Δημήτρης Βίτσας στο independentnews: Αναγκαίες οι συλλογικές διαδικασίες, η συζήτηση και η σύνθεση στο κόμμα

Posted on 15 Ιανουαρίου, 2021, 8:40 πμ
14 secs

To independentnews.gr ανοίγει έναν διάλογο με στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία και καλεί να ασκήσουν τη δική τους κριτική στη διακυβέρνηση της χώρας από τη ΝΔ με δεδομένες και με τις επιπτώσεις της κρίσης της πανδημίας και να αναφερθούν στην εναλλακτική πρόταση του κόμματος της Αριστεράς που θα μπορέσει να δημιουργήσει μια νέα κοινωνική και πολιτική δυναμική.

********************************************

Ο Δημήτρης Βίτσας, βουλευτής και μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, απαντά στις ερωτήσεις μας και τονίζει ότι «Είναι ανάγκη να φτιάξουμε, μέσα από συλλογικές διαδικασίες, συζήτηση και σύνθεση στο κόμμα, ένα πλαίσιο πολιτικών και προγραμματικών αρχών που θα λειτουργήσει σαν καταλύτης για τη δημιουργία μιας νέας κοινωνικής πλειοψηφίας. Δεν πρόκειται για εσωστρέφεια, για ομφαλοσκόπηση, αλλά για κάτι απαραίτητο ώστε να αντλήσουμε τα συμπεράσματα από τη δική μας περίοδο διακυβέρνησης. Τι κάναμε σωστά, τι κάναμε λάθος, τι θα μπορούσαμε να κάνουμε καλύτερα όταν ο λαός θα μας καλέσει εκ νέου να βγάλουμε τη χώρα από το αδιέξοδο, όπου ήδη την έχει οδηγήσει η δεξιά παλινόρθωση».

Δημήτρης Βίτσας στο independentnews: Αναγκαίες οι συλλογικές διαδικασίες, η συζήτηση και η σύνθεση στο κόμμα

Η συνέντευξη του Δημήτρη Βίτσα στο independentnews.gr:

– Μετά και τον ανασχηματισμό, πώς κρίνετε τη διακυβέρνηση της χώρας από τη ΝΔ, τόσο συνολικά όσο και αναφορικά με την αντιμετώπιση της πανδημίας;

H Νέα Δημοκρατία δεν σταματά να αποδεικνύει ότι το μοναδικό σχέδιο που είχε για τη διακυβέρνηση της χώρας και το μόνο σχέδιο που υπηρετεί με συνέπεια είναι η άλωση του κράτους, η μετατροπή του σε εργαλείο εξυπηρέτησης πελατειακών σχέσεων και η προώθηση μιας εξαιρετικά ακραίας και βίαιης εκδοχής του νεοφιλελευθερισμού. Δεν είναι ούτε άχρηστοι, ούτε ανίκανοι: είναι νεοφιλελεύθεροι. Ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίστηκαν την πανδημία από την αρχή είναι απόλυτα συμβατός με τα βασικά ιδεολογικά και πολιτικά χαρακτηριστικά αυτής της κυβέρνησης. Με μια λέξη: αποτυχία. Μια αποτυχία, όμως, σχεδιασμένη που ήρθε ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων επιλογών. Δεν τους έτυχε μια αβαρία: έκαναν την κρίση ευκαιρία.

