Υπέρμετρη Θνησιμότητα (Excess Mortality) στην Ελλάδα και άλλες 31 χώρες για το 2020

Posted on March 17, 2021, 10:51 am
15 secs
Η Υπέρμετρη Θνησιμότητα είναι ίσως ο πιο χρήσιμος και αξιόπιστος δείκτης στην επιδημιολογία και τη δημόσια υγεία. Ο δείκτης αυτός αναφέρεται στον αριθμό των θανάτων από όλες τις αιτίες κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πάνω και πέρα από αυτό που θα περιμέναμε να δούμε υπό «κανονικές» συνθήκες. Eπειδή το ζήτημα δεν είναι εάν πεθάνουμε από COVID-19 αλλά εάν και κατά πόσο παραπάνω θα πεθάνουν άνθρωποι.
Η Υπέρμετρη Θνησιμότητα  είναι ένα πιο ολοκληρωμένο μέτρο της συνολικής επίδρασης της πανδημίας στους θανάτους από ό,τι ο επιβεβαιωμένος αριθμός θανάτων COVID-19 που κάποιος-α μπορεί να διαπιστώσει κοιτώντας π.χ. το Worldometers. Επειδή
καταγράφει όχι μόνο τους επιβεβαιωμένους θανάτους, αλλά και τους θανάτους COVID-19 που δεν διαγνώστηκαν ή/και αναφέρθηκαν, καθώς και θανάτους από άλλες αιτίες που οφείλονται στις γενικές συνθήκες κρίσης (π.χ. φόβος προσέγγισης στο νοσοκομείο, αναβολές κρίσιμων ιατρικών επεμβάσεων, αναδιάταξη ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού).
The Centre for Evidence-Based Medicine (CEBM) του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης είναι ίσως το πρώτο κέντρο που δίνει έναν υπολογισμό της Υπέρμετρης Θνησιμότητας για ολόκληρο το 2020. Το EUROMOMO δίνει δείκτες ανά βδομάδα του έτους αλλά η συνολική σύγκριση στο έτος καθίσταται δύσκολη.
Επιπλέον το CEBM υπολόγισε τα ποσοστά Υπέρμετρης Θνησιμότητας  προσαρμοσμένα ανά ηλικία χρησιμοποιώντας ηλικιακές ομάδες (0-14, 15-64, 65-74, 75-84, 85+) που καθιστά πιο δίκαιη τη σύγκριση καθότι οι πληθυσμιακές πυραμίδες των χωρών είναι διαφορετικές.
Στον Πίνακα τα συγκρίσιμα δεδομένα είναι οι δύο τελευταίες στήλες: (α) η ηλικιακά σταθμισμένη συνολική θνησιμότητα ανά 100.000 και (β) το ποσοστό αύξησης της θνησιμότητας ανά 100.000 προσαρμοσμένο για την ηλικία.
Ιδιαίτερα η τελευταία στήλη της σχετικής αύξησης είναι χρήσιμη κατά τη σύγκριση χωρών με σημαντικές διαφορές στο ετήσιο ποσοστό θνησιμότητας.
Η σύγκριση για όλες τις χώρες είναι μεταξύ της θνησιμότητας του 2020 και των προηγούμενων πέντε ετών (2015-2019). Για την Ελλάδα, τη Χιλή και τη Γερμανία η σύγκριση γίνεται με τη θνητότητα των προηγούμενων 4 ετών (2016-2019). Επίσης για την Ελλάδα η σύγκριση αφορά τις πρώτες 49 από τις 52 εβδομάδες του έτους λόγω διαθεσιμότητας δεδομένων.
Ο Πίνακας δείχνει μια ανατροπή της εικόνας του wordometers ή των “εθνικών στατιστικών”. H χειρότερη χώρα στη σχετική αύξηση υπέρμετρης θνησιμότητας για το 2020 είναι η Πολωνία (+14.4%). Ακολουθούν η Χιλή (+13.8%) οι ΗΠΑ και η Ισπανία (+12.9%) το Βέλγιο (+12.2%) η Βουλγαρία και η Σλοβενία (+12%) και το Η.Β. (+10.5%).
Οι χώρες που τα πήγαν καλύτερα είναι η Δανία (-4.3%), η Ισλανδία (-4.1%), η Νορβηγία (-3.6%), η Φιλανδία (-3.1%), η Νότια Κορέα (-2.9%), η Λετονία (-2.2%), η Εσθονία (0%). Η πολυσυζητημένη Σουηδία (+1.5%) με τα αρχικά χαλαρά μέτρα, αν και τα πήγε χειρότερα από τους γείτονες, τα πάει καλύτερα από χώρες όπως η Ελλάδα (+4.9%). [ΣΗΜ: Η πληθυσμιακή πύκνωση όπως και η ηλιοφάνεια για τις χώρες του Νότου πρέπει να παίζουν ένα ρόλο.]
Όπως θα δείτε στον Πίνακα η Ελλάδα (+4.9%), παρά το ότι έχει ένα από τα πιο αυστηρά και παρατεταμένα lockdown στην Ευρώπη και παρά το ότι δεν χτυπήθηκε από το πρώτο κύμα έχει μια πολύ μέτρια επίδοση ακόμα και με στενούς επιδημιολογικούς όρους, αφήνοντας απέξω τον αντίκτυπο στην εκπαίδευση των παιδιών (20 από τις 38 εβδομάδες του έτους σχολεία πλήρως κλειστά) και στην οικονομία (η πρόβλεψη είναι για διψήφιο ποσοστό πτώσης του ΑΕΠ) που μπορεί με τη σειρά της να έχει το δικό της αντίκτυπο και στην υπέρμετρη θνησιμότητα του 2021 και 2022.
Υπάρχουν και άλλες προεκτάσεις για την μακροπρόθεσμη πολιτική διαχείριση της πανδημίας που δεν εχει ακόμα λήξει αλλά συνεχίζεται και ο τελικός απολογισμός θα αργήσει μάλλον κατά ένα και πλέον έτος. Τα υπόλοιπα επαφίενται στην κρίση σας …
———–
ΣΗΜ 1: Δεν είναι παράδοξο ότι σημειώνονται μειώσεις υπέρμετρης θνησιμότητας σε ορισμένες χώρες καθότι τα μέτρα που πάρθηκαν για τον κορονοϊό έχουν σχεδόν εκμηδενίσει τους θανάτους από γρίπη (από τον Μάρτιο και πέρα) και στις 32 χώρες του Πίνακα.
ΣΗΜ 2: Η επιδείνωση της ψυχικής υγείας του πληθυσμού που σχετίζεται με το lockdown και τα περιοριστικά μέτρα δεν σχολιάζεται γιατί είναι μια σιωπηλή γκρίζα παράμετρος και έχει μάλλον ελάχιστη άμεση επίδραση στην Υπέρμετρη Θνησιμότητα του περασμένου έτους.
Υπέρμετρη Θνησιμότητα (Excess Mortality) στην Ελλάδα και άλλες 31 χώρες για το 2020
Δ.Α.
...