Στάση πληρωμών από νοικοκυριά και επιχειρήσεις που στενάζουν υπό το βάρος της ενεργειακής ακρίβειας και του πληθωρισμού φοβούνται στο οικονομικό επιτελείο καθώς αποσύρονται τα οριζόντια μέτρα στήριξης με αποτέλεσμα να δημιουργούνται συνθήκες ασφυξίας στην αγορά. Λόγω αυτή της κατάστασης, εντείνεται η αβεβαιότητα στον προϋπολογισμό για τον βαθμό ανταπόκρισης των φορολογουμένων στις υποχρεώσεις τους επόμενους μήνες, ενώ η διαρκής αύξηση των απλήρωτων οφειλών εγκυμονεί κινδύνους ανεξέλεγκτης διόγκωσης του κόκκινου ιδιωτικού χρέους που κάποια στιγμή θα συμπαρασύρει ολόκληρη την ελληνική οικονομία.
Τον Ιανουάριο σημειώθηκε η πρώτη βουτιά στα φορολογικά έσοδα, με την τρύπα των 224 εκατ. ευρώ στα κρατικά ταμεία να συνδέεται ευθέως με το ράλι των τιμών στα τρόφιμα, στα καύσιμα και στο ηλεκτρικό ρεύμα, με τις ανατιμήσεις να επιτείνουν την εισοδηματική αιμορραγία και να οδηγούν σε συγκράτηση των καταναλωτικών δαπανών από τα νοικοκυριά. Η πληθωριστική καταιγίδα θα παραμείνει ισχυρή τουλάχιστον μέχρι το φθινόπωρο, καθιστώντας επισφαλή τη φορολογική συμμόρφωση. Το πρόβλημα θα γίνει εντονότερο με το «ξεπάγωμα» των πληρωμών για οφειλές που είχαν ανασταλεί εξαιτίας της πανδημίας, την έναρξη της καταβολής των ποσών από την επιστρεπτέα προκαταβολή και τα νέα χρέη που θα εμφανιστούν στον χάρτη.
Σημειώνεται ότι στις 28 Φεβρουαρίου λήγει η προθεσμία για την ένταξη στη ρύθμιση των 36-72 δόσεων με την καταβολή της πρώτης δόσης και στη συνέχεια των επόμενων στο τέλος κάθε μήνα, ενώ από το τέλος Ιουνίου οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αρχίσουν να επιστρέφουν στο Δημόσιο τα ποσά από την επιστρεπτέα προκαταβολή. Επισημαίνεται ότι το υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει ότι δεν θα αποπληρωθούν γύρω στα 700 εκατ. ευρώ, αφού από τα 3,1 δισ. ευρώ που έχουν βεβαιωθεί εκτιμάται ότι θα μπουν στα ταμεία περίπου 2,3 δισ. ευρώ. Βέβαια οι χαμηλότερες εισπράξεις αποδίδονται και στην πρόβλεψη ότι ένας αριθμός οφειλετών θα καταβάλει εφάπαξ το ποσό και θα κερδίσει έκπτωση 15% επί της συνολικής οφειλής.
Πέραν όμως των παλαιών εκκρεμοτήτων, από τον Απρίλιο αναμένεται να ξεκινήσουν οι πληρωμές για τον φετινό ΕΝΦΙΑ και από τον Ιούλιο η εξόφληση του φόρου εισοδήματος. Πάντως, τα μηνύματα από την αγορά για τη φοροδοτική ικανότητα των επιχειρήσεων δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά, με εκπροσώπους των εμπόρων και της εστίασης να κάνουν λόγω για αισθητή πτώση του τζίρου, θεωρώντας επιτακτική εκ των πραγμάτων την ανάγκη ρύθμισης των οφειλών σε 120 δόσεις προκειμένου να μετριασθεί το ταμειακό βάρος. Ωστόσο, από το υπουργείο Οικονομικών ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχει καμία σκέψη για ενεργοποίηση πρόσθετων μέτρων διευκόλυνσης των οφειλετών.
Η συσσώρευση νέων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων δημιουργεί σκεπτικισμό στο υπουργείο Οικονομικών, καθώς μήνα με τον μήνα ανεβαίνει η στάθμη της τεράστιας δεξαμενής των χρεών. Είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά τις αναστολές πληρωμών και τα γενναία προγράμματα διακανονισμών, τα ληξιπρόθεσμα χρέη στην Εφορία συνέχισαν το 2021 να «φουσκώνουν», φτάνοντας σε νέο επίπεδο ρεκόρ των 111,397 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, ραγδαία επιδείνωση σημείωσαν και οι κόκκινες οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία που διαμορφώθηκαν στα 41 δισ. ευρώ στο τελευταίο τρίμηνο του 2021, με αποτέλεσμα το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος από τις δύο αυτές κατηγορίες να φτάσει τον περασμένο χρόνο στο ποσό των 152,407 δισ. ευρώ. Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Κινήματος Αλλαγής Μιχάλης Κατρίνης κατέθεσε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή για το ιδιωτικό χρέος, το οποίο χαρακτηρίζει ως «βόμβα» στα θεμέλια της ελληνικής οικονομίας, αν προστεθούν τα 106,7 δισ. ευρώ του χρέους που αντιπροσωπεύει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε τράπεζες και servicers.
Μάριος Χριστοδούλου εφσυν