Κώστας Στρατηλάτης: Η ανεκπλήρωτη συνταγματική επιταγή για αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων

Posted on 08 Δεκεμβρίου, 2020, 10:22 πμ
4 secs

Μια άκρως επίκαιρη μελέτη, σχετικά με το μείζον ζήτημα του ρόλου του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και των πεπραγμένων του στον πολιτικά και συνταγματικά κρίσιμο τομέα της πολιτικής πολυφωνίας και της αντικειμενικής και ισότιμης μετάδοσης πληροφοριών και ειδήσεων, που πραγματοποίησε ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου της Λευκωσίας, Κώστα Στρατηλάτης, δημοσιεύει το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, στο πλαίσιο της θεματικής σειράς Θεσμοί-Δημοκρατία-Πολιτική. Η μελέτη αυτή – με τον εύγλωττο τίτλο Η ανεκπλήρωτη συνταγματική επιταγή για αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων – έρχεται να προστεθεί στον επιστημονικό, θεωρητικό και πολιτικό διάλογο που εγκαινίασε πρόσφατα το Ινστιτούτο γύρω από το θέμα της ενημέρωσης στην Ελλάδα, μέσω της δημοσίευσης μιας πρώτης συλλογής κειμένων, ενώ συμπίπτει χρονικά με την ευρύτερη δημόσια συζήτηση και προβληματισμό που αναπτύσσεται το τελευταίο διάστημα γύρω από το θέμα.

Η ανάλυση του Κ. Στρατηλάτη στηρίζεται στην πρωτότυπη και διεξοδική συλλογή και ανάλυση των δεδομένων που αφορούν τα πεπραγμένα του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης από το 2004 και εξής ως προς τις παραβάσεις ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών των οποίων επιλαμβάνεται και τα πρόστιμα που τυχόν επιβάλλει, σε συνδυασμό και με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας επί του θέματος της διασφάλισης πολιτικής πολυφωνίας και της αντικειμενικής και με ίσους όρους μετάδοσης πληροφοριών και ειδήσεων, καθώς και δεδομένα άλλων διεθνών και ευρωπαϊκών ερευνών για τα ΜΜΕ. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της ανάλυσης έγκειται, μεταξύ άλλων, στο ότι συνδυάζει τη συνταγματική ανάλυση με τα συγκεκριμένα αυτά ποσοτικά δεδομένα, που είναι πολύ χαρακτηριστικά.

Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι μόνο το 7.3% των αποφάσεων του ΕΣΡ  και το 8.1% του συνολικού ύψους προστίμων που έχουν επιβληθεί σε τηλεοπτικούς σταθμούς αντιστοιχούν σε θέματα τα οποία μπορούν δίχως άλλο να υπαχθούν στη συνταγματική έννοια της αντικειμενικής και με ίσους όρους μετάδοσης πληροφοριών και ειδήσεων. Από το συνολικό ύψος των 1,2 εκατομμυρίων ευρώ τα οποία αντιστοιχούν σε επιβολή κυρώσεων σε τηλεοπτικούς σταθμούς για παράβαση της υποχρέωσης αλήθειας και ακρίβειας κατά τη μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων, οι πεντακόσιες χιλιάδες ευρώ αντιστοιχούν σε πρόστιμο που επιβλήθηκε με μία μόνον απόφαση του ΕΣΡ το 2006. Αν εξαιρέσουμε την απόφαση αυτή, το ύψος των προστίμων που αντιστοιχούν σε επιβολή κυρώσεων για μετάδοση ατεκμηρίωτων ή ανακριβών ή αναληθών ειδήσεων και πληροφοριών ανέρχεται στο 1.5% επί του συνολικού ύψους προστίμων που επιβλήθηκαν σε τηλεοπτικούς σταθμούς. Αλλά ακόμη και με τη συμπερίληψη του ποσού αυτού, το ύψος των επιβληθέντων προστίμων για μετάδοση ανακριβών ή αναληθών ειδήσεων (2.6%) είναι ιδιαίτερα χαμηλό.

Από τα δεδομένα δε της μελέτης προκύπτει ότι τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα αναφορικά προς τον έλεγχο των ραδιοφωνικών σταθμών. Μόνον 18 από τις συνολικά 3924 αποφάσεις του ΕΣΡ γι’ αυτούς αφορούν

θέματα που υπάγονται στη συνταγματική επιταγή για αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων. Για λόγους σύγκρισης αναφέρεται ότι το ΕΣΡ έχει εκδώσει 43 αποφάσεις για την προστασία της γλωσσικής ευπρέπειας. Αντίστοιχα, μόνον σαράντα χιλιάδες ευρώ εκ των 2,329 εκατομμυρίων ευρώ που έχουν καταλογιστεί σε βάρος ραδιοφωνικών σταθμών αντιστοιχούν σε σχετικές παραβάσεις, ενώ το ποσό για παραβάσεις σχετικές με τη γλωσσική ευπρέπεια ανέρχεται στις 222 χιλιάδες ευρώ.

Βάσει των πλούσιων δεδομένων που συνέλεξε, ο συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «η δράση του ΕΣΡ προς εκπλήρωση της αποστολής του να εγγυάται την ακρίβεια, την αλήθεια και την αντικειμενικότητα κατά τη μετάδοση ειδήσεων και πληροφοριών δεν είναι επαρκής και ότι υπολείπεται πάντως σε σημαντικό βαθμό της πολύ πιο ενεργού δράσης του αναφορικά προς την τήρηση της ραδιοτηλεοπτικής νομοθεσίας σε άλλα πεδία, όπως η διαφήμιση ή αναφορικά προς την τήρηση των κανόνων και των αρχών της δημοσιογραφικής δεοντολογίας για θέματα όπως η προστασία της προσωπικότητας και ο σεβασμός του ιδιωτικού βίου»Μάλιστα, ο Κ. Στρατηλάτης εκφράζει την πεποίθηση ότι η νομολογία του ΣτΕ – την οποία αναλύει με κριτική διάθεση – στο θέμα αυτό συντέλεσε στην αποχή του ΕΣΡ από την επιβολή κυρώσεων κατά τα τελευταία έτη, ειδικά για το θέμα της πολιτικής πολυφωνίας, ενώ κατά τον ίδιο το «κλειδί» για τη λύση του προβλήματος της έλλειψης πολυφωνίας και αντικειμενικότητας στα ραδιοτηλεοπτικά ΜΜΕ είναι ο έλεγχος τήρησης των ρυθμίσεων του προεδρικού διατάγματος 77/2003 «Κώδικας δεοντολογίας ειδησεογραφικών και άλλων δημοσιογραφικών και πολιτικών εκπομπών» ή όποιου άλλου αντίστοιχου Κώδικα δεοντολογίας συνταχθεί στο μέλλον.

Ολόκληρη η μελέτη βρίσκεται δημοσιευμένη στο site του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς, στον ακόλουθο σύνδεσμο : https://poulantzas.gr/yliko/kostas-stratilatis-i-anekpliroti-syntagmatiki-epitagi-gia-antikeimeniki-kai-me-isous-orous-metadosi-pliroforion-kai-eidiseon/

...