Η συμφωνία στη Σύνοδο Κορυφής το τέλειο άλλοθι για τον Κυριάκο Μητσοτάκη

Posted on July 21, 2020, 12:58 pm
5 secs

Το άλλοθι για τις σκληρές πολιτικές που θα ακολουθήσει η κυβέρνηση σε ασφαλιστικό και εργασιακά αποτελεί η συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης  για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού.

Μετά από τέσσερις ημέρες έντασης και διαβουλεύσεων οι 27 ναι μεν συμφώνησαν  αλλά τελικά οι μεγάλες κερδισμένες είναι οι επιλεγόμενες και «φειδωλές» χώρες του Βορρά (Ολλανδία,  Αυστρία, Δανία Σουηδία και κατά τη διάρκεια της  Συνόδου και η Φινλανδία) που πήραν ειδικά η Ολλανδία πολλά περισσότερα από αυτά που ζήταγαν.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι σκληρές νεοφιλελεύθερες πολιτικές είναι ο τελικός νικητής μιας Ευρώπης που πιστεύει ότι ο μόνος τρόπος για να ξεφύγει από την κρίση της πανδημίας είναι η αποσάθρωση των εργασιακών και ασφαλιστικών δεδομένων, με ότι αυτό συνεπάγεται για τους εργαζόμενους πολίτες.

Το Ταμείο θα είναι τριετές (δεσμεύσεις πόρων μεταξύ 2021-3), με πληρωμές έως και το 2026. Σύμφωνα με την τελική πρόταση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το τελικό ποσό των επιχορηγήσεων θα φτάσει τα 390 δισ. ψαλιδισμένο κατά 110 δισ σε σχέση με την αρχική πρόταση και άλλα 360 δισ. θα δοθούν σε δάνεια ποσό αυξημένο κατά 110 δισ σε σχέση με την αρχική πρόταση.

Μεγάλη η νίκη εδώ των φειδωλών χωρών και ειδικά της Ολλανδίας που αν μη τι άλλο αν μπορούσε θα ζητούσε μόνο δάνεια ανεξαρτήτως αν αυτά θα σήμαινε εν μέσω μιας καταστροφικής για την οικονομία πανδημίας αύξηση του χρέους ειδικά για κάποιες χώρες.

Η Ελλάδα προβλέπεται να λάβει 32,1 δισ, αλλά με μεγαλύτερη αναλογία δανείων προς επιχορηγήσεις σε σχέση με πριν (ως 12,5 δισ. δάνεια και λίγο πάνω από 19,5 δισ. επιχορηγήσεις).

Η μείωση των επιχορηγήσεων επιτεύχθηκε με περικοπές σε σειρά προγραμμάτων που εκπροσωπούν τις εκσυγχρονιστικές προτεραιότητες της Ένωσης.

Έτσι, το συμπλήρωμα του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης συρρικνώνεται δραστικά, από 32,5 σε 10 δισ. ευρώ, ενώ περικόπτονται επίσης οι επιπλέον πόροι για το Horizon Europe από 13,5 σε 5 δισ. ευρώ και οι πόροι του Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης, για τον εκσυγχρονισμό και την περιβαλλοντική αναβάθμιση του αγροτικού τομέα, από 15 σε 7,5 δισ. ευρώ.

Καταργείται επίσης, μεταξύ άλλων, το EU4Health – ένα νέο πρόγραμμα που αποσκοπούσε στην αναβάθμιση της συλλογικής υγειονομικής ικανότητας της Ε.Ε.

Μάλιστα εν μέσω πανδημίας δηλαδή κόβεται εντελώς ένα πρόγραμμα που αφορά την Υγεία.

