«Να ανοίξει μέσα στο 2021 ο διάλογος για τις αναγκαίες αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας – Χρειαζόμαστε ρεαλιστικούς κανόνες για να αποφύγουμε το παγόβουνο μιας νέας κρίσης χρέους και ενός νέου γύρου οδυνηρής και μονόπλευρης λιτότητας»

Στη συνεδρίαση της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων με θέμα: «Οι προτεραιότητες της Πορτογαλικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ» μετείχε ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Δημήτρης Παπαδημούλης.

Στην ομιλία του ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία αφού αναφέρθηκε στην ανάγκη για πρόσθετα μέτρα επιτάχυνσης τόσο της παραγωγής όσο και του εμβολιασμού του πληθυσμού, υπογράμμισε τη σημασία του να αποκτήσει ο κοινωνικός πυλώνας όσο το δυνατόν πιο ισχυρό περιεχόμενο με ουσιαστικές δράσεις. Με δεδομένη την τεράστια ύφεση αλλά και την ολοκλήρωση του νομοθετικού πακέτου που αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης, ο Δημ. Παπαδημούλης τόνισε πως «τώρα πρέπει να τρέξουν γρήγορα τα εθνικά σχέδια, η έγκρισή τους και η εκταμίευση των κοινοτικών πόρων», προκειμένου «τα κονδύλια αυτά να αρχίσουν να ρέουν προς τα κράτη μέλη και τις κοινωνίες και επομένως να διοχετευτούν για τους στόχους της πράσινης, ψηφιακής και δίκαιης μετάβασης».

Σε ό,τι αφορά τις προτεραιότητες της Πορτογαλικής Προεδρίας, ο Δημ. Παπαδημούλης επεσήμανε, μεταξύ άλλων, την ανάγκη να ξεκινήσει μέσα στο 2021 ο διάλογος για τις αναγκαίες αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας και στην αντιμετώπιση του χρέους στην Ευρώπη. «Χρειάζεται μια ευρωπαϊκή ρύθμιση για την ελάφρυνση του χρέους, ιδιαίτερα αυτού που έχει δημιουργηθεί λόγω της πανδημίας και της αύξησης των δημοσίων δαπανών» ανέφερε και έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου σε περίπτωση που δεν αλλάξουν οι υφιστάμενοι δημοσιονομικοί κανόνες. «Χρειαζόμαστε ρεαλιστικούς και έξυπνους κανόνες, γιατί αλλιώς οδεύουμε ολοταχώς προς το παγόβουνο μιας νέας κρίσης χρέους συνοδευόμενης από μια συνταγή οδυνηρής, σκληρής και μονόπλευρης λιτότητας. Μετά από μια οδυνηρή δεκαετία, για την Ελλάδα αυτό είναι πολιτικά και κοινωνικά αδύνατο».

Πιο συγκεκριμένα ο Δημ. Παπαδημούλης ανέφερε τα εξής:

Η Πορτογαλία αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ένα πολύ σημαντικό εξάμηνο για την πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και όλων των κρατών. Οι στόχοι που τέθηκαν από την Πορτογαλική Προεδρία είναι ενδιαφέροντες. Σε αυτούς τους στόχους ωστόσο θα πρέπει να δούμε ποιες είναι οι πιο σημαντικές προτεραιότητες από την πλευρά των προσδοκιών των πολιτών.

Πρόσφατα η Κομισιόν ανακοίνωσε τους στόχους και το χρονοδιάγραμμα των εμβολιασμών, θέτοντας ως στόχο τον εμβολιασμό του 70% του πληθυσμού των κρατών μελών μέχρι το καλοκαίριΜε τους υπάρχοντες ρυθμούς της παραγωγής των εμβολίων και των εμβολιασμών στα κράτη μέλη, αυτός ο στόχος είναι ανέφικτος. Επομένως χρειάζονται πρόσθετα μέτρα επιτάχυνσης τόσο της παραγωγής όσο και του εμβολιασμού. Διότι, εάν δεν δαμάσουμε την πανδημία, δεν θα μπορέσει να ανακάμψει η οικονομία και η κοινωνία.

