Δανάη Κολτσίδα
Ο πυρήνας του προβλήματος της προσέγγισης του Κ. Μητσοτάκη είναι – για άλλη μια φορά – ότι αυτή βρίσκεται πολύ μακριά από την κοινωνική πραγματικότητα.
, Χρεοκοπημένα νεοφιλελεύθερα μοντέλα και για την ανασυγκρότηση των καμένων περιοχών, INDEPENDENTNEWS Σε ό,τι αφορά το περιβάλλον με τη στενή έννοια :
Τα δάση – το έχουν γράψει πολύ καλύτερα άλλοι ειδικότεροι, όπως λ.χ. η Greenpeace Greece (https://www.greenpeace.org/…/pyrkagies-aygoystos-2021…/) – έχουν τους δικούς τους κανόνες και ρυθμούς. Το “δενδροφύτευση παντού”, πολύ περισσότερο το “δενδροφύτευση με τα σωστά (sic!) δέντρα” ή το αναδάσωση με ιδιωτικές μελέτες και έργα, με “χορηγούς” και “αναδόχους”, όχι μόνο δεν είναι λύση, αλλά μπορεί να αποτελέσει και καταστροφική παρέμβαση στα οικοσυστήματα των καμμένων περιοχών.
, Χρεοκοπημένα νεοφιλελεύθερα μοντέλα και για την ανασυγκρότηση των καμένων περιοχών, INDEPENDENTNEWS Σε ό,τι αφορά την οικονομία και τη στήριξη των πληγέντων :
Τα άμεσα μέτρα – αυτονόητα και αναγκαία – δεν αρκούν. Εκτός από το ύψος των όποιων παρεμβάσεων, αποζημιώσεων και λοιπών μέτρων, υπάρχουν δύο δομικά στοιχεία που είναι προβληματικά:
Αφ’ ενός, η λογική της δανειοδότησης ή της απλής αναστολής των υποχρεώσεων προς εφορία, ασφαλιστικά ταμεία κ.λπ., που δεν λαμβάνει υπόψη ότι στις περισσότερες περιπτώσεις μιλάμε για ανθρώπους που καταστράφηκαν και που θα χρειαστούν χρόνια και πολύς κόπος μέχρι να ορθοποδήσουν ξανά.
Αφ’ ετέρου, η εξατομικευμένη στήριξη δεν απαντά από μόνη της στο πρόβλημα της οικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας της περιοχής. Για να χρησιμοποιήσω μια αναλογία από το δάσος, οι κοινωνίες και οι οικονομίες είναι και αυτές οικοσυστήματα, μέσα στο μεγάλο (φυσικό και ανθρωπογενές) οικοσύστημα κάθε περιοχής. Όταν μεγάλο ποσοστό του φυσικού περιβάλλοντος, του εδάφους (μεταξύ των οποίων και καλλιεργούμενες εκτάσεις), των υποδομών και των κατοίκων μιας περιοχής καταστρέφεται, διαρρηγνύονται κοινωνικοί δεσμοί και οικονομικές ισορροπίες που πλήττουν καίρια και αυτούς που δεν καταστράφηκαν με τη στενή έννοια από τη φωτιά. Σε μια τόσο μεγάλης έκτασης καταστροφή, χρειάζεται μέτρα προστασίας, που θα καλύψουν το χρόνο της μετάβασης, θα δώσουν στους ανθρώπους, στις τοπικές κοινωνίες το χρόνο και τη δυνατότητα να επιβιώσουν και να αναγεννηθούν. Χρειάζεται μια “γέφυρα” ανάμεσα στο δύσκολο σήμερα και στο καλύτερο, όπως ελπίζουμε όλοι, αύριο.
, Χρεοκοπημένα νεοφιλελεύθερα μοντέλα και για την ανασυγκρότηση των καμένων περιοχών, INDEPENDENTNEWS Σε ό,τι αφορά την εξαγγελθείσα παραγωγική ανασυγκρότηση :
Πρώτα απ’ όλα η κατεύθυνση των όποιων παρεμβάσεων και μεταβολών του παραγωγικού υποδείγματος της περιοχής δεν μπορεί να γίνει με εκβιαστικούς όρους, με το φάντασμα της οικονομικής καταστροφής να απειλεί την τοπική κοινωνία. Γιατί τότε μιλάμε για το γνωστό “ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται”.
Η Βόρεια Εύβοια ήταν μια περιοχή που είχε δυναμική. Είχε νέους που έμεναν στον τόπο τους και ασχολούνταν με τον τουρισμό και άλλες άμεσα συνδεδεμένες με το δάσος παραδοσιακές δραστηριότητες (μελισσοκομία, ρητινοσυλλογή).