Παράλληλα, η πρόταση προβλέπει πως για κάθε εκταμίευση η Επιτροπή θα λαμβάνει υπόψη της την άποψη των εμπειρογνωμόνων των υπουργείων Οικονομικών της Ε.Ε. οι οποίοι θα αποφαίνονται αν η εκάστοτε χώρα ολοκληρώνει τα αντίστοιχα προαπαιτούμενα. Στο προκείμενο, οι εκταμιεύσεις θα γίνονται με όρους και κανόνες που θυμίζουν μνημόνια.

Συγκεκριμένα στη φάση της υλοποίησης, η Κομισιόν θα κρίνει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εκταμίευση, κατόπιν γνωμοδότησης της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής της Ένωσης (όργανο που αποτελείται από ανώτερους υπαλλήλους των εθνικών διοικήσεων και των κεντρικών τραπεζών, της ΕΚΤ και της Επιτροπής). Στην «έκτακτη» περίπτωση που ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη διαφωνούν ότι το εθνικό πρόγραμμα πληροί τις προϋποθέσεις και τα ορόσημα, το ζήτημα θα παραπέμπεται στο Συμβούλιο και οι πόροι δεν θα εκταμιεύονται έως ότου το Συμβούλιο «θα έχει συζητήσει εξαντλητικά το θέμα» – αλλά εντός περιόδου τριών μηνών από τη στιγμή που η Επιτροπή θα ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΟΔΕ.

Και εδώ πλήρης η νίκη των φειδωλών, καθώς η Ολλανδία είχε θέσει εξαρχής το ζήτημα του χειρόφρενου στις εκταμιεύσεις. Εξ’αρχής ζητούσε  η κάθε χώρα να μπορεί τα χρήματα μόνο αν παρουσίαζε  πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που θα είχε την έγκριση και των υπόλοιπων χωρών.

Άρα οι χώρες μέλη έχουν λόγο για τα προγράμματα μιας άλλης χώρας και μπορούν να υποβάλλουν  βέτο σε περίπτωση που κρίνουν ότι τα μέτρα που συμπεριλαμβάνονται σε αυτά δεν επαρκούν.

Τουτέστι αν κάποια χώρα  υποβάλλει βέτο στο πρόγραμμα κάποιας άλλης χώρας μέλους αυτή θα πρέπει να διαπραγματευτεί τους όρους και να τους προσαρμόσει μέχρι να πάρει την τελική έγκριση. Από ότι κανείς μπορεί να καταλάβει κοιτώντας μόνο λίγα χρόνια πίσω, εκταμιεύσεις λαμβάνουν μόνο όσες χώρες παρουσιάσουν προγράμματα που θα περιέχουν σκληρούς όρους για την κοινωνία.

Αλλά μία νίκη των φειδωλών χωρών καταγράφεται και στο θέμα των επιστροφών καθώς αυξάνονται θεαματικά, ακόμα και από τη συμβιβαστική πρόταση του Σαββάτου.

Συγκεκριμένα για τη Δανία από 197 εκατ. στην πρόταση Μισέλ προ της Συνόδου αυξάνονται σε 377 εκατ. ετησίως για τη Δανία, από 1,576 δισ. σε 1,921 δισ. για την Ολλανδία, από 237 σε 565 εκατ. για την Αυστρία και από 798 εκατ. σε 1,069 δισ. για τη Σουηδία. Το ποσό για τη Γερμανία μένει το ίδιο – η οποία κατά τρόπον επιχειρεί να εξαγοράσει έτσι τη συναίνεση των μέχρι πρότινος δορυφόρων της στο Βορρά.

Τέλος, σχετικά με το κράτος Δικαίου, η τελική διατύπωση είναι πιο ασαφής από αυτήν που περιλάμβανε η πρόταση του Σαρλ Μισέλ τον Φεβρουάριο αλλά και προ της Συνόδου. Όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα, «θα εισαχθεί ένα καθεστώς αιρεσιμότητας που θα προστατεύει τον προϋπολογισμό και το Next Generation EU [σ.σ.: το Ταμείο Ανάκαμψης]», με την Κομισιόν να προτείνει «μέτρα σε περίπτωση παραβιάσεων» τα οποία θα υιοθετούνται με ειδική πλειοψηφία του Συμβουλίου. Ήταν ένας μικρός θρίαμβος για τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Oρμπαν, που, με τη στήριξη κυρίως της Πολωνίας και της Σλοβενίας, κατάφερε να αντικρούσει ακόμα και τις σχετικά ανώδυνες διατάξεις στις προηγούμενες προτάσεις του Σαρλ Μισέλ.

