Κατερίνα Ανέστη

Με συναρπαστικό τρόπο ο ιστορικός Τέχνης Ντένης Ζαχαρόπουλος θυμίζει την ιστορία της δωρεάς του Πικάσο, μαζί με άλλα 44 έργα και 200 χειρόγραφα από διανοούμενους και καλλιτέχνες της Γαλλίας. Δωρεά που τότε αρνήθηκε η κυβέρνηση ως «κομμουνιστικό δάχτυλο»!

Μπορεί όλοι σήμερα να μιλάνε για την αφιέρωση που έκανε ο Πάμπλο Πικάσο στο θάρρος του ελληνικού λαού και τον αγώνα του εναντίον του φασισμού στο πίσω μέρος του πίνακα «Κεφάλι γυναίκας», που άρπαξε ο 49χρονος ελαιοχρωματιστής, όμως δεν ήταν όλα πάντα ρομαντικά και ρόδινα στη σχέση του έργου με την Ελλάδα: το έργο αυτό μαζί με πίνακες 44 άλλων Γάλλων και 200 χειρόγραφα δωρήθηκαν το 1946 στην Ελλάδα, συγκεκριμένα πέρασαν στα χέρια του τότε διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου, κορυφαίου φιλέλληνα Ροζέ Μιλλιέξ.

Στη δωρεά περιλαμβάνονται έργα των Πικάσο, Ματίς, Μπονάρ, Μαρκέ, Πικαμπιά, Μασόν, Μπουρντέλ, Λοράνς κ.ά.

Ομως, η κυβέρνηση τότε δεν την αποδέχθηκε, βλέποντας δάχτυλο των κομμουνιστών πίσω από τη δωρεά! Και είναι μια ακόμα ιστορία πολιτικής παράνοιας, αλλά και επίμονου φιλελληνισμού με όχημα και μήνυμα την ίδια την Τέχνη και τα Γράμματα.

Ο Ροζέ Μιλλιέξ σε μια από τις τελευταίες του εμφανίσεις στην ΕΡΤ. Απεβίωσε το 2006
Ο ρόλος του σπουδαίου φιλέλληνα Ροζέ Μιλλιέξ
Την εντυπωσιακή ιστορία θυμίζει με ένα εκτενές και άκρως γλαφυρό κείμενό στον λογαριασμό του στο Facebook ο σημαντικότατος Ελληνας ιστορικός Τέχνης και επιμελητής Ντένης Ζαχαρόπουλος.

«Το έργο αυτό ο Πικασό το παρέδωσε στον Μιλλιέξ στο Παρίσι τον Μάιο του 1946 (το γράφει η αφιέρωση) και συγκεντρώθηκαν τα 44 έργα της δωρεάς (Matisse, Bonnard, Picabia, Masson, Marquet, Galanis, Laurens, Prassinos, Gromaire κ.λπ.) μαζί με 200 χειρόγραφα από τους σημαντικότερους ποιητές, συγγραφείς, φιλοσόφους της εποχής (Claudel, Gide, Camus, Mauriac, Martin du Gard, Montherland, Gilson, Maritain, Gueheno, Cassou κ.λπ.). Η δωρεά προτάθηκε στην ελληνική κυβέρνηση επίσημα, το 1946, αλλά δεν έγινε αποδεκτή διότι εθεωρήθη κομμουνιστικός δάκτυλος! Ζήτησαν μάλιστα επισήμως την αποπομπή του Μιλλιέξ από το Γαλλικό Ινστιτούτο.

»Η Γαλλία δεν δέχτηκε, και απλά τον κάλεσε στο Παρίσι για διοικητική αναδιοργάνωση των Ινστιτούτων, στέλνοντας ως αναπληρωτή τον άλλοτε σπουδαίο διευθυντή, Οκτάβ Μερλιέ, ως το 1948, όπου ο Μιλλιέξ επανήλθε κι ανέλαβε το Ινστιτούτο.

»Το 1949, με τα έργα κλειδωμένα στο τελωνείο, ο Κ. Τσάτσος, τότε υπουργός Παιδείας, απαίτησε να απαλειφθούν οι λέξεις ”λαός” και ”αντίσταση” από τη δωρεά. Ο Γάλλος πρέσβης, μπαφιασμένος από τόσα χρόνια απαξίωσης, δέχτηκε. Έτσι έγινε ”Δωρεά των Γάλλων καλλιτεχνών στην Ελλάδα”.

iefimerida