24 Αυγούστου 1952: Το πρώτο φύλλο της «Αυγής»

Posted on 24 Αυγούστου, 2020, 7:32 πμ
2 secs

Ήταν 24 Αυγούστου του 1952 όταν ιδρύθηκε η ΑΥΓΗ, αρχικά εβδομαδιαία. Η χούντα της 21ης Απριλίου του 1967 έκλεισε την εφημερίδα και επανεκδόθηκε λιγές μέρες μετά τη μεταπολίτευση, στις 4 Αυγούστου του 1974.

Εμπνευστής του τίτλου της, ο Γιώργος Πασαλίδης και πρώτος διευθυντής της ο Βασίλης Εφραιμίδης 

“Όταν η κυβέρνηση έκλεισε τη “Δημοκρατική”, άρχισαν στην ΕΔΑ να σχεδιάζουν έκδοση νέας εφημερίδας της Αριστεράς. Ο πρόεδρος της ΕΔΑ, ο γιατρός Γιάννης Πασαλίδης, αυτή η κορυφαία μορφή του αριστερού χώρου, είχε την έμπνευση ο τίτλος του καινούργιου φύλλου να είναι “Αυγή”, για να συμβολίζει το χάραμα μιας νέας εποχής. Εβδομαδιαία ήταν στην αρχή, και το πρώτο φύλλο κυκλοφόρησε στις 24 Αυγούστου του 1952. Στον τίτλο έγραφε φαρδιά-πλατιά: “Για την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας και της δημοκρατίας”. Πρώτος διευθυντής ήταν ο Βασίλης Εφραιμίδης και αρχισυντάκτης ο Τάσος Χαΐνογλου” σημειώνεται στο βιβλίο του Γ. Λεονταρίτη “Η Δημοσιογραφία και η Λογοτεχνία της Αριστεράς. Αναζητώντας τη χαμένη Αριστερά”. Εκδόσεις Άγρα.

Καλογραμμένο και πολύ περιεκτικό το πρώτο φύλλο της Κυριακής 24 Αυγούστου 1952 (οκτασέλιδο, μεγάλο σχήμα, με σχετικά μικρά τυπογραφικά στοιχεία), σκιαγραφεί την πολιτική επικαιρότητα, καταγράφει παραστατικά τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των εξόριστων στον Αϊ – Στράτη και στη Γυάρο, αναφέρει ονόματα νεκρών, αποκαλύπτει τον διωγμό της Αντίστασης και επικεντρώνεται σε μεμονωμένες τραγικές περιπτώσεις.

Στην τελευταία σελίδα έχει την ομιλία του προέδρου της ΕΔΑ Ιωάννη Πασαλίδη στη Βουλή, όπου στηλιτεύει τον Παπάγο: «Θα αρπάξετε τον μισό κόσμο, τους μισούς Έλληνες και θα τους πάτε στα νησιά. Θα τους στείλετε εξορία. Πόλεμο θέλετε εσείς. Δεν θέλετε ειρήνη. Διότι όποιος δεν θέλει την εσωτερική ειρήνη, πόλεμο θέλει».

Το νέο φύλλο έχει μία σελίδα με διεθνή, άρθρο του Στέφανου Σαράφη, τη «Συνδικαλιστική Κίνηση», την εξέλιξη της δίκης Αντώνη Αμπατιέλου, το άρθρο της Ρόζας Ιμβριώτη «Θύματα και θύτες» και το άρθρο της Μαρίας Τηνιακού «Να ψηφίσουν όλες οι Ελληνίδες».

Στη σελίδα «Πνευματική και καλλιτεχνική εβδομάδα» ο Μάρκος Αυγέρης αποκρυσταλλώνει το έργο των σπουδαίων μας ποιητών, ενώ φιλοξενούνται διήγημα της Γαλάτειας Καζαντζάκη, παρουσίαση βιβλίου με τα άπαντα του Γρυπάρη, ευθυμογραφήματα, ειδήσεις από το θέατρο, τον κινηματογράφο, τη μουσική, τη γλυπτική, καθώς και σχόλια για τα καλλιτεχνικά δρώμενα.

Στα περιορισμένα αθλητικά τίθεται το ερώτημα «Γιατί αποτύχαμε στη 15η Ολυμπιάδα;». Η εφημερίδα ψέγει τους παράγοντες (η τσαπατσουλιά φάνηκε και από το γεγονός ότι η εθνική ποδοσφαίρου ενημερώθηκε για τη συμμετοχή της στο Ελσίνκι μόλις έναν μήνα πριν) και δημοσιεύει καταγγελία του πατέρα των αδελφών Ρουμπάνη ότι ο αρχηγός της αποστολής, όταν επισκέφτηκε στο διαμέρισμά του τραυματισμένο αθλητή και τον είδε να φοράει πιτζάμες, τον αποκάλεσε «Λελέ»!

«Απαίτηση ολόκληρου του ελληνικού λαού και όλης της δημοκρατικής ανθρωπότητος που πολέμησε τον φασισμό είναι ν’ αφεθή ελεύθερος ο Εθνικός Ήρωας Μανώλης Γλέζος» αναφέρουν σε υπόμνημά τους προς τα μέλη του Αναθεωρητικού Στρατοδικείου Αθηνών 53 δημοσιογράφοι. Ανάλογα υπομνήματα έχουν υπογράψει βουλευτές όλων των κομμάτων, κοινοτάρχες, πλήθος προσωπικοτήτων και οργανώσεων του εξωτερικού και χιλιάδες Έλληνες όλων των τάξεων και παρατάξεων. Την επόμενη ημέρα θα άρχιζε η αναθεώρηση της δίκης του Μ. Γλέζου που είχε καταδικαστεί σε θάνατο από το Έκτακτο Στρατοδικείο.

Δημοσιεύονται αποσπάσματα από το ημερολόγιο του Μ. Γλέζου «Έτσι κατεβάσαμε τη χιτλερική σημαία από την Ακρόπολη», στα οποία γίνεται περιγραφή μιας από τις πιο ηρωικές πράξεις στην κατεχόμενη Ευρώπη, οι συνεννοήσεις με τον Λάκη Σιάντα και ο κλασικός διάλογος με τη μητέρα του, όταν γύρισε σπίτι:

Γιατί άργησες, γιε μου;

Μάνα, αύριο θα μάθεις…

 

Το πρώτο φύλλο της ΑΥΓΗΣ μετά την μεταπολίτευση στις 4 Αυγούστου του 1974:

Πληροφορίες: ΑΥΓΗ

...