Η “παραγωγική ανασυγκρότηση” που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός τι σημαίνει; Ότι η δραστηριότητα αυτή θα αντικατασταθεί από άλλη; Ότι οι άνθρωποι που μέχρι πριν μια βδομάδα δούλευαν στους τομείς αυτούς θα πρέπει τώρα να μεταπηδήσουν σε κάτι άλλο; Και τι θα είναι αυτό;
Αυτές οι ερωτήσεις δεν μπορεί να απαντηθούν μονομερώς από μια κυβέρνηση σε συνθήκες κρίσης. Και κυρίως δεν μπορεί να μετατεθούν για το απώτερο μέλλον. Γιατί, η “γέφυρα” που ανέφερα παραπάνω, το αν θα στηριχθούν τώρα, άμεσα και μεσοπρόθεσμα οι τοπικές κοινωνίες και με τι όρους, θα καθορίσει και το αν θα είναι σε θέση να ανασυγκροτήσουν τη δραστηριότητά τους μακροπρόθεσμα ή αν η ανασυγκρότηση θα σημάνει ξεριζωμό και βίαιη αλλαγή παραδείγματος.
, Χρεοκοπημένα νεοφιλελεύθερα μοντέλα και για την ανασυγκρότηση των καμένων περιοχών, INDEPENDENTNEWS Επί του πιο πολιτικού – και ίσως το σημαντικότερο στοιχείο γιατί επηρεάζει όλα τα άλλα.
Οι πυρκαγιές ανέδειξαν τη δύναμη της συλλογικότητας, της αυτοοργάνωσης, αλλά και της εγγύτητας – γεωγραφικής και συναισθηματικής – προς μια περιοχή. Αυτό προκύπτει για παράδειγμα από όσα διαβάσαμε για το πώς οι δασοπυροσβέστες (όπως μας πληροφόρησε λ.χ. ο Δημήτρης Τερζής) γνώριζαν το δάσος, αλλά και τους ανθρώπους στην περιοχή ευθύνης τους, με τους οποίους συνεργάζονταν καθημερινά, και το ρόλο που έπαιζαν οι κάτοικοι, και ειδικά οι αγροτικοί πληθυσμοί, σε έκτακτες συνθήκες. Αυτό προκύπτει και από τις συγκινητικές εικόνες των νέων και των μεγαλύτερων που δίνουν αυτές τις μέρες μάχη με τη φωτιά, που οργανώνουν την αλληλεγγύη, στην Εύβοια, στην Πελοπόννησο και αλλού. Η δύναμη των πολλών που κινητοποιούνται “υπέρ βωμών και εστιών”, που τείνουν το χέρι στους διπλανούς τους, το πώς πάντα “ο λαός σώζει το λαό”.
Όλη η μέχρι σήμερα προσέγγιση της κυβέρνησης, αλλά και οι εξαγγελίες που έγιναν κινούνται στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση:
– Αναδασώσεις από ιδιώτες “αναδόχους”, που θα οδηγήσουν σε κατάτμηση του περιβαλλοντικού σχεδιασμού και σε μια ιδιωτικοποίηση των αποφάσεων, που είναι συχνά χειρότερη ακόμα και από την ιδιωτικοποίηση της ιδιοκτησίας. Αν ο χριστουγεννιάτικος φωτισμός της Αθήνας μέσω “χορηγών” και “αναδόχων” ήταν (απλώς;) ένα αισθητικό φιάσκο, ούτε τολμώ να σκεφτώ τι σημαίνει το να αναλάβει ένα μέρος δάσους ο όποιος – έστω και καλοπροαίρετος, χάριν της συζήτησης – ιδιώτης.
– Περαιτέρω συγκέντρωση του συστήματος δασοπροστασίας, με μεταφορά των δασικών υπηρεσιών στο Υπουργείο Περιβάλλοντος (αντί των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων όπου ανήκουν σήμερα) και fast track διαδικασίες.
– Ορισμός ενός υπεύθυνου για την Εύβοια που – ανεξάρτητα από τις όποιες παλιότερες επιτυχίες του ή την όποια προσωπική του αξία (που δεν θα μπω στη διαδικασία να κρίνω) – ουδεμία σχέση έχει με τη συγκεκριμένη περιοχή.
– Και βέβαια, παραγωγική ανασυγκρότηση που, όπως φαίνεται, θα γίνει ερήμην των…ανασυγκροτούμενων, με βάση όσα προανέφερα.
Με δυο λόγια, η κυβέρνηση επιμένει στο συγκεντρωτικό μοντέλο του δήθεν “επιτελικού κράτους” και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, απέναντι στην τοπικότητα, στην αυτο-οργάνωση και την οριζόντια αλληλεγγύη των “από κάτω”.
Το ποιο μοντέλο λειτουργεί και ποιο όχι, το είδαμε τις προηγούμενες μέρες…
, Χρεοκοπημένα νεοφιλελεύθερα μοντέλα και για την ανασυγκρότηση των καμένων περιοχών, INDEPENDENTNEWS
Effie Parissi και 5 ακόμη