Την περίοδο της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά (1936-1941) οι διώξεις κατά του κομμουνιστικού κόμματος κατάφεραν τεράστια πλήγματα στις οργανώσεις του. Σχεδόν το σύνολο των στελεχών του είχαν συλληφθεί από την Ασφάλεια και είχαν φυλακιστεί ή εξοριστεί. Στις φυλακές και τις εξορίες τους βρήκε η κατάληψη της χώρας από τα γερμανικά στρατεύματα τον Απρίλιο του 1941.
Η επιλογή της Ελληνικής Βασιλικής Χωροφυλακής να συνεργαστεί με τους κατακτητές έγινε ορατή πριν ακόμα οι Γερμανοί ολοκληρώσουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις για την κατάληψη της Ελλάδας. Με απόφαση του υφυπουργού Δημοσίας Ασφαλείας, Κωνσταντίνου Μανιαδάκη, ο οποίος παρέμενε στη θέση του παρά την αλλαγή τριών κυβερνήσεων (Μεταξά, Κορυζή και Τσουδερού) τα ελληνικά σώματα ασφαλείας παρέδωσαν στον γερμανικό στρατό όλους τους φυλακισμένους και εξόριστους κομμουνιστές πολιτικούς κρατουμένους της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου.
, Μενέλαος Χαραλαμπίδης: H τύχη των κομμουνιστών κρατουμένων της Δικτακτορίας Μεταξά, INDEPENDENTNEWS
                                                                                    Ακροναυπλία
Το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης κομμουνιστών ήταν αυτό της Ακροναυπλίας. Στις 28 Απριλίου 1941 τα γερμανικά στρατεύματα εισήλθαν στο Ναύπλιο. Ο διοικητής του στρατοπέδου, αξιωματικός της χωροφυλακής Γιαννίκος, σε συνεννόηση με τον διοικητή της χωροφυλακής Ναυπλίου συνταγματάρχη Πάτερη, παρέδωσε στους Γερμανούς τους περίπου 600 κομμουνιστές πολιτικούς κρατούμενους. Από πολύ νωρίς τα ελληνικά σώματα ασφαλείας έδειξαν στην πράξη την τακτική που θα ακολουθούσαν σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής, θεωρώντας τον εσωτερικό πολιτικό αντίπαλο ως σημαντικότερο εχθρό απ’ ότι τον ξένο κατακτητή.
, Μενέλαος Χαραλαμπίδης: H τύχη των κομμουνιστών κρατουμένων της Δικτακτορίας Μεταξά, INDEPENDENTNEWS

                          Κώστας Τσίρκας

Ο δάσκαλος Κώστας Τσίρκας γεννήθηκε το 1906 στα Πράμαντα της Ηπείρου. Το 1930 μετατέθηκε στη Θεσσαλονίκη. Εκεί οργανώθηκε στο ΚΚΕ. Την περίοδο της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά ανέπτυξε ιδιαίτερη συνδικαλιστική δράση. Ήταν πρόεδρος του συλλόγου δασκάλων «Αναγέννησις», συντάκτης της ομώνυμης εφημερίδας και συμμετείχε στο Αντιδικτατορικό Μέτωπο Μακεδονίας. Πιάστηκε από την Ειδική Ασφάλεια της Χωροφυλακής στις 6 Μαΐου 1938 και οδηγήθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης κομμουνιστών της Ακροναυπλίας. Ο Τσίρκας ήταν ένας από τους περίπου 600 κομμουνιστές που παραδόθηκαν στους Γερμανούς. Τον Σεπτέμβριο του 1942 μεταφέρθηκε, με άλλους κομμουνιστές κρατούμενους, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Λάρισα και στις 3 Σεπτεμβρίου 1943 στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου.
, Μενέλαος Χαραλαμπίδης: H τύχη των κομμουνιστών κρατουμένων της Δικτακτορίας Μεταξά, INDEPENDENTNEWS

                   Το “αποχαιρετιστήριο”

Ο Τσίρκας είχε την τύχη εκατοντάδων άλλων κομμουνιστών, πολιτικών κρατουμένων από την περίοδο της μεταξικής δικτατορίας. Χωρίς να έχουν τελέσει κανένα αδίκημα κατά των Γερμανών και Ιταλών κατακτητών, δεδομένου ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της Κατοχής ήταν εκτοπισμένοι ή έγκλειστοι σε φυλακές, οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα αποκλειστικά και μόνο λόγω των πολιτικών τους πεποιθήσεων. Ο Κώστας Τσίρκας εκτελέστηκε την Πρωτομαγιά του 1944 μαζί με τους 200 κομμουνιστές στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Μη γνωρίζοντας αν ο σύζυγός της ήταν ανάμεσα στους εκτελεσμένους, καθώς δεν ανακοινώθηκαν τα ονόματά τους, η Κατίνα Τσίρκα ήρθε από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα, με την ελπίδα ότι θα τον βρει ζωντανό. Μια μέρα έμαθε ότι τα ρούχα των εκτελεσμένων είχαν συγκεντρωθεί στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών:
, Μενέλαος Χαραλαμπίδης: H τύχη των κομμουνιστών κρατουμένων της Δικτακτορίας Μεταξά, INDEPENDENTNEWS

                          Το Σακάκι του Κώστα Τσίρκα

«Κάποια μέρα πληροφορηθήκαμε ότι σε μια αποθήκη της Αρχιεπισκοπής στην οδό Φιλοθέης, υπήρχαν ρούχα εκτελεσμένων. Ψάχνοντας με προσοχή κι ευλάβεια όλα αυτά τα ιερά απομεινάρια, βρήκα την κουβέρτα. Μέσα στην κουβέρτα αυτή ήταν προσεκτικά τυλιγμένο το σακάκι του, που φορούσε πριν απ’ την εκτέλεση. Στη μέσα τσέπη του σακακιού ήταν με φροντίδα τοποθετημένα, το τελευταίο του γράμμα, το γεμάτο κουράγιο, αγάπη και στοργή, φωτογραφίες του παιδιού και δικές μου».