Σταμάτης Θεοδωρόπουλος: Η Αριστερά είχε και έχει στρατηγική στην εξωτερική πολιτική

Σταμάτης Θεοδωρόπουλος: Η Αριστερά είχε και έχει στρατηγική στην εξωτερική πολιτική

Posted on 14 Αυγούστου, 2020, 1:32 μμ
5 secs

Πρόσφατα γεγονότα έφεραν στο προσκήνιο πολιτικές συζητήσεις και αντιπαραθέσεις που σχετίζονται με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Δίνεται μάλιστα η εντύπωση ότι για ένα τόσο σημαντικό πεδίο μπορούν οι θέσεις να αφορούν μόνο τη συγκυρία και τις επιμέρους εξελίξεις. Αντιθέτως, για ένα κόμμα της Αριστεράς, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν μπορούν παρά να είναι βασισμένες σε ένα συνολικό πολιτικό και ιδεολογικό πλαίσιο για την εξωτερική πολιτική της χώρας με βάση τη θέση της στα Βαλκάνια και τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εμβληματικό δείγμα αυτής της ολιστικής στρατηγικής για τα εξωτερικά ζητήματα ήταν, άλλωστε, η Συμφωνία των Πρεσπών, που ανέδειξε τη δική μας πολιτική για τα διεθνή ζητήματα που βασίζεται στην ειρηνική συνύπαρξη των λαών, τη συνανάπτυξη και την ειρήνη.

Ένα από τα γεγονότα που πυροδότησαν τις πρόσφατες πολιτικές αντιπαραθέσεις για τα διεθνή ζητήματα ήταν η συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου για την οριοθέτηση των θαλασσίων συνόρων των δύο χωρών. Προφανώς, όπως και κάθε συμφωνία, ήταν αποτέλεσμα υποχωρήσεων και αμοιβαίων συμβιβασμών. Ας μην παραγνωρίζουμε ότι επετεύχθη έπειτα από μια διαδικασία διαπραγματεύσεων, μέρος των οποίων έγιναν και την περίοδο διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Η συμφωνία αυτή, παρά τις όποιες αδυναμίες και τον σπασμωδικό τρόπο με τον οποίο υπεγράφη, μπορεί να αποτελέσει τη βάση για θετικές εξελίξεις, εφόσον τηρηθεί το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας. Συμμαχίες με χώρες της περιοχής δίνουν διέξοδο σε χρόνιες εκκρεμείς διευθετήσεις και προσφέρουν  τη δυνατότητα λύσεων μεταξύ των κρατών (με γνώμονα τα κρατικά συμφέροντα και τις ισορροπίες) και όχι στη βάση της άνωθεν παρέμβασης των «ισχυρών» και μόνο. Δεν πρέπει να παραγνωρίζεται, βέβαια, ότι στην προκειμένη περίπτωση οι διαδικασίες επιταχύνθηκαν και από την υπογραφή του μνημονίου  Τουρκίας-Λιβύης στα τέλη του 2019.

Η αντίδραση της Τουρκίας στη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου ήταν σκληρή, γεγονός που δεν αποτέλεσε έκπληξη. Είναι πάγια τακτική της γείτονος η επιθετική εξωτερική πολιτική -συχνά για εσωτερικής της κατανάλωση-  όχι μόνο απέναντι στην Ελλάδα αλλά και σε άλλους γείτονές της.

Οπότε περάσαμε στα γεγονότα που αποκαλούνται γενικόλογα «τουρκική προκλητικότητα», ενώ επί της ουσίας αφορούν τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή, τα κρατικά συμφέροντα, αλλά κυρίως τα συμφέροντα των μεγάλων εταιριών εξορύξεων.

Ταυτόχρονα η πολιτική αντιπαράθεση και οι εθνικιστικές κορόνες που ευνοούνται σε τέτοιες συνθήκες αποπροσανατολίζουν και απομάκρυναν τη συζήτηση για τους πραγματικούς όρους του παιχνιδιού, επαναφέροντας στο προσκήνιο το «θέσφατο» ότι μόνο η Ελλάδα έχει δίκιο και αποτελεί τη μόνη κατατρεγμένη και αδικημένη χώρα της περιοχής.

Το γεγονός ότι μπαίνουμε σε μια μακρά αντιπαράθεση, με την προοπτική της Χάγης είτε να απομακρύνεται,είτε όχι, κάνει ακόμα πιο επιτακτικό το αίτημα για ανοιχτή εξωτερική πολιτική και προκρίνει τη λογική της συνεννόησης των εμπλεκομένων, αν αντιλαμβανόμαστε ότι τα όποια αδιέξοδα θα διευθετηθούν ακολούθως από ξένες παρεμβάσεις και πετρελαϊκές εταιρείες.

Επίσης, δεν αποκλείεται να δούμε πρωτοβουλίες και προσπάθειες για συνολική λύση διευθέτησης στην Ανατολική Μεσόγειο σε ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Επομένως είναι σημαντικό το ποια στρατηγική απέναντι στους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς θα πρέπει να προκρίνει ο ΣΥΡΙΖΑ. Την πολιτική του διαλόγου και την κινητικότητας μακριά από εθνικιστικές αγκυλώσεις που ευνοούν την αναβλητικότητα ή την πολιτική αποκλεισμού της Τουρκίας, την ώρα μάλιστα που η δεξιά υψώνει παντιέρες εθνικισμού και… κατάληψης της Κωνσταντινούπολης.

