Σύνοδος Κορυφής: Θα τα πούνε αλλά δεν θα τα βρούνε

Posted on 17 Ιουλίου, 2020, 10:45 πμ
13 secs

Σε τεταμένη ατμόσφαιρα, οι ηγέτες των 27 χωρών της ΕΕ συναντώνται στις Βρυξέλλες σε μια κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής για την ανάκαμψη της οικονομίας της Γηραιάς Ηπείρου που πλήττεται από την πανδημία του νέου κορονοϊού.

Οι διαπραγματεύσεις προαναγγέλλονται μακροσκελείς και δύσκολες και αυτή η έκτακτη διήμερη, ίσως και τριήμερη, σύνοδος κορυφής, η πρώτη από τον Φεβρουάριο με φυσική παρουσία των συμμετεχόντων, μπορεί να μην είναι η τελευταία.

Για να επιτευχθεί μια συμφωνία, οι 27 θα πρέπει να υπερβούν πολλά εμπόδια. Με πρώτο το συνολικό ύψος του σχεδίου ανάκαμψης και το ύψος του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού (2021-2017) ή του καταμερισμού της αρωγής ανάμεσα σε δάνεια και επιχορηγήσεις.

Η Ολλανδία έχει θέσει πολύ ψηλά τον πήχη ζητώντας τα σχέδια αυτά να επικυρωθούν ομόφωνα από τους 27 (και όχι με αυξημένη πλειοψηφία, όπως προβλέπεται στις προτάσεις του Σαρλ Μισέλ).

Σ’ αυτό το παιγνίδι, το οποίο προορίζεται πρώτα απ’ όλα για την εθνική κοινή γνώμη της κάθε χώρας, οι χώρες του Νότου έχουν χαρτί για να παίξουν, αυτό των εκπτώσεων που απολαμβάνουν οι «οικονόμοι» και η Γερμανία.

Η κατάργηση αυτών των εκπτώσεων, που επιτρέπει στα κράτη να μειώσουν τη συνεισφορά τους στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ζητείται από μια εικοσαριά χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία.

Άλλο ακανθώδες ζήτημα είναι η σύνδεση της καταβολής χρημάτων με τον σεβασμό του κράτους δικαίου, που εγγράφεται για πρώτη φορά σ’ έναν προϋπολογισμό. Έχει κάνει την Πολωνία και την Ουγγαρία να υιοθετήσουν στάση άμυνας ενώ η Βουδαπέστη απειλεί να ασκήσει βέτο στο σχέδιο που πρέπει να υιοθετηθεί ομόφωνα.

Το πόσο δύσκολες αναμένονται οι διήμερες συζητήσεις επιβεβαιώνουν οι δηλώσεις ξένων ηγετών την ώρα που προσέρχονταν στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Μέρκελ: Πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις

Για «πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις» έκανε λόγο η Γερμανίδα καγκελάριος.

«Πρέπει να πω ότι οι διαφορές είναι ακόμα πολύ, πολύ μεγάλες και επομένως δεν μπορώ να προβλέψω εάν αυτή τη φορά θα έχουμε αποτέλεσμα. Αυτό είναι το επιθυμητό, αλλά πρέπει να είμαστε και ρεαλιστές. Θα χρειαστεί να υπάρξει από όλους μεγάλη διάθεση για συμβιβασμό προκειμένου να πετύχουμε κάτι καλό για την Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο περιμένω πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις»

Ρούτε: Μικρότερη από 50% η πιθανότητα να συμφωνήσουμε

Ο Ολλανδός πρωθυπουργός, Μαρκ Ρούτε, που έχει μπει «μπροστάρης» των λεγόμενων «σκληρών» του μπλοκ (Ολλανδία, Αυστρία, Δανία, Σουηδία και σε μικρότερο βαθμό η Φινλανδία), δήλωσε πως έφτασε στις Βρυξέλλες με σκοπό να πείσει τους άλλους ηγέτες με «επιχειρήματα» παρά με απειλές για βέτο, αν δεν περάσει η γραμμή του για το Ταμείο Ανάκαμψης και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

«Αυτό που θεωρούμε πολύ σημαντικό είναι ότι οι χώρες κάνουν μεταρρυθμίσεις. Εάν θέλουν επίσης να δώσουμε επιχορηγήσεις αντί για δάνεια – που πραγματικά δεν βρίσκουμε τόσο καλές – τότε λέμε ότι πρέπει να δώσετε πολύ ισχυρές εγγυήσεις ότι αυτές οι μεταρρυθμίσεις θα εφαρμοστούν» δήλωσε ο Ρούτε σε δημοσιογράφους έξω από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ολλανδίας στις Βρυξέλλες.