Δεν ήταν ατύχημα, αλλά κυβερνητική επιλογή να χρησιμοποιηθεί η ευτυχώς ήπια πρώτη φάση της πανδημίας με αποκλειστικά επικοινωνιακά κριτήρια και να πλημμυρίσουν οι οθόνες μας με αστειότητες, όπως συγκρίσεις του πρωθυπουργού με τον Μωυσή, τον Τσώρτσιλ ή … τον Έλβις. Επιλογή η μη ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας με μόνιμο προσωπικό, διότι κεντρικός πολιτικός στόχος της κυβέρνησης είναι η εκχώρηση της δημόσιας υγείας σε ιδιωτικά συμφέροντα. Επιλογή ο περιορισμός της υποστήριξης των ανθρώπων του ΕΣΥ σε χειροκροτήματα από τα μπαλκόνια και σε δακρύβρεχτα λόγια, την ίδια στιγμή που φιμώνονται και στοχοποιούνται όταν μιλούν ανοιχτά για τις ελλείψεις και τις κυβερνητικές ευθύνες – αν δεν βρεθούν αντιμέτωποι με τα ΜΑΤ. Επιλογή η λίστα Πέτσα, η προσβλητική για τον επιστημονικό κόσμο της χώρας γελοιότητα των voucher, το ανέμελο άνοιγμα του τουρισμού το καλοκαίρι χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους και μόνο για την εξυπηρέτηση κάποιων μεγάλων μεταφορικών και ξενοδοχειακών επιχειρήσεων. Επιλογή το άνοιγμα των σχολείων σε σχολικές αίθουσες όπου συνωστίζονται 25-30 μαθητές, χωρίς κανένα μέτρο προστασίας για αυτούς και τους δασκάλους τους, πέρα από παγουρίνα και μάσκες-αλεξίπτωτα. Επιλογή τα ήξεις αφίξεις και τα συχνά αντιφατικά μεταξύ τους μέτρα, το ανοιγοκλείσιμο του λιανεμπορίου, η εγκατάλειψη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας στη μοίρα της, η μη αύξηση των δρομολογίων και του στόλου των μέσων μαζικής μεταφοράς, την ίδια στιγμή που η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων συνεχίζει να εργάζεται σε συνθήκες συνωστισμού και επισφάλειας. Επιλογή, τέλος, να χρεωθούν η μαθηματικά αναπόδραστη έξαρση της πανδημίας στο δεύτερο κύμα και οι τραγικές της συνέπειες στην έλλειψη, δήθεν, ατομικής ευθύνης και στην ίδια την κοινωνία -ιδίως στη νεολαία. Ποτέ όμως στην ίδια την κυβέρνηση.

Όλες αυτές οι κυβερνητικές επιλογές πηγάζουν από την ίδια ιδεολογική μήτρα: δεν πιστεύουν στο κράτος πρόνοιας, αλλά στο κράτος ασφάλειας – τρόμου. Όχι στην πρόληψη, αλλά στην καταστολή. Όταν το μόνο εργαλείο που διαθέτεις είναι ένα σφυρί, τα πάντα μοιάζουν με καρφιά. Στην περίπτωση της κυβέρνησης της ΝΔ, το μόνο εργαλείο που διαθέτει μπορεί να συμβολιστεί με ένα κλομπ. Λογικό είναι, επομένως, αντί να προσλαμβάνει επιστήμονες, γιατρούς και νοσηλευτές, δασκάλους και καθηγητές, να προσλαμβάνει ειδικούς φρουρούς.

– Ποιες θεωρείτε τις σημαντικότερες επιπτώσεις της κρίσης της πανδημίας; Θεωρείτε ότι μπορεί να εξελιχθεί ακόμα και σε κρίση δημοκρατίας;

