Αυτή, λέγεται, ήταν η εντολή. Όντως, σύμφωνα με την έρευνα Γερμανών δημοσιογράφων: «Οι Γερμανοί στρατιώτες σφαγίασαν ακόμη και βρέφη, έκοψαν στήθη γυναικών».
Η Γερμανική φάλαγγα είχε ξεκινήσει πρωί από τη Λιβαδειά προς την Αράχοβα εκτελώντας εκκαθαριστική επιχείρηση. Πέρασαν από το Δίστομο, το λεηλάτησαν και συνέχισαν. Λίγο μετά, στο χωριό Στείρα δέχτηκαν επίθεση από αντάρτες και είχαν σοβαρές απώλειες. Επέστρεψαν στο Δίστομο για μια επιδρομή τυφλής ολοκληρωτικής αντεκδίκησης: οι στρατιώτες των SS δολοφόνησαν άνδρες, γυναίκες και πολλά παιδιά. Σκότωναν όποιον έβρισκαν, η βία έφτασε στα απώτατα όρια. Βίαζαν, έκαιγαν, βεβήλωναν τα σώματα των νεκρών.
Οι νεκροί επισήμως έφτασαν στους 228. Ανάμεσά τους 53 παιδιά κάτω των 16 χρόνων. Ο απεσταλμένος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, George Wehrly, λίγες μέρες μετά μίλησε για 600 νεκρούς στο Δίστομο και στις γύρω περιοχές. Είπε ότι υπήρχαν παντού νεκροί, ακόμα και κρεμασμένοι στα δέντρα.
Ο Χανς Ζέμπελ, επικεφαλής της στρατιωτικής δύναμης, μετά το τέλος του πολέμου συνελήφθη στο Παρίσι και εκδόθηκε στην Ελλάδα για το έγκλημα του Διστόμου. Τον Αύγουστο του 1949 ομολόγησε την έκταση των γερμανικών θηριωδιών, με τη δικαιολογία ότι εκτελούσε εντολές. Αποφασίστηκε η μεταφορά του στην Γερμανία όπου και παρέμεινε. Σύμφωνα με πληροφορίες δεν αντιμετώπισε ποτέ τις συνέπειες των πράξεών του.
Τον Οκτώβριο, 4 μήνες μετά την σφαγή, ο Ουκρανός φωτογράφος Κέσερ επισκέφτηκε το Δίστομο. Φωτογράφισε επιζώντες και μεταξύ αυτών την Μαρία Παντσίκα. Η φωτογραφία της νέας γυναίκας έγινε έμβλημα της σφαγής.
Το Δίστομο έχει γραφτεί βαθιά στην ιστορική μνήμη, σύμβολο της οδύνης από τα φασιστικά εγκλήματα. Ποτέ ξανά!