«Έχουμε ιδέες για το πώς θέλουμε να το κάνουμε αυτό, αλλά δεν μπορώ να πω περισσότερα γι ‘αυτό γιατί αυτό δεν βελτιώνει τη διαπραγματευτική μου θέση», πρόσθεσε.

Τονίζοντας ότι η Ολλανδία δεν είναι η μόνη χώρα με κόκκινες γραμμές, ο Ρούτε είπε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι μια «μόνιμη ανταλλαγή χιλιάδων βέτο».

Ο Ρούτε επέμεινε ότι το σχέδιο του προϋπολογισμού πρέπει να περιέχει μια ρήτρα για το κράτος δικαίου, με αφορμή την Ουγγαρία που αντιτίθεται σε αυτό.

Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας μείωσε τις ελπίδες για συμφωνία κατά τη διάρκεια αυτής της συνόδου κορυφής.

«Εκτιμώ ότι η πιθανότητα να επιτύχουμε συμφωνία αυτό το Σαββατοκύριακο είναι μικρότερη από 50%.

Στο τέλος, το περιεχόμενο είναι πιο σημαντικό από την ταχύτητα. Ένας αδύναμος συμβιβασμός δεν θα οδηγήσει την Ευρώπη παραπέρα», είπε ακόμα.

«Δεν είμαι αισιόδοξος για τώρα. Αλλά ποτέ δεν ξέρεις. Κανείς δεν θέλει να έρθει για άλλη [συνάντηση ηγετών]», είπε ακόμα.

«Αισιόδοξος» αλλά «επιφυλακτικός» δήλωσε προσερχόμενος ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, που χαρακτήρισε τη σημερινή σύνοδο «μια στιγμή αλήθειας και φιλοδοξίας για την Ευρώπη».

Το σχέδιο ανάκαμψης και ο προϋπολογισμός της ΕΕ «θα μας επιτρέψουν να δημιουργήσουμε την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανάκαμψη της Ευρώπης», πρόσθεσε.

Σάντσεθ: Οι ευρωπαίοι ηγέτες έχουν υποχρέωση να επιτύχουν μια συμφωνία

Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε σήμερα πως οι ηγέτες της ΕΕ έχουν υποχρέωση προς τους πολίτες τους να επιτύχουν μια συμφωνία για το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ.

«Η Ισπανία έρχεται σ’ αυτή τη σύνοδο κορυφής πρόθυμη για την επίτευξη μιας συμφωνίας, για να υπερασπισθεί λογικά τα εθνικά συμφέροντά μας στη γεωργία και επίσης το πώς αντιλαμβανόμαστε τη διαχείριση του ταμείου ανάκαμψης», δήλωσε ο Σάντσεθ στους δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες λίγο πριν συναντηθεί με τους άλλους ευρωπαίους ηγέτες.

Μητσοτάκης: Κανένας λόγος να μην έχουμε συμφωνία

Την ανάγκη για συμφωνία τόνισε ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης, προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής, υπογραμμίζοντας ότι «οι πολίτες μας δεν περιμένουν τίποτα λιγότερο από εμάς».

«Tους τελευταίους τρεις μήνες διανύσαμε ένα μακρύ δρόμο για να φτάσουμε σε μια φιλόδοξη απάντηση στην κρίση του COVID19. Δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να μην έχουμε συμφωνία σ’ αυτή τη σύνοδο. Αυτό που βρίσκεται σε κίνδυνο είναι οι αρχές της ευρωπαϊκής ενότητας και της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.

Δεν πρέπει να χάσουμε τη μεγάλη εικόνα και η μεγάλη εικόνα είναι ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη οικονομική ύφεση από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ίσως ορισμένοι συμβιβασμοί είναι απαραίτητοι αλλά πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι πετυχαίνουμε μια φιλόδοξη λύση, γιατί οι πολίτες μας δεν περιμένουν τίποτα λιγότερο από εμάς», ανέφερε συγκεκριμένα ο κ. Μητσοτάκης.

Από την έκβαση της συνόδου κορυφής της ΕΕ, αναμένεται να καθοριστεί η κατεύθυνση του ευρώ και των ευρωπαϊκών αγορών μετοχών και ομολόγων τους επόμενους μήνες, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.

Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι η πρόταση για το σχέδιο ανάκαμψης, ύψους 750 δισ. ευρώ, θεωρήθηκε ως κάτι επαναστατικό που οδηγεί την ΕΕ πιο κοντά σε μία δημοσιονομική ένωση –με την πρόβλεψη για κοινή ανάληψη χρέους και τη διάθεση των χρημάτων με τη μορφή κυρίως επιχορηγήσεων αντί δανείων– και ενίσχυσε πολύ την εμπιστοσύνη στην πορεία των ευρωπαϊκών αγορών.