Η συμφωνία αποτελεί το τέλειο άλλοθι για τον Κυριάκο Μητσοτάκη να υλοποιήσει τη νεοφιλελεύθερη ατζέντα του.

Από το Μάϊο μέχρι σήμερα δεν συντάχθηκε με τις νότιες χώρες και απλά αναλώθηκε σε δηλώσεις επικοινωνιακές χωρίς ουσία. Ακόμα και στη Σύνοδο ήταν ωσεί παρών.

Ο  κ. Μητσοτάκης έκανε τρεις αρνητικές οπισθοχωρήσεις στην συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης, σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Κομισιόν:

  • οι χορηγήσεις που ως χώρα και ως Νότος μας ενδιέφεραν ιδιαίτερα αντί δανεισμού, μειώθηκαν στα 390 δισ. ευρώ από τα αρχικά 500 δισ. ευρώ
  • η μείωση σε ειδικά προγράμματα όπως το πρόγραμμα Υγείας για την στήριξη των εθνικών συστημάτων Υγείας, την ώρα που η πανδημία είναι ακόμα μπροστά μας
  • το περίφημο «χειρόφρενο» όπως χαρακτηρίστηκε, κάτι πρωτάκουστο σε ευρωπαϊκά προγράμματα που οδηγεί σε «μνημονιακή» αντιμετώπιση. Πλέον, δεν θα αποφασίζει μόνη της η ΕΕ, αλλά μία επιτροπή όλων των κρατών μελών εάν έχουν τηρηθεί στόχοι και ορόσημα. Μπαίνει έλεγχος σκοπιμότητας και έμμεσα δημοσιονομικός έλεγχος από άλλα κράτη μέλη. Και αν υπάρχει διαφωνία το θέμα θα πηγαίνει σε Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

Ο Πρωθυπουργός στις Βρυξέλλες, δεν έδωσε κάποια ιδιαίτερη μάχη, και τώρα θα έχει ένα άλλοθι για τις διάφορες πολιτικές με νεοφιλελεύθερο πρόσημο, καθώς θα τις παρουσιάζει ως απαραίτητες, ως ορόσημο και στόχο για την εκταμίευση χρημάτων.

Και εδώ ας θυμηθούμε τι έχει δηλώσει για το ζήτημα των μεταρρυθμίσεων. ο μπροστάρης των φειδωλών χωρών, Ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε: «Χρειαζόμαστε», είπε, «μια ισχυρή Ευρώπη σε έναν ασταθή κόσμο, αλλά μια ισχυρή Ευρώπη σημαίνει επίσης ότι οι χώρες που υστερούν όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις, όσον αφορά την αγορά εργασίας, τις συντάξεις κλπ., πρέπει να καλύψουν τη διαφορά. Εάν θέλετε δάνεια, ακόμη και επιδοτήσεις, νομίζω ότι είναι λογικό να εξηγήσετε στους πολίτες της Ολλανδίας ότι, σε αντάλλαγμα, αυτές οι μεταρρυθμίσεις έχουν πραγματοποιηθεί. Δεν αρκεί να εγγυόμαστε ότι θα πραγματοποιηθούν».

Εάν το μήνυμα αυτό θέτει και το πλαίσιο της τελικής διαχείρισης του ευρωπαϊκού πακέτου, τότε το Ταμείο Ανάκαμψης μπορεί να φέρει στην Ελλάδα ό,τι δεν έφεραν τρία Μνημόνια.

...