Σαράντα δύο χρόνια μετά την απίθανη νίκη των Σαντινίστας απέναντι στη χούντα της Νικαράγουας, ο άνθρωπος που τότε αναλάμβανε πρόεδρος της χώρας εκπροσωπώντας την επιτυχημένη εξέγερση έχει πια διαφθαρεί τόσο βαθιά από την εξουσία, που προδίδει τα πρωτοπαλίκαρα εκείνου του αγώνα, τους ανθρώπους που του είχαν σώσει τη ζωή, και τους κλειδαμπαρώνει σήμερα στη φυλακή. ● Ηδη από το 2007 ο Ντανιέλ Ορτέγα έχει δείξει την πρόθεσή του να διαγράψει την ιστορία του κινήματος.

Η Ντόρα Μαρία Τέγες ήταν 22 ετών, φοιτήτρια Ιατρικής, όταν τον Αύγουστο του 1978 ως διοικήτρια 2 των ανταρτών του Σαντινιστικού Μετώπου Εθνικής Απελευθέρωσης (FSLN) μαζί με τον διοικητή 1 Ούγο Τόρες ηγήθηκαν της κατάληψης του Κοινοβουλίου της Νικαράγουας. Ενας «αριστοτεχνικός παραλογισμός: 25 αντάρτες απέναντι σε 3.000 άντρες, σκορπισμένοι σε Κοινοβούλιο, υπουργεία και διάφορες υπηρεσίες, πέτυχαν την απελευθέρωση 60 πολιτικών κρατουμένων που έφτασαν στο αεροδρόμιο για να φύγουν από τη χώρα εν μέσω των επευφημιών του πλήθους», όπως έγραψε στο σχετικό χρονικό του ο νομπελίστας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες.

Μια επιχείρηση που στάθηκε η αρχή του τέλους της δικτατορίας του Σομόσα. Εναν χρόνο αργότερα, το 1979, ο Ορτέγα ορκίστηκε πρόεδρος. «Η όμορφη, ντροπαλή και αφοσιωμένη κοπέλα, με ευφυΐα και καλή κρίση, αρετές που θα της ήταν χρήσιμες για οτιδήποτε μεγάλο στη ζωή της», όπως περιέγραφε την Τέγες ο Μάρκες, έγινε υπουργός Υγείας και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης των Σαντινίστας. Και ο στρατηγός Ούγο Τόρες -που το 1974 έσωσε τη ζωή του Ντανιέλ Ορτέγα, τολμώντας να κρατήσει όμηρο χουντικό υπουργό και πετυχαίνοντας έτσι την απελευθέρωση και τη φυγάδευση στην Κόστα Ρίκα του νυν προέδρου- έγινε επικεφαλής των στρατιωτικών μυστικών υπηρεσιών.

Σαράντα δύο χρόνια μετά, ο Ντανιέλ Ορτέγα βρίσκεται ξανά εδώ και 14 χρόνια στην εξουσία και η Τέγες και ο Τόρες έπειτα από εντολή του συνελήφθησαν το περασμένο Σαββατοκύριακο μαζί με τον Βίκτορ Ούγο Τινόκο, πρώην υφυπουργό Εξωτερικών (1979-1990) εκείνων των πρώτων κυβερνήσεων των Σαντινίστας, προτού χάσουν τις εκλογές από τη Βιολέτα Τσαμόρο το 1990. Οι ηρωικοί αντάρτες τού τότε έγιναν εχθροί του μεταλλαγμένου Ορτέγα τού σήμερα, που φαίνεται αποφασισμένος να διαγράψει ένα κομμάτι της ιστορίας του σαντινισμού όπου πρωταγωνίστησαν ηγέτες που διαφώνησαν μαζί του.

Oι τρεις τους, από τους πιο προβεβλημένους διαφωνούντες με την κατεύθυνση που ακολουθούσε ο Ορτέγα, ίδρυσαν το 1995 το Κίνημα Σαντινιστικής Ανανέωσης (MRS) και έκτοτε του ασκούν δριμεία κριτική, ιδίως μετά την επιστροφή του στην εξουσία το 2007 χάρη στη συμμαχία του με την αντιδραστική Καθολική Ιεραρχία και την επιχειρηματική ελίτ. Η αστυνομία, υπό τη διεύθυνση του συμπέθερου του προεδρικού ζεύγους, του Φρανσίσκο Ντίας, δεν αρκέστηκε μόνο σε αυτούς τους εμβληματικούς πρώην αντάρτες αλλά συνέλαβε ακόμη τρία μέλη της ηγεσίας του Unamos, την Τάματα Ντάβιλα, την Ανα Βιχίλ και τη Σουγέν Μπαραόνα.