Οι επιπτώσεις της πανδημίας είναι πλέον γνωστές και προφανείς. Και όχι μόνο στην Ελλάδα. Σε οικονομικό επίπεδο έχει ήδη οδηγήσει σε μια κρίση, μπροστά στην οποία η κρίση της προηγούμενης δεκαετίας ωχριά. Δεν μιλάμε πια για μια έκτακτη κατάσταση, η οποία κάποια στιγμή θα επανέλθει σε ισορροπία, αλλά για ολική αλλαγή του οικονομικού και κοινωνικού μοντέλου. Η τηλεργασία μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, μπορεί όμως να είναι και μια μέθοδος για ακόμα μεγαλύτερη ελαστικοποίηση και απορρύθμιση της εργασίας. Και αυτό είναι κάτι που το βλέπουμε να γίνεται. Η επισφάλεια και η αβεβαιότητα γίνονται πλέον ο κανόνας. Νομίζω πως αυτό θα είναι η μεγαλύτερη επίπτωση της κρίσης της πανδημίας: μια μόνιμη κατάσταση άγχους και πίεσης, μια μόνιμη αχλή φόβου και ανασφάλειας που θα κρατάει την κοινωνία μουδιασμένη και, συνεπώς, εύκολα χειραγωγήσιμη. Αυτό το άγχος, αυτός ο φόβος είναι ο μεγάλος εχθρός που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Ασφαλώς, αυτό έχει συνέπειες και για την ποιότητα της δημοκρατίας. Η κανονικοποίηση μιας μόνιμης κατάστασης εξαίρεσης και έκτακτης ανάγκης είναι εξαιρετικά διαβρωτική για την ομαλή δημοκρατική λειτουργία. Η δημοκρατία δεν είναι δυνατόν να περιορίζεται σε μια εκλογική διαδικασία. Είναι ένα ολόκληρο σύστημα αρχών, θεσμών, διαδικασιών και το σημαντικότερο, ελευθεριών. Όταν αυτές οι ελευθερίες περιορίζονται, καθήκον μας είναι να ελέγχουμε κατά πόσο αυτοί οι περιορισμοί δικαιολογούνται πράγματι από τα πραγματικά δεδομένα, κατά πόσο τα υπερβαίνουν παραβιάζοντας την συνταγματική αρχή της αναλογικότητας και κατά πόσο είναι όντως προσωρινοί ή θα παραμείνουν -τουλάχιστον κάποιοι από αυτούς- και αφού θα έχει εκλείψει ο πραγματικός λόγος που επιβλήθηκαν. Εν προκειμένω, η πανδημία.

Δεν πρέπει να συνηθίσουμε στην ιδέα οι βασικές μας ελευθερίες να υπαγορεύονται από επιτροπές ειδικών, εμπειρογνωμόνων και τεχνοκρατών που δεν ελέγχονται και δεν είναι υποχρεωμένες να λειτουργούν με διαφάνεια και λογοδοσία. Όταν κάτι τέτοιο καθίσταται εκ των πραγμάτων αναγκαστικό, όπως για παράδειγμα με την πανδημία, πρέπει παρόλα αυτά να επιδιώκουμε να μείνει στο απολύτως απαραίτητο επίπεδο και, εν πάση περιπτώσει, να επιδέχεται κριτική και λογοδοσία, αντί να γίνεται το χρήσιμο άλλοθι για την προώθηση μιας ανελεύθερης κυβερνητικής ατζέντας. Και το λέω αυτό, γιατί δεν είναι μόνο η περίπτωση της πανδημίας που πρέπει να έχουμε υπόψη. Μήπως την περασμένη δεκαετία δεν ήταν αντικείμενο κρίσης και απόφασης από τεχνοκράτες βασικές πτυχές της ζωής των πολιτών, πάλι με το πρόσχημα μιας κρίσης; Μήπως και σήμερα δεν βλέπουμε να ορίζονται οι βασικές παράμετροι της οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης της χώρας από επιτροπές ειδικών, όπως αυτή του κ. Πισσαρίδη; Μήπως δεν παρατηρούμε το εξαιρετικά ανησυχητικό φαινόμενο να καθίσταται περίπου απαγορευτική η οποιαδήποτε κριτική στις -ξεκάθαρα πολιτικές- επιλογές αυτής της επιτροπής, με το επιχείρημα ότι πρόκειται για ειδικούς που ξέρουν καλύτερα;