Την ίδια ώρα νοσταλγοί του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου (του «βυθίσατε το Χόρα») διατυπώνουν απόψεις πολύ κοντά στις εθνικιστικές περικεφαλαίες που τόσο μας ταλαιπώρησαν και το κυριότερο αδιαφορώντας για τις διαφορετικές συγκυρίες και τα γεωστρατηγικά δεδομένα του σήμερα, με μόνο στόχο να συνετίσουν τον «ακραίο»  (μήπως και εθνομειοδοτικό;) ΣΥΡΙΖΑ.

 

Η στρατηγική της Αριστεράς

Είναι κάτι περισσότερο από σαφές ότι η δική μας Αριστερά δεν μπορεί να αφήσει την αντιπολίτευση στις ακροδεξιές φωνές του Βελόπουλου και των οπαδών της Χρυσής Αυγής ούτε στις αγκυλώσεις του ΚΚΕ που αρκείται να καταγγέλλει τον ιμπεριαλισμό σε ανακοινώσεις του. Επίσης δεν έχουμε κανένα λόγο να αντιπαρατεθούμε με την κυβέρνηση Μητσοτάκη, όσον αφορά της συμφωνία  με την Αίγυπτο, με τρόπο που έκανε η συγκεκριμένη παράταξη εναντίον μας την περίοδο της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Είναι καταδικαστέα και επικίνδυνη η άρνηση της κυβέρνησης για συνεννόηση με τα κόμματα της αντιπολίτευσης και για σύγκληση συμβουλίου πολιτικών αρχηγών. Συνεπικουρούμενη από τα καλοπληρωμένα ΜΜΕ προσπαθεί ακόμα μια φορά να διαχειριστεί επικοινωνιακά τις όποιες εξελίξεις στα διεθνή και να καρπωθεί πολιτικά τις όποιες τυχόν επιτυχίες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να αναδείξει ότι στον έναν χρόνο κυβέρνησης Μητσοτάκη ακυρώθηκε η πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ, με αποτέλεσμα η χώρα από παράγοντας στις εξελίξεις να ακολουθήσει τη στρατηγική της «φιλίας» με τους ισχυρούς, επιδιώκοντας τάχα προνομιακή μεταχείριση, ενώ στην ουσία μετατράπηκε σε  «ουρά» των γεωστρατηγικών επιλογών του Τραμπ και της Μέρκελ. Ταυτόχρονα διέρρηξε τις σχέσεις της Ελλάδας με τις τις αραβικές χώρες, στηρίζοντας το σχέδιο Τραμπ-Νετανιάχου, ενώ το ίδιο έπραξε και με το Ιράν.

Όσο αφορά το ευρωπαϊκό πεδίο, είναι αδιανόητο η χώρα να συμμετέχει στο μπλοκ της Γερμανίας της Μέρκελ και όχι στο μπλοκ του ευρωπαϊκού Νότου, σε μια συγκυρία που δεν αποκλείεται να είναι καθοριστική για τη Μεσόγειο.

Όσον αφορά την Τουρκία και τις επιθετικές της διαθέσεις, στόχος δεν μπορεί να είναι η απομόνωσή της και η αναβλητικότητα. Στόχος πρέπει να είναι η ανοιχτή διαπραγμάτευση με σκοπό την ειρηνική διευθέτηση των όντως υπαρκτών εκκρεμοτήτων στην περιοχή. Δεν μπορούμε να εμμένουμε, για παράδειγμα, στη γραμμή για κοινή ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου που σχετίζεται με το σύμπλεγμα του Καστελόριζου, καθώς τα δέκα χιλιόμετρα ακτής δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα και επήρεια για κάτι τέτοιο.

Στη σημερινή συγκυρία δεν έχουμε παρά να διδαχτούμε από την πρόσφατη ιστορία. Οι εθνικιστικές ιαχές αλλά και η αναβλητικότητα οδήγησαν σε ήττες και απομόνωση. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Κύπρου και τα καταστροφικά τετελεσμένα της αδιέξοδης «σκληρής» στρατηγικής.

Η Αριστερά οφείλει να στηρίξει τον διάλογο και τις διαπραγματεύσεις στη βάση των 6 σημείων της πρότασης του Γ.Γ. του ΟΗΕ. Στόχος για το Κυπριακό πρέπει να είναι σήμερα η οριστική επίλυση του προβλήματος απέναντι στον κίνδυνο της διχοτόμησης.

Μην ξεχνάμε ότι η στρατηγική της Αριστεράς για ανοιχτό διάλογο για την επίλυση εκκρεμών διεθνών ζητημάτων, η πίστη στις αξίες της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών και της συνανάπτυξης είναι που οδήγησαν στη Συμφωνία των Πρεσπών. Αυτή η συμφωνία λειτούργησε άλλωστε ως καταλύτης για τη διαμόρφωση ευρύτερων συμμαχιών που οδήγησαν από τον ΣΥΡΙΖΑ στον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία. Επομένως είναι κάτι παραπάνω από σαφές ότι στο πλαίσιο αυτής της συμμαχίας η στρατηγική αυτή παραμένει αδιαπραγμάτευτη.

 

Για το IndependentNews

Σταμάτης Θεοδωρόπουλος

...