Σταμάτης Θεοδωρόπουλος: Αγιά Σοφιά-Η Άλωση της λογικής

Posted on 11 Ιουλίου, 2020, 9:25 μμ
13 secs

Στις 10 Ιουλίου 2020, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπέγραψε διάταγμα με το οποίο η Αγία Σοφία θα μετατραπεί και πάλι σε τζαμί, το οποίο θα είναι ανοιχτό σε όλους τους μουσουλμάνους, τους χριστιανούς και τους ξένους, όπως δήλωσε. Το «πράσινο φως» είχε δώσει νωρίτερα με απόφασή του, το Συμβούλιο της Επικρατείας, το κορυφαίο διοικητικό δικαστήριο της Τουρκίας, ακυρώνοντας το προεδρικό διάταγμα του Κεμάλ Ατατούρκ.

Ουσιαστικά ο Ταγίπ Ερντογάν έκανε τo τελευταίο ξεκαθάρισμα με το κεμαλικό καθεστώς, βάζοντας τη δική του σφραγίδα και προσυπογράφοντας την απόφαση που καταδίκασε τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε μουσείο από το Υπουργικό Συμβούλιο του Κεμάλ το 1934.
Με το άκουσμα της απόφασης φανατικοί ισλαμιστές προσήλθαν μπροστά στην Αγία Σοφία και φώναξαν συνθήματα πανηγυρισμού για την μετατροπή της σε τζαμί.
Η Αγία Σοφία υπήρξε για πάνω από 900 χρόνια κορυφαία εκκλησία της Ορθόδοξης Εκκλησίας, για σχεδόν 500 χρόνια χώρος ισλαμικής προσευχής και για 86 χρόνια μουσείο.
Για κίνηση «πολιτικής απελπισίας» του Ερντογάν κάνει λόγο σε σχόλιό της η γερμανική Augsburger Zeitung παρατηρώντας: «Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί ευχαριστεί τους ισλαμιστές και εθνικιστές ψηφοφόρους του, αλλά κάπως έτσι τελειώνει το πολιτικό όφελος για τον Ερντογάν, ο οποίος χάνει διαρκώς σε δημοφιλία. Οι ισλαμιστές τον ψηφίζουν έτσι κι αλλιώς. Η σημαντική ομάδα των νέων ψηφοφόρων, από την άλλη πλευρά, δεν ενδιαφέρεται σχεδόν καθόλου για την Αγία Σοφία αλλά ανησυχεί περισσότερο για την έλλειψη θέσεων εργασίας (…) Ο Ερντογάν θέλει να απομακρύνει κι άλλο την Τουρκία από τη Δύση. Ο Ερντογάν θα χρησιμοποιήσει την κριτική από το εξωτερικό για να παρουσιαστεί ως ατρόμητος υπερασπιστής των εθνικών συμφερόντων. Έτσι προσβάλλει την UNESCO, τροφοδοτεί τη διαμάχη με την Ελλάδα και ενισχύει την σκέψη ότι η χώρα του απομακρύνεται ολοένα περισσότερο από τη Δύση. Πάνω από όλα όμως η όλη διαδικασία δείχνει ότι ο Ερντογάν στερεύει από ιδέες. Δεν μπορεί να σαγηνεύσει πλέον τους Τούρκους με πολιτικές προτάσεις».
Ο Ερντογάν κι εμείς…
«Να κάνουμε το μουσείο Κεμάλ μνημείο μνήμης της γενοκτονίας του Ελληνισμού» πρότεινε ο Μάκης Βορίδης ως αντίποινα στην επιλογή του Ερντογάν. Δυστυχώς, όμως, ο υπουργός με το πλούσιο ακροδεξιό παρελθόν και παρόν δεν είναι ο μόνος που έσπευσε να εργαλειοποιήσει τη θρησκεία με σκοπό να υψώσει εθνικιστικές κορώνες.
Πολλοί είναι αυτοί, πολιτικοί, δημοσιογράφοι αλλά και «αναλυτές» των κοινωνικών δικτύων, που επιλέγουν να επιτεθούν στον Ερντογάν με τα ίδια κατάπτυστα μέσα που ο ίδιος χρησιμοποιεί, με αποτέλεσμα όλοι αυτοί να μοιάζουν τόσο στο «θηρίο» το οποίο δήθεν αντιπαλεύουν.
Η ουσία είναι ότι η Αγία Σοφία δεν αποτελεί σύμβολο μια θρησκείας, ενός δόγματος. Είναι είναι κομμάτι της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται από όλους. Και από τους εχθρούς του Ερντογάν. Και από τους εχθρούς του Μητσοτάκη, που πολλοί εξ αυτών βρήκαν μια θαυμάσια -κατά τη γνώμη τους- ευκαιρία να αφήσουν κατά μέρος τον διεθνισμό τους (αν διέθεταν κάτι τέτοιο) και να κατακεραυνώσουν την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης με εθνικιστικές κορώνες όπως τα ανιστόρητα περί δεύτερης άλωσης της Πόλης και τα αστειάκια για τους εξαφανισμένους «πατριώτες» και τα κανάλια που τι θα λέγανε αν πρωθυπουργός ήταν ο Τσίπρας…
Η Αγία Σοφία είναι δική μας όσο είμαστε κι εμείς πολίτες του κόσμου. Όπως η Ακρόπολη ανήκει σε όλους τους πολίτες του κόσμου. Είναι τα μνημεία όλων. Η πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας. Ο Ερντογάν είναι εχθρός όλων των ελεύθερων ανθρώπων αυτού του κόσμου που δεν διανοούνται η Τουρκία να μην είναι κοσμικό αλλά θρησκευτικό κράτος.
Και υπάρχουν και αυτοί οι άνθρωποι και αυτές οι φωνές…