Και αυτή η πανδημία κάποια στιγμή θα περάσει, έχοντας κάνει τον κύκλο της. Όπως συνέβη σε όλες της πανδημίες της ανθρώπινης Ιστορίας. Αυτό που θα αφήσει πίσω της, όμως, πρέπει να μας προβληματίζει και να ενεργοποιεί τα δημοκρατικά μας αντανακλαστικά. Για να δώσω ένα παράδειγμα, είδαμε πρόσφατα στη Γαλλία και την Πολωνία μαζικές αντιδράσεις του λαού σε ανελεύθερες κυβερνητικές επιλογές, εν μέσω πανδημίας και καραντίνας, που ανάγκασαν τις κυβερνήσεις να υποχωρήσουν. Δεν είναι, επομένως, απλά, ένα φυσικό φαινόμενο, αλλά κάτι πολύ πιο σύνθετο, κάτι που εξαρτάται άμεσα από τις επιλογές που θα κάνουμε συλλογικά ως κοινωνίες. Στην Ελλάδα, οι επιλογές της κυβέρνησης και των οικονομικών ελίτ που τη στηρίζουν είναι ξεκάθαρες. Το ζητούμενο είναι πώς θα οργανωθεί ο άλλος πόλος με εντελώς διαφορετικά πολιτικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά, ώστε να εκφράσει πολιτικά την κοινωνική αντίδραση σε αυτές τις επιλογές που αναπόφευκτα θα υπάρξει. Τίποτα δεν είναι μοιραίο, όλα είναι προϊόν ιστορικών διαδικασιών και πάλης. Η μορφή του κόσμου, της κοινωνίας και της οικονομίας την επόμενη μέρα της πανδημίας, είναι το πεδίο πάνω στο οποίο θα γίνει η μεγάλη πολιτική αντιπαράθεση στα επόμενα χρόνια και θα εξαρτηθεί από την έκβαση της διαπάλης μεταξύ προοδευτικών και συντηρητικών δυνάμεων. Και θα είναι κοινωνική νίκη μια μεγάλη πολιτική ανατροπή που θα φέρει στην κυβέρνηση τις προοδευτικές δυνάμεις με πυρήνα την Αριστερά.

– Ποια είναι η εναλλακτική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία που θα μπορέσει να δημιουργήσει μια νέα κοινωνική και πολιτική δυναμική;

Είναι ανάγκη να φτιάξουμε, μέσα από συλλογικές διαδικασίες, συζήτηση και σύνθεση στο κόμμα, ένα πλαίσιο πολιτικών και προγραμματικών αρχών που θα λειτουργήσει σαν καταλύτης για τη δημιουργία μιας νέας κοινωνικής πλειοψηφίας. Δεν πρόκειται για εσωστρέφεια, για ομφαλοσκόπηση, αλλά για κάτι απαραίτητο ώστε να αντλήσουμε τα συμπεράσματα από τη δική μας περίοδο διακυβέρνησης. Τι κάναμε σωστά, τι κάναμε λάθος, τι θα μπορούσαμε να κάνουμε καλύτερα όταν ο λαός θα μας καλέσει εκ νέου να βγάλουμε τη χώρα από το αδιέξοδο, όπου ήδη την έχει οδηγήσει η δεξιά παλινόρθωση. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, πολιτικές θέσεις, πολιτικό πρόγραμμα και κόμμα. Και φυσικά, δεν μπορούμε να προτείνουμε ένα ανοικτό, δημοκρατικό μοντέλο λειτουργίας στην κοινωνία, παρά μόνο αν το εφαρμόζουμε πρώτα μέσα στο κόμμα. Αντλούμε, λοιπόν, δύναμη και ορμή από αυτή τη διαδικασία, ώστε να απευθυνόμαστε στον κόσμο, στην κοινωνία με τρόπο πειστικό και επίκαιρο. Και δεν έχουμε σταματήσει να το κάνουμε. Μέσα στην πανδημία ο ΣΥΡΙΖΑ παρουσίασε πολύ συγκεκριμένες προτάσεις για την εμπροσθοβαρή στήριξη της οικονομίας και των πληττόμενων κοινωνικών στρωμάτων, καθώς και για την μείωση των επιπτώσεων στην οικονομία και την παραγωγή. Συνεχώς ελέγχουμε την κυβέρνηση για τις επιλογές της, προτείνοντας όμως συγχρόνως πρακτικές εναλλακτικές λύσεις.

