθε είδους εκδήλωση, αγωνιστείτε για το εθνικό ξεκίνημα. Το ΕΑΜ ορίζει σύγχρονα για έμβλημά του το ηρωικό ΤΣΑΡΟΥΧΙ. Το ΤΣΑΡΟΥΧΙ είναι το ελληνικό «V» (σήμα της νίκης). Το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο καλεί όλους τους Έλληνες και Ελληνίδες στις 28 Οκτωβρίου στο σπίτι τους, στον τόπο της δουλειάς τους, στο καφενείο, στο τραμ, στον κινηματογράφο, στο θέατρο να χαιρετισθούν με τις λέξεις ΤΣΑΡΟΥΧΙ – ΕΑΜ. Απ’ άκρη σ’ άκρη στην Ελλάδα μας δύο λέξεις πρέπει ν’ αντηχήσουν…»

 

193122

Στις 10 Οκτώβρη του 1941 η Κεντρική Οργανωτική Επιτροπή του ΕΑΜ απηύθυνε διάγγελμα προς τον ελληνικό λαό, τα κόμματα και τις οργανώσεις καλώντας τους να ενωθούν στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα και να παλέψουν για την επιβίωση, για τη λευτεριά και την κατοχύρωση της λαϊκής κυριαρχίας. Ταυτόχρονα στο διάγγελμα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην πρώτη επέτειο της «28ης Οκτωβρίου 1940».

«Το ΕΑΜ, έλεγε, το Διάγγελμα- ορίζει το χρονικό διάστημα απ’ τα σήμερα ως τις 28 Οκτωβρίου, την πρώτη επέτειο της άνανδρης επιδρομής των Ιταλών φασιστών ενάντια στη χώρα μας, περίοδο του νέου εθνικού απελευθερωτικού ξεκινήματος. Μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα, ας ανεβάσουμε τις μορφές της πάλης μας. Στις 28 Οκτωβρίου με κάθε είδους εκδήλωση, αγωνιστείτε για το εθνικό ξεκίνημα. Το ΕΑΜ ορίζει σύγχρονα για έμβλημά του το ηρωικό ΤΣΑΡΟΥΧΙ. Το ΤΣΑΡΟΥΧΙ είναι το ελληνικό “V”. To Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο καλεί όλους τους Ελληνες και Ελληνίδες στις 28 Οκτωβρίου στο σπίτι τους, στον τόπο της δουλειάς τους, στο καφενείο, στο τραμ, στον κινηματογράφο, στο θέατρο να χαιρετισθούν με τις λέξεις “ΤΣΑΡΟΥΧΙ – ΕΑΜ”. Απ’ άκρη σ’ άκρη στην Ελλάδα μας δύο λέξεις πρέπει ν’ αντηχήσουν τη μέρα της 28 Οκτωβρίου. Οι λέξεις: “ΤΣΑΡΟΥΧΙ – ΕΑΜ”.

ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΤΡΙΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΣΕΣ

Μέρες φρικτές, ακόμα πιο φρικτές κι απαίσιες, μας περιμένουν. Από μας, όμως, εξαρτάται να ζήσουμε ξανά ελεύθεροι. Ο αγώνας δε θάναι εύκολος, μα το έπαθλό του αξίζει κάθε θυσία. Και το έπαθλο αυτό θα είναι μια Νέα Ελλάδα, ελεύθερη και ανεξάρτητη, κτήμα του λαού της.

Αδέλφια μας, Ελληνες και Ελληνίδες, νεολαία της Ελλάδας!

Μπρος για το νέο εθνικό ξεκίνημα!

Μπρος για τον εθνικό συναγερμό της 28 Οκτωβρίου

Μπρος για να κατακτήσουμε την ελευθερία της χώρα μας!

Μπρος για μια ελεύθερη Ελλάδα!

Οσεσδήποτε δοκιμασίες κι αν περάσουμε, οσεσδήποτε δοκιμασίες κι αν χρειασθούν, ΕΜΕΙΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ!».