Ορχάν Παμούκ: «Είναι σαν να λέμε ότι δεν είμαστε πλέον κοσμικό κράτος»

 

Παρέμβαση για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί έκανε ο Τούρκος Νομπελίστας συγγραφέας Ορχάν Παμούκ:

Ο διασημότερος συγγραφέας της Τουρκίας και βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2006, είπε πως η απόφαση «στερεί την υπερηφάνεια από ορισμένους Τούρκους που θεωρούσαν ότι βρίσκονται σε κοσμικό μουσουλμανικό κράτος».

«Το να μετατρέψουμε την Αγία Σοφία σε τζαμί είναι σαν να λέμε στον υπόλοιπο κόσμο, δυστυχώς, δεν είμαστε πλέον κοσμικό κράτος», ανέφερε ο βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2006 Τούρκος συγγραφέας, μιλώντας στην ανταποκρίτρια του BBC, Orla Guerin.

«Υπάρχουν εκατομμύρια κοσμικοί Τούρκοι σαν εμένα που φωνάζουν εναντίον [της απόφασης] αλλά οι φωνές τους δεν ακούγονται», δήλωσε στο BBC News.

HDP: Η Αγία Σοφία είναι κομμάτι της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας

 

Ανακοίνωση του αριστερού και φιλοκουρδικού, Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP) Τουρκίας, τρίτου σε κοινοβουλευτική δύναμη στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση αναφέρει:

“Η Αγία Σοφία είναι κομμάτι της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας. Η μετατροπή της σε τζαμί είναι λάθος.
Με την απόφαση του, το Συμβούλιο της Επικρατείας γίνεται κομμάτι της προπαγανδιστικής μηχανής του AKP. Η απόφαση πρέπει να αντιστραφεί τώρα: Η #HagiaSophia δεν είναι πολιτικό εργαλείο”.

Η ανακοίνωση του Κομμουνιστικού Κόμματος Τουρκίας αναφέρει:
“Το Κομμουνιστικό Κόμμα Τουρκίας υπερασπίστηκε και θα υπερασπίζεται να παραμείνει η Αγία Σοφία δημόσιο μουσείο, ως ένα από τα σημαντικότερα προστατευμένα ιστορικά μνημεία και ένα λαμπρό παράδειγμα της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας. Το να σταθούμε απέναντι σε κάθε παρέμβαση στη δομή του κτιρίου που θα πλήξει την πρωτοτυπία του αποτελεί συνεπώς οικουμενική ευθύνη”.