Επομένως, η δική μας αντίληψη των πραγμάτων δεν περιορίζεται στην αντίθεση με την κυβέρνηση, δεν είναι δηλαδή παθητική. Το βασικό δίδαγμα από την κρίση της πανδημίας -που ενισχύει τη σωστή ανάγνωση της προηγούμενης οικονομικής κρίσης που είχε κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ- είναι ότι το νεοφιλελεύθερο μοντέλο οργάνωσης της κοινωνίας και της οικονομίας όχι μόνο είναι ανελεύθερο και αντιδημοκρατικό, αλλά έχει αποτύχει δραματικά. Είναι ξεκάθαρο ότι οι αρμοί που συγκρατούν μια κοινωνία ενωμένη είναι η κοινωνική συνοχή, η εξάλειψη των ανισοτήτων, η ενίσχυση του κράτους πρόνοιας, μέσω του οποίου μεταφράζεται σε πολιτική πράξη η αλληλεγγύη. Εν προκειμένω, η δημόσια υγεία και η δημόσια παιδεία. Δεν είναι τυχαίο ότι οι χώρες που δοκιμάστηκαν περισσότερο από την πανδημία είναι αυτές ακριβώς που είτε επέλεξαν, είτε υποχρεώθηκαν -στο πλαίσιο κάποιου προγράμματος «εξυγίανσης»- να αποσαθρώσουν τα δημόσια συστήματα υγείας τους. Επομένως, απορρίπτουμε το νεοφιλελεύθερο ιδεολόγημα του trickle down, ότι δηλαδή η δημιουργία πλούτου από το ιδιωτικό κεφάλαιο κάποια στιγμή θα φτάσει και στα κατώτερα στρώματα της πυραμίδας. Το ακριβώς αντίστροφο ισχύει: αν δεν ενισχυθεί πρώτα η βάση, δηλαδή ο κόσμος της εργασίας, ολόκληρο το οικοδόμημα αναπόφευκτα θα οδηγηθεί σε ανισορροπία και, τελικά, σε κατάρρευση. Η ανεξέλεγκτη ιδιωτική αγορά και ο ανεξέλεγκτος ανταγωνισμός, η εκχώρηση δημόσιου πλούτου και δημόσιων πολιτικών στο ιδιωτικό κεφάλαιο, η εγκατάλειψη του βασικού ρόλου που οφείλει να έχει το κράτος, με άλλα λόγια οι «αναγκαίες μεταρρυθμίσεις» της νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας είναι συνταγές βίαιης αναδιανομής πλούτου σε ολιγαρχίες εις βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Αυτοί, λοιπόν, είναι οι βασικοί άξονες του πολιτικού μας σχεδίου, με βάση το οποίο θα επιδιώξουμε τη δημιουργία της νέας προοδευτικής πλειοψηφίας. H υπεράσπιση της δημοκρατίας, των ελευθεριών και των δικαιωμάτων. H καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων που δεν είναι, όπως λέει ο κ. Μητσοτάκης, φυσικοί κανόνες αλλά αποτέλεσμα των πολιτικών που εφαρμόζει ο ίδιος και οι ομοϊδεάτες του. H ανασυγκρότηση ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους για τις ανάγκες της εποχής μας. H επένδυση στη γνώση, στη μόρφωση, στην επιστημονική έρευνα, στην πρόσβαση όλων στις νέες τεχνολογίες. Και η εγγύηση από το κράτος δίκαιων και ασφαλών συνθηκών εργασίας και σταδιοδρομίας, ιδίως για τους νέους.

...