Πέθανε ο Λίο Πάνιτς, ένας από τους σπουδαιότερους μαρξιστές διανοητές της εποχής μας

Posted on Δεκέμβριος 20, 2020, 10:29 πμ
33 secs

Ο Λίο Πάνιτς πέθανε σήμερα σε ηλικία 75 ετών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ξένου Τύπου ο θάνατός του οφείλεται στον κορονοϊό.

Ο Λίο Πάνιτς (Leo Panitch) είχε κατοχυρώσει δίχως αμφιβολία μια κεντρική θέση στη σύγχρονη αριστερή, ριζοσπαστική διανόηση, ως ένας από τους τελευταίους νεομαρξιστές θεωρητικούς που εξακολουθούν να επιμένουν στην ανάγκη μελέτης και εμπλουτισμού της θεωρίας του κράτους.

Γεννημένος το 1945 στο Γουίνιπεγκ του Καναδά, σπούδασε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 οικονομικά και πολιτική επιστήμη στο University of Manitoba και ολοκλήρωσε ως τα μέσα της δεκαετίας του 1970 τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές του σπουδές στο London School of Economics υπό την επίβλεψη του Ραλφ Μίλιμπαντ.

Η διατριβή του, που αφορούσε τις σχέσεις του βρετανικού Εργατικού Κόμματος με τα συνδικάτα και εκδόθηκε με τον τίτλο Social Democracy and Industrial Militancy, συνιστά μια κλασική αναφορά στη θεωρητική συζήτηση για τις στρατηγικές των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων. Τις επόμενες δεκαετίες ακολούθησαν το Working Class Politics in Crisis (1986) και το The End of Parliamentary Socialism (1997). Επιπλέον, ο Πάνιτς ασχολήθηκε με τη θεωρία του καναδικού κράτους (The Canadian State, 1977), τη σοσιαλιστική θεωρία (Renewing Socialism, 2001) και την παγκόσμια οικονομική κρίση (In and Out of Crisis, 2010, με τους Γκρεγκ Άλμπο και Σαμ Γκίντιν). Από το 1985 είναι επιμελητής του μαρξιστικού περιοδικού «Socialist Register» και από το 1979 συνιδρυτής και επιμελητής της καναδικής επιθεώρησης «Studies in Political Economy».  Από το 1972 ως το 1984 δίδαξε πολιτική επιστήμη στο Carleton University, ενώ από το 1984 έως σήμερα διδάσκει στο York University.

Με το τελευταίο του βιβλίο The Making of Global Capitalism: The Political Economy of American Empire (2012), που συνέγραψε με τον Σαμ Γκίντιν, επαναφέρει στο επίκεντρο της νεομαρξιστικής συζήτησης το ζήτημα της στρατηγικής του κράτους, ερμηνεύοντας την ανάδυση της παγκοσμιοποίησης ως αποτέλεσμα επιλογών του αμερικανικού κράτους και όχι απλά ως απόρροια της επέκτασης των αγορών. Προκύπτει έτσι αβίαστα το συμπέρασμα ότι η πραγματική «αμερικανική αυτοκρατορία» είναι ο παγκόσμιος καπιταλισμός και η οικονομική κρίση στην Αμερική από το 2007 και μετά, κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Ο Λ. Πάνιτς ήταν μια από τις εμβληματικές μορφές μαρξιστών πολιτικών επιστημόνων – στην παράδοση του Ν. Πουλαντζά και του Ρ. Μίλιμπαντ– που προσπάθησαν να υπερβούν τον οικονομισμό κάποιων μαρξιστικών ρευμάτων προσεγγίζοντας τις σχέσεις βάσης-εποικοδομήματος όχι με όρους μονόπλευρων καθορισμών από τα κάτω προς τα πάνω, αλλά αναλύοντας και τις διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα στην πολιτική σφαίρα και ιδιαίτερα στην κρατική δομή, οι οποίες με τη σειρά τους επιδρούν στις καπιταλιστικές οικονομικές και κοινωνικές σχέσεις.

Το 2018 κυκλοφόρησε το βιβλίο των Λ. Πάνιτς και Σ. Γκίντιν με τίτλο The Socialist Challenge Today: Syriza, Sanders, Corbyn από τις εκδόσεις Merlin Press.

Ο Λίο Πάνιτς ήταν ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Γιορκ του Καναδά και το 2018 είχε αναγορευθεί επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

…………………….

*Διαβάστε την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Λίο Πάνιτς για τις αμερικανικές εκλογές, την οποία έδωσε μέσω skype στην Ιωάννα Δρόσου και δημοσιεύθηκε στη ΕΠΟΧΗ της 15ης Νοεμβρίου του 2020:

Λίο Πάνιτς: «Η Αριστερά βγήκε ζωντανή από τη μάχη των αμερικανικών εκλογών»

...