«Τα ιταλικά κρατικά ομόλογα, το ευρώ και οι μετοχές της περιοχής έκαναν ράλι μετά την πρόταση», αναφέρει το Reuters, το οποίο αναφέρει τα εξής σενάρια, ανάλογα με το αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής.

1ο σενάριο: Συμφωνία σε γενικές γραμμές με την τρέχουσα πρόταση

Αναμένεται σημαντική μείωση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, ιδιαίτερα της Ιταλίας, για το δημόσιο χρέος της οποίας τέθηκε ζήτημα βιωσιμότητας μετά την κρίση του κορονοϊού. Η διαφορά της απόδοσης μεταξύ των γερμανικού 10ετούς ομολόγου (bund) και του αντίστοιχου ιταλικού (BTP) αναμένεται να μειωθεί σε περίπτωση συμφωνίας. Η απόδοση των BTP διαμορφώνεται σήμερα στο 1,28%, ενώ αυτή των γερμανικών bunds είναι αρνητική (-0,45%).

Το ευρώ δεν αναμένεται να έχει σημαντικά περιθώρια ανόδου, καθώς οι διαχειριστές κεφαλαίων έχουν ήδη επενδύσει πολύ σε αυτό. Ενισχυμένο από το πρόγραμμα αγορών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τα σχέδια για το ταμείο ανάκαμψης, το ευρώ έχει αυξηθεί 7% έναντι του δολαρίου από τα χαμηλά επίπεδα του Μαρτίου. Οι μετοχές της Ευρωζώνης μπορεί να εκτιναχθούν.

2ο σενάριο: Δεν υπάρχει συμφωνία αλλά ελπίδες για γρήγορη πρόοδο

Αν η αβεβαιότητα για μία συμφωνία είναι μεγάλη, οι αναλυτές πιστεύουν ότι οι αγορές μπορεί να ανεχτούν μία καθυστέρηση λίγων ημερών ή εβδομάδων, εφόσον οι ηγέτες της ΕΕ πιστεύουν ότι θα υπάρξει τελικά συμφωνία. Η δύναμη πυρός της ΕΚΤ αναμένεται να λειτουργήσει ως δίχτυ ασφαλείας για τα κρατικά ομόλογα μεταξύ των συνόδων κορυφής. «Αν οι ηγέτες της ΕΕ προγραμματίσουν μία σύνοδο κορυφής τον Αύγουστο, αυτό θα βοηθούσε να περιορισθεί η όποια απογοήτευση», δήλωσε αναλυτής της Nomura.

3ο σενάριο: Απογοήτευση από τη νόθευση του σχεδίου

Ένας συμβιβασμός για να εξασφαλισθεί η στήριξη των λεγόμενων «τεσσάρων φειδωλών» χωρών –της Ολλανδίας, της Αυστρίας, της Σουηδίας και της Δανίας– θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις αγορές. Οποιαδήποτε συμφωνία που θα «νέρωνε» την ενοποίηση, αποκλείοντας την κοινή έκδοση χρέους ή μειώνοντας το ύψος του ταμείου ανάκαμψης θα έθετε σε πίεση τα ιταλικά ομόλογα. Το ευρώ θα μπορούσε να υποχωρήσει. Όσο περισσότερο αποκλίνει η συμφωνία από την τρέχουσα πρόταση, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανές απώλειες για το ευρώ.

4ο σενάριο: Κατάρρευση των συζητήσεων χωρίς να διαφαίνεται συμφωνία στον ορίζοντα

Δεδομένης της ύφεσης που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές χώρες και με τη Γερμανία και τη Γαλλία να πιέζουν για μία συμφωνία, οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται ότι θα αποφύγουν μία νέα πολιτική κρίση, αλλά αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί. «Αν υποθέσουμε ότι έχουμε κάτι πολύ πιο αδύναμο ή ότι δεν συμφωνούν, η ισοτιμία του ευρώ θα μπορούσε να υποχωρήσει κάτω από τα 1,10 δολάρια», δήλωσε στέλεχος της Bank of America. Στέλεχος της ING προειδοποίησε για ενδεχόμενο «τοξικό κοκτέιλ» αν οι συζητήσεις αναβάλλονται συνέχεια και η ΕΚΤ διαμηνύσει την πρόθεσή της να περιορίσει τις έκτακτες αγορές ομολόγων.

...