Της Ελένης Μπουκαούρη

Σήμερα, 8 Μαΐου, ημέρα που συνθηκολόγησε η Γερμανία, αλλά και η μέρα που πέθανε το 1880 ο Γκυστάβ Φλωμπέρ, από τους μεγάλους στιλίστες του γαλλικού μυθιστορήματος του 19ου αι. Το σύντομο διήγημά του, Un coeur simple, η ιστορία της αγαθής υπηρέτριας Félicité, στο Πον λ’ Εβέκ, η ακρίβεια της γραφής μαρτυρεί την θεωρία του ότι οι λέξεις είναι τα μαργαριτάρια που δένονται σ’ ένα περιδέραιο (κείμενο) κι αυτός τις διάλεγε μία-μία. Ολιγογράφος και εραστής της λεπτομέρειας, σε αντίθεση με τον χειμαρρώδη Μπαλζάκ που έγραφε και με ‘παραγγελιές’ για λόγους επιβίωσης, ο Φλωμπέρ ανέταμε και ‘συμπάθησε’ την βλακεία, την αγαθοσύνη των ηρώων του, -στην περίπτωση των Μπουβάρ και Πεκυσέ, τους βάζει μάλιστα να συντάσσουν ένα λεξικό (!). Ένιωσε στο πετσί του την επαρχία και τα ήθη της, παρόλο που ταξίδεψε αρκετά. Στην Ελλάδα, έμεινε σ’ ένα ξενοδοχείο μάλλον κακόφημο στον Πειραιά, όπου εκτυλίχθηκαν “τολμηρές” σκηνές… Ο ήρωας της “Αισθηματικής Αγωγής”, Φρεντερίκ Μορώ, μέσα στην ανία και την απραξία/ανικανότητά του για το παραμικρό, αποφασίζει να μάθει πιάνο και κινέζικα (νομίζω…) κι ένας από τους εραστές της Έμμα Μποβαρύ, είναι στην όψη “διασταύρωση κομμωτή με τορεαδόρ”! Αιθέρια μελαγχολική ειρωνεία για τα ήθη στην γαλλική επαρχία, που η ανία δηλητηριάζει ώς το μεδούλι. Κι ένα επεισόδιο από τα παλιά: Όταν ο καθηγητής μας στο Πανεπιστήμιο είπε: γράψτε περίληψη της ήδη πολύ σύντομης ιστορίας τού Un coeur simple, το αστέρι της τάξης, έγραψε: Το Πον λ’ Εβέκ πλήττει! Αντιγράφοντας προφανώς τον τίτλο της Le Monde, παραμονές του Μάη του ’68: Η Γαλλία πλήττει (La France s’ ennuie). Σε λίγες μέρες, οι καλοζωισμένοι Παριζιάνοι ξήλωσαν τα καλντερίμια κι έστησαν οδοφράγματα σε μια μάλλον …δυναμική αντιμετώπιση και ανατροπή της ανίας τους, χλευάζοντας τον μικροαστισμό. Μάθημα για το πού μπορεί να οδηγήσει η ληθαργική ανία τις κοινωνίες, προκαλώντας αιφνίδιες εκρήξεις και εξεγέρσεις, αλλάζοντας τον κόσμο.