Κωστής Χατζημιχάλης: Απορίες για τις σιωπές

Posted on 20 Ιανουαρίου, 2021, 9:54 πμ
3 secs
Ο ομότιμος καθηγητής Κωστής Χατζημιχάλης, έχει διανύσει μία μακρά ακαδημαϊκή θητεία, με διεθνή παρουσία στον χώρο της επιστήμης της γεωγραφίας. Καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στη συνέχεια υπήρξε εκ των ιδρυτών του Τμήματος Γεωγραφίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο.
Το κείμενο του «Απορίες για τις σιωπές» δημοσιεύθηκε στις 16 Ιανουαρίου με τη σημείωση «Προσοχή: ακολουθεί οργισμένο κείμενο για το πανεπιστήμιο που μας ετοιμάζουν»
….
Μαζί με χιλιάδες άλλες και άλλους που πέρασαν από το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο, αγανακτώ με τον υπό ψήφιση νόμο και αγωνιώ για τις επιπτώσεις του. Οι υπογραφές μας, πάνω από χίλιες, ενάντια στην καθιέρωση ειδικού σώματος αστυνομίας πανεπιστημίων υπαγόμενου στην ΕΛ.ΑΣ, συνοδεύτηκαν από αντίστοιχες αποφάσεις της Συνόδου των Πρυτάνεων, 8 Συγκλήτων Μεγάλων Πανεπιστημίων και πάνω από 80 τμημάτων και συλλόγων ΔΕΠ και φοιτητών. Η πανδημία εμποδίζει ένα ευρύτερο ξέσπασμα απέναντι σε μια διολίσθηση προς το δυστοπικό απολυταρχικό μέλλον που διαγράφεται στο οποίο αυξάνονται τα ειδικά σώματα αστυνόμευσης και περιορίζονται οι δημοκρατικές ελευθερίες. Όσοι γνωρίσαμε το πανεπιστήμιο πριν και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, θυμόμαστε το σπουδαστικό της ασφάλειας, που στο ΑΠΘ υπαγόταν στο Β’ Γραφείο του Γ’ Σώματος Στρατού.
Ταυτόχρονα βασιλεύει και μια σιωπή, αναμενόμενη από ορισμένους και ορισμένες που «κοιτούν τις δουλειές τους», έρευνες, δημοσιεύσεις, εξουσία κλπ. Πάντα θα υπάρχουν τέτοιοι. Εμένα όμως με ενδιαφέρουν οι σιωπές των άλλων, των αυτό-προσδιοριζόμενων ως προοδευτικών. Τι δεν καταλαβαίνουν, τι φοβούνται; Γνωρίζουν από τα μέσα ότι η συκοφάντηση του δημόσιου πανεπιστημίου είναι η πάγια τακτική των αρίστων της δεξιάς και του ακραίου κέντρου, με τη γνώριμη αναφορά στα μεμονωμένα περιστατικά βίας, που όλοι και όλες έχουμε καταγγέλλει. Ναι, ίσως να ολιγώρησα κι’ εγώ κάποιες φορές και να μην αντέδρασα με τα σωστά αντανακλαστικά. Mea culpa.
Σήμερα όμως διακυβεύεται το μείζον: η ουσία της πανεπιστημιακής αυτονομίας και της εκπαιδευτικής μας λειτουργίας ως δασκάλων. Αυτή που κατοχυρώθηκε με το νόμο πλαίσιο του 1982 (αυτό τον νόμο που τότε δεν θεωρούσαμε αρκετά προοδευτικό και μετά τρέχαμε να τον υπερασπιστούμε από τους εκσυγχρονισμούς του ΠΑΣΟΚ) ο οποίος μας έδωσε την ευκαιρία να κτίσουμε νέα προγράμματα, να ανοίξει το πανεπιστήμιο σε νέες και νέους συναδέλφους, να γίνουν έρευνες και ερευνητικά κέντρα, να αυξηθεί ο αριθμός των φοιτητών, να γίνουν νέα πανεπιστήμια, να γραφτούν νέα βιβλία. Όλα έγιναν καλά; Όχι βέβαια. Χτίστηκε όμως για πρώτη φορά ένα ελεύθερο πανεπιστημιακό περιβάλλον, με νέες κατευθύνσεις και νέα τμήματα σε όλη τη χώρα (συνήθως πιο σύγχρονα και προοδευτικά στη περιφέρεια) με υποδομές που μόνιμα υπολείπονταν των αναγκών, όμως ανοικτό και ζωογόνο προς την κοινωνία.