Ένα δεύτερο σημείο στο οποίο θα ήθελα να αναφερθώ αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης. Μετά από μια μεγάλη καθυστέρηση ολοκληρώνεται το νομοθετικό πακέτοΤώρα πρέπει να τρέξουν γρήγορα τα εθνικά σχέδια, η έγκρισή τους και η εκταμίευση των κοινοτικών πόρων. Με δεδομένη την τεράστια ύφεση είναι επιτακτική ανάγκη τα κονδύλια αυτά να αρχίσουν να ρέουν προς τα κράτη μέλη και τις κοινωνίες και επομένως να διοχετευτούν για τους στόχους της πράσινης, ψηφιακής και δίκαιης μετάβασης. Η ύφεση έχει μεγαλώσει ακόμα περισσότερο τις ήδη υπάρχουσες ανισότητες τόσο στο εσωτερικό των κρατών μελών όσο και στο εσωτερικό της ΕΕ μεταξύ των χωρών του Βορρά και του Νότου. Γι’ αυτό, έχει σημασία ο κοινωνικός πυλώνας να αποκτήσει όσο το δυνατόν πιο ισχυρό περιεχόμενο. Διότι, ως ‘ετικέτα’ υπάρχει εδώ και χρόνια από το Γκέτεμποργκ αλλά πρέπει να γεμίσει με ουσιαστικές δράσεις και περιεχόμενο – κι εκεί χρειάζεται να αυξηθούν κι οι ίδιοι πόροι της ΕΕ. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο πρέπει τουλάχιστον το χρονοδιάγραμμα που συμφωνήθηκε για να έχουμε πρόσθετους ίδιους πόρους να υλοποιηθεί γρήγορα. Κι εδώ η Πορτογαλική Προεδρία πρέπει να συμβάλλει.

Τέλος  θα ήθελα να αναφερθώ σε κάτι το οποίο θεωρώ πως είναι και το πιο σημαντικό: Όταν ξεπεράσουμε την πανδημία και ‘αποσωληνωθούν’ από τα ευρωπαϊκά μέτρα στήριξης και ενίσχυσης οι οικονομίες των κρατών μελών, θα βρεθούμε μπροστά σε μια τρομακτική κρίση. Ενδεικτικά αναφέρω: Το δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη βρίσκεται πάνω από το 100% και στην Ελλάδα είναι στο 208%, με τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας που προσωρινά βρίσκονται σε αναστολή να ορίζουν ως όριο το 60%. Επίσης τα ελλείμματα έχουν αυξηθεί κατακόρυφα σε αντίθεση με όσα ‘επιβάλλουν’ οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας.

Η πρόκληση για την Πορτογαλική Προεδρία είναι τώρα που έχει ενεργοποιηθεί η ρήτρα διαφυγής και το Σύμφωνο Σταθερότητας είναι σε αναστολή, να υπάρξουν εκείνες οι αλλαγές στους κανόνες και τις δεσμεύσεις έτσι ώστε όταν επανεργοποιηθεί το Σύμφωνο Σταθερότητας να μην αποτελέσει μία ‘προκρούστεια κλίνη’ που θα επιταχύνει μια νέα κρίση χρέους και έναν νέο γύρο οδυνηρής, σκληρής και μονόπλευρης λιτότητας – ιδιαίτερα για χώρες του ευρωπαϊκού Νότου όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία. Κάτι τέτοιο θα απειλήσει και την ίδια την ΕΕ με μία υπαρξιακή κρίση. Με λίγα λόγια, εάν παραμείνουν ίδιοι και απαράλλακτοι οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας για το χρέος, τα ελλείμματα και το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, τότε θα είναι πολύ απλά αδύνατο να πιαστούν οι στόχοι.

Δεν είναι δυνατόν για μια χώρα με έλλειμμα ύψους 10% και 11%, αυτό να κατέβει μονομιάς στο 3% – παρά μόνο με οδυνηρή λιτότητα. Αντίστοιχα, δεν είναι δυνατόν η Ευρωζώνη να έχει πάνω από 100% δημόσιο χρέος και να πρέπει να μειωθεί αμέσως στο 60%. Χρειάζεται μια ευρωπαϊκή ρύθμιση για την ελάφρυνση του χρέους, ιδιαίτερα αυτού που έχει δημιουργηθεί λόγω της πανδημίας και της αύξησης των δημοσίων δαπανών. Επιπλέον, το κατά τον πρώην πρόεδρο της Κομισιόν, Ρ. Πρόντι, ‘ηλίθιο’ Σύμφωνο Σταθερότητας να αλλάξει στις βασικές του παραδοχές και κανόνες, έτσι ώστε να διαμορφωθεί ένα Σύμφωνο Σταθερότητας, Δίκαιης, Βιώσιμης και Συμπεριληπτικής Ανάπτυξης που να περιλαμβάνει και να ενσωματώσει τους στόχους της ψηφιακής, πράσινης και δίκαιης μετάβασης.

Μαζί με την Κομισιόν η Πορτογαλική Προεδρία οφείλει να αρχίσει μέσα στο 2021 τον διάλογο για τις αναγκαίες αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας και στην αντιμετώπιση του χρέους. Χρειαζόμαστε ρεαλιστικούς και έξυπνους κανόνες, γιατί αλλιώς οδεύουμε ολοταχώς προς το παγόβουνο μιας νέας κρίσης χρέους συνοδευόμενης από μια συνταγή οδυνηρής, σκληρής και μονόπλευρης λιτότητας. Μετά από μια οδυνηρή δεκαετία, για την Ελλάδα αυτό είναι πολιτικά και κοινωνικά αδύνατο.