Ολοι τους κατηγορούνται ότι «συνωμοτούν κατά της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της αυτοδιάθεσης της Νικαράγουας», ότι υποκινούν ξένες παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις και ότι ζητούν στρατιωτική επέμβαση. Ιδιες ακριβώς κατηγορίες που αντιμετωπίζουν και οι υπόλοιποι συλληφθέντες των δύο τελευταίων εβδομάδων, που φτάνουν πλέον συνολικά τους 12, ανάμεσά τους και 4 επίδοξοι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης για τις προεδρικές της 7ης Νοεμβρίου: ο Αρτούρο Kρους πρώην πρέσβης Νικαράγουας στις ΗΠΑ (2007-2009) επί Ορτέγα και βασικός υποψήφιος της κεντροδεξιάς Συμμαχίας των Πολιτών, ο Φέλιξ Μαραδιάγα από τους πρωταγωνιστές του κινήματος διαδηλώσεων του 2018 που άφησε πίσω του περισσότερους από 320 νεκρούς και επίδοξος υποψήφιος της συντηρητικής Γαλανόλευκης Εθνικής Ενωσης, ο Χουάν Σεμπαστιάν Τσαμόρο, πρόεδρος του Νικαραγουανού Ιδρύματος για την Οικονομική και Κοινωνική Ανάπτυξη Funides, και η δημοσιογράφος Κριστιάνα Τσαμόρο, κόρη της πρώην προέδρου Βιολέτα Τσαμόρο, που προηγούνταν στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές του Νοεμβρίου, η οποία επιπλέον κατηγορείται για παράνομη χρηματοδότηση και ξέπλυμα χρήματος μέσω του Ιδρύματος Τσαμόρο.

Οι συλλήψεις και οι κατηγορίες γίνονται στη βάση του αμφιλεγόμενου Νόμου 1055 για την «Προάσπιση του Δικαιώματος του Λαού στην Ανεξαρτησία», που εγκρίθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο από το ελεγχόμενο από συμμάχους της κυβέρνησης Κοινοβούλιο. Ανάμεσα στα πολλά άλλα προβλέπει ότι η κυβέρνηση μπορεί να αποκλείσει από εκλογικές αναμετρήσεις υποψηφίους και πολιτικούς αν κριθούν προδότες της Νικαράγουας, κατηγορία που επισείει εφεξής ποινή κάθειρξης έως και 15 χρόνια. Ορίζει δε ως «προδότες της πατρίδας» όλους όσοι ηγούνται ή χρηματοδοτούν ένα πραξικόπημα ή υποκινούν και προωθούν τρομοκρατικές πράξεις, ζητούν την ξένη επέμβαση, χρηματοδοτούνται από ξένες δυνάμεις για να αποσταθεροποιήσουν την κυβέρνηση, ακόμη και όσοι διασπείρουν ψευδείς ειδήσεις ή εξάρουν και χειροκροτούν την επιβολή κυρώσεων κατά της Νικαράγουας.

Η κυβέρνηση Ορτέγα καταγγέλλει πως η χώρα του απειλείται από τον ιμπεριαλισμό και από απόπειρες για πραξικόπημα, αλλά οι επικριτές του επιμένουν πως στόχος του είναι να αποκλείσει σημαντικούς εκπροσώπους της αντιπολίτευσης που θα μπορούσαν να απειλήσουν τη νίκη του στις επικείμενες εκλογές. Με αυτό το σκεπτικό, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε την ανησυχία του για τα τεκταινόμενα στην κεντροαμερικανική χώρα ζητώντας να σεβαστούν οι Αρχές τις διεθνείς υποχρεώσεις τους για σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μαζί κάνοντας έκκληση για την άμεση απελευθέρωση των συλληφθέντων και την αποκατάσταση των πολιτικών τους δικαιωμάτων. Ηδη την περασμένη εβδομάδα οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν νέες κυρώσεις εναντίον αξιωματούχων του καθεστώτος, ανάμεσά τους και κατά της Καμίλα Ορτέγα Μουρίγιο, κόρης του προεδρικού ζεύγους και «ειδικής συμβούλου» της αντιπροέδρου μητέρας της. Ενώ χθες αναμενόταν απόφαση για ενδεχόμενες κυρώσεις από την έκτακτη σύσκεψη της Μόνιμης Επιτροπής του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών.

Συμπυκνώνοντας, όσα συντελούνται στη χώρα της, λίγο πριν από τη σύλληψή της, η Ντόρα Μαρία Τέγες μιλώντας στη μεξικανική εφημερίδα La Jornada έθεσε ένα καίριο ερώτημα: «Αν κάποιος έρθει και μου πει ότι στη Νικαράγουα έχουμε μια κυβέρνηση της Αριστεράς και δεν πρέπει να την επικρίνουμε, τότε σε τι συμπέρασμα καταλήγουμε: ότι έχει ελεύθερα τα χέρια της για να σκοτώνει; Αυτό δεν είναι Αριστερά».

efsyn