Το θαύμα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής

 

Η Αγία Σοφία είναι το πρώτο κτίσμα που χτυπάει στα μάτια του επισκέπτη, καθώς εισέρχεται από την Προποντίδα. Το ξεχωριστό αυτό σημείο είχαν επιλέξει για να χτίσουν τους ναούς τους, αιώνες πριν από τους Βυζαντινούς, οι ειδωλολάτρες.

Ο πρώτος ναός της Αγίας Σοφίας θεμελιώθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο το 330 μ.Χ. όταν ονόμασε τη μετέπειτα Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η ανέγερση του ναού ολοκληρώθηκε από τον γιο του Κωνστάντιο και τα εγκαίνια έγιναν στις 15 Φεβρουαρίου του 360.

Κατά την εποχή του Αρκαδίου, το 404, η πρώτη Αγιά Σοφιά πυρπολείται και θα κτισθεί εκ νέου από τον Θεοδόσιο Β’. Τα εγκαίνια θα γίνουν στις 10 Οκτωβρίου του 415, όμως ο ναός θα πυρποληθεί και πάλι το 532, κατά τη Στάση του Νίκα. Έτσι, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α’ αποφασίζει να κατασκευάσει την εκκλησία από την αρχή, στον ίδιο χώρο, αλλά πολύ πιο επιβλητική, για να δεσπόζει στη Βασιλεύουσα. Τα θεμέλια αυτού του μεγαλοπρεπή ναού θα μπουν στις 23 Φεβρουαρίου του 532, με σχέδια που εκπόνησαν οι αρχιτέκτονες Ανθέμιος Τραλλιανός και Ισίδωρο ο Μιλήσιος.

Για την ολοκλήρωση του κολοσσιαίου έργου δούλεψαν αδιάκοπα επί έξι χρόνια 10.000 τεχνίτες, ενώ ξοδεύτηκαν 320.000 λίρες (περίπου 120.000.000 ευρώ). Από κάθε σημείο όπου υπήρχε Ελληνισμός, έγινε προσφορά: Τα πράσινα μάρμαρα από τη Μάνη και την Κάρυστο, τα τριανταφυλλιά από τη Φρυγία και τα κόκκινα από την Αίγυπτο. Από τον υπόλοιπο κόσμο προσφέρθηκαν τα πολύτιμα πετράδια, ο χρυσός, το ασήμι και το ελεφαντόδοντο, για τη διακόσμηση του εσωτερικού.

Τα εγκαίνια έγιναν στις 27 Δεκεμβρίου του 537 από τον Ιουστινιανό, ο οποίος βλέποντας την υπεροχή της Αγίας Σοφίας έναντι του ξακουστού ναού του Σολομώντα, αναφωνεί: «Δόξα των Θεώ το καταξιωσάντι με τελέσαι τοιούτον έργον. Νενίκηκά σε Σολομών».

Για χίλια και πλέον χρόνια (537-1453), η Αγία Σοφία θα αποτελέσει το κέντρο της ορθοδοξίας και του ελληνισμού. Εκεί, ο λαός θα γιορτάσει τους θριάμβους, θα θρηνήσει τις συμφορές και θα αποθεώσει τους νέους αυτοκράτορες.

Η τελευταία λειτουργία τελέστηκε στις 29 Μαΐου του 1453. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΙΑ Παλαιολόγος, αφού προσευχήθηκε μαζί με το λαό και ζήτησε συγγνώμη για λάθη που πιθανόν έκανε, έφυγε για τα τείχη, όπου έπεσε μαχόμενος. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, η Αγία Σοφία έγινε τζαμί από τον Μωάμεθ Β τον Πορθητή και μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και την επικράτηση του Κεμάλ Ατατούρκ, του ιδρυτή του σύγχρονου Τουρκικού κράτους μετατράπηκε σε μουσείο με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου που ελήφθη στις 24 Νοεμβρίου 1934.

Πηγή: sansimera.gr, DW, BBC

 

...