Χωρίς αμφιβολία, το χρονικό διάστημα, από την ίδρυση του ΕΑΜ μέχρι την πρώτη επέτειο της 28ης Οκτώβρη δεν ήταν μεγάλο με αποτέλεσμα να μην επαρκεί για την οργάνωση και την προετοιμασία των εκδηλώσεων που είχαν κατά νου οι ηγέτες του κινήματος. Η αδυναμία αυτή – όπως σημειώνει ο Θανάσης Χατζής – διαπιστώθηκε σε μία συνεδρίαση της Επιτροπής Πόλης της Αθήνας του Μετώπου. «Εγινε φανερό – γράφει7– ότι τα χρονικά διαστήματα που ορίστηκαν για την προετοιμασία εκδηλώσεων στις 28 Οκτωβρίου, ήταν μικρά κι έτσι το έργο ήταν πάνω από τις δυνάμεις της Επιτροπής Πόλης. Με πρόταση του αντιπροσώπου του ΚΚΕ αποφασίστηκε η 28 του Οκτώβρη να γιορταστεί με ξεχωριστές εκδηλώσεις στις συνοικίες. Στον κεντρικό τομέα να μετάσχουν οι δυνάμεις των φοιτητών και σπουδαστών, των τραυματιών και αναπήρων, των δημοσίων υπαλλήλων, των επιστημόνων, καθώς και των τραπεζικών υπαλλήλων. Η οργάνωση και καθοδήγηση αυτής της εκδήλωσης και η έκδοση κατάλληλου διαφωτιστικού υλικού ανατέθηκε στις αντίστοιχες οργανώσεις του ΚΚΕ που διέθεταν τις περισσότερες δυνάμεις και πείρα. Κυκλοφόρησαν χιλιάδες προκηρύξεις και φέιγ βολάν. Γράφτηκαν συνθήματα στους τοίχους. Για πρώτη φορά ακούστηκαν τις νύχτες τα “ραδιόφωνα του ΕΑΜ”. Δηλαδή τα χωνιά – τηλεβόες, με τα οποία μεταδίδονταν τα νέα απ’ το μέτωπο».

193254

Οι ΕΑΜίτες προετοίμασαν την εκδήλωση με κάθε μέσο και τρόπο που διέθεταν στις συνοικίες, στους χώρους δουλειάς, στην καθημερινή επαφή με τους πολίτες. 

 

Στο χώρο των προσυγκεντρώσεων, ο κόσμος πήγαινε με προφυλάξεις, σκορπούσε σε παρέες και περπατούσε φαινομενικά αμέριμνος έως τη στιγμή που δινόταν το σύνθημα. Τότε όλες οι παρέες συγκεντρώνονταν μαζί και σχημάτιζαν ένα αρκετά μεγάλο πλήθος, που άκουγε για λίγο τον ομιλητή και κατόπιν όλοι μαζί, διαδηλώνοντας κατευθυνόταν προς την κεντρική συγκέντρωση ξεδιπλώνοντας τις ελληνικές σημαίες. Ετσι σχηματίστηκε στο Σύνταγμα μια μεγάλη συγκέντρωση, που, σύμφωνα με τις μαρτυρίες που υπάρχουν, ήταν πάνω από 5.000 άτομα. Κατατέθηκαν στεφάνια στον άγνωστο στρατιώτη, ακούστηκαν συνθήματα για τη λευτεριά και την ανεξαρτησία της Ελλάδας, έγιναν ομιλίες και για πρώτη φορά ακούστηκε το σύνθημα «Θάνατος στο Φασισμό – λευτεριά στο λαό», που στη συνέχεια έγινε ένα από τα βασικά καθημερινά συνθήματα πάλης του αγωνιζόμενου ελληνικού λαού.

Αρχικά, οι δυνάμεις κατοχής (καραμπινιέροι και χαφιέδες) δεν τόλμησαν να χτυπήσουν τη διαδήλωση. Ωστόσο, όταν κατέφθασε η ιταλική καβαλαρία με καραμπινιέρους επιχειρήθηκε η διάλυση της συγκέντρωσης. Ο κόσμος τους υποδέχτηκε με συνθήματα και φωνάζοντας «Αέρα». Ξετυλίχθηκαν οδομαχίες στους γύρω δρόμους. Ο λαός έπαιρνε το βάπτισμα του πυρός. Το νέο απελευθερωτικό ξεκίνημα – όπως το είχε ζητήσει το ΕΑΜ στο διάγγελμά του – είχε ήδη πραγματοποιηθεί.

193255

Την επομένη, 29 Οκτωβρίου, πάλι με οργανωτή το ΕΑΜ, έγινε πορεία των αναπήρων του αλβανικού μετώπου που κατέληξε στον Αγνωστο στρατιώτη. Ενας ανάπηρος απευθύνθηκε στους νεκρούς στρατιώτες. «Αδέρφια, εσείς δεν είστε άγνωστοι, είστε οι πατεράδες των πεινασμένων παιδιών, οι άνδρες των μαυροφορεμένων γυναικών σας, αδέρφια δικά μας που όταν εσείς πέφτατε νεκροί, εμείς δίπλα σας αφήναμε τα κομμάτια από τη σάρκα μας. Δώσαμε μαζί το αίμα μας. Αναπαυθείτε ήσυχοι. Γιατί θα δώσουμε κι αυτό που μας έμεινε και θα νικήσουμε! Αιώνια η μνήμη σας αδέρφια!». Τον όρκο αυτό το ΕΑΜ τον έκανε καθημερινό ιερό καθήκον και τον τήρησε μέχρι τέλους.

Πληροφορίες: Ριζοσπάστης

...