Σε λίγες εβδομάδες, φοιτητές, διδάσκοντες, διοικητικοί θα εισέρχονται στο πανεπιστήμιο με ειδική άδεια. Οι πολίτες-επισκέπτες ως χρήστες των βιβλιοθηκών ή των πανεπιστημιακών κλινικών, ως ακροατήριο σε εκδηλώσεις κλπ, θα πρέπει να δείχνουν ταυτότητα και θα καταγράφονται τα στοιχεία τους, ο λόγος επίσκεψης, η ώρα εισόδου και αποχώρησης. Σε όλους τους χώρους, υπαίθριους και κλειστούς, θα υπάρχουν κάμερες ασφαλείας και κάθε πανεπιστήμιο πρέπει να προβλέψει ειδικό χώρο (Κέντρο λήψης σημάτων και εικόνων) όπου θα εγκατασταθεί το σύστημα ασφαλείας. Ένστολη πανεπιστημιακή αστυνομία (ήδη έχουν φτιάξει τις πράσινες στολές) θα περιπολεί και θα ενεργεί προληπτικούς ελέγχους, οπλισμένη με γκλομπ και ειδικά σπρέι. Θα αναφέρεται στους προϊσταμένους της, δηλαδή στα κεντρικά της ΕΛ.ΑΣ, και εγκαθίσταται στα ΑΕΙ με προεδρικό διάταγμα-πρόταση Υπουρ Παιδείας και αστυνομίας, ανεξάρτητα από τυχόν διαφορετικές αποφάσεις της Συγκλήτου. Φυσικά θα χρειαστεί και αυτή ειδικούς χώρους. Συγκροτείται Επιτροπή Ασφαλείας Πανεπιστημίου (ΕΑΠ), με προσωπικό από μέλη ΔΕΠ, με προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ και με συμμετοχή ενός αστυνομικού. Παράλληλα ιδρύεται ειδικό πειθαρχικό συμβούλιο για φοιτητές με αρμοδιότητες την πλήρη παρακολούθηση της καθημερινής φοιτητικής δραστηριότητας και τη δημιουργία «αρχείου» (διάβαζε φακέλωμα) παραπτωμάτων. Εκτός από τη μισθοδοσία της αστυνομίας, όλα τα παραπάνω θα χρηματοδοτηθούν από τους ΕΛΚΕ κάθε ΑΕΙ.
Πόσοι και πόσες συμφωνούν με αυτή την προοπτική; Νομίζουν ότι δεν τους αφορά επειδή δεν θα επηρεάσει τη δουλειά τους γιατί αφορά τους «ταραξίες»; Και ποιοι είναι τελικά αυτοί οι «ταραξίες»; Είναι οι συνάδελφοι της διπλανής πόρτας (πιθανώς ενοχλητικοί λόγω απόψεων) και οι φοιτητές «μας», όπου πίσω από το πατερναλιστικό «μας» κρύβεται η άγνοια και η αδιαφορία για τα προβλήματα τους. Πόσοι και πόσες κουβέντιασαν με «ταραξίες» φοιτητές και φοιτήτριες για να καταλάβουν τι είναι αυτό που τους ξεσηκώνει; Πόσοι νοιάστηκαν γι’ αυτά τα παιδιά πέρα από το μάθημα, τα εργαστήρια και την επιτήρηση των εξετάσεων; Ο δάσκαλος δεν είναι μόνο τιμωρός, όπως τον περιγράφει ο νέος νόμος, αλλά πάνω απ’ όλα παιδαγωγός. Η μεγαλύτερη χαρά των απομάχων πανεπιστημιακών είναι όταν μας αναγνωρίζουν σε τυχαίες συναντήσεις παλιοί φοιτητές και φοιτήτριες και όταν μας παίρνουν τηλέφωνο ρωτώντας τι κάνουμε, το καλύτερα δώρα στο δάσκαλο. Αυτή την ιδιότητα υπονομεύει το νέο Αυταρχικό Πανοπτικό Πανεπιστήμιο των Κεραμέως-Χρυσοχοϊδη και αν δεν το συνειδητοποιήσουμε τώρα, αύριο μπορεί να είναι αργά.
...