Πώς η μεγαλύτερη αποτυχία του καπιταλισμού μετατράπηκε στη μεγαλύτερη επιτυχία του.
Για όσους/ες βλέπουν τον κόσμο με στοιχειωδώς κριτική ματιά, η πανδημία σε κάθε επίπεδο αποτελεί γιγαντιαία και τρανταχτή απόδειξη της αποτυχίας του καπιταλισμού να παράσχει στοιχειώδη ασφάλεια, δικαιώματα και ευζωία για την ανθρωπότητα. Από την αρχή της πανδημία όπου με αποδεδειγμένα ψέματα διεθνείς οργανισμοί και κυβερνήσεις αρνούνταν να αποκαλύψουν τις πραγματικές διαστάσεις του κινδύνου, φοβούμενοι τις επιπτώσεις στις διεθνείς χρηματαγορές, στις διαρκείς παλινωδίες μεταξύ ανεξέλεγκτων ανοιγμάτων, ασαφών μέτρων προστασίας, λοκντάουν και περιορισμών που έβαζαν στην ίδια ζυγαριά το κέρδος (όχι την πραγματική οικονομία των ανθρώπινων αναγκών) με τη ζωή και την υγεία, στις πιο πρόσφατες καταστάσεις εμβολιακού εθνικισμού, εταιρικής κερδοσκοπίας και άδικης κατανομής εμβολίων.
Για καθένα από τα παραπάνω εγκλήματα, (επιπτώσεις των οποίων συνεχίζουμε να βιώνουμε και σήμερα), οι λύσεις είναι τόσο προφανείς που κάνουν την αποτυχία να μοιάζει σχεδόν βγαλμένη μέσα από μια καρικατούρα της πραγματικότητας, μια κακογραμμένη επιθεώρηση που γράφτηκε για να γελοιοποίηση και να υπερβάλει την ανικανότητα ενός οικονομικού και πολιτικού συστήματος. Είναι όμως πέρα για πέρα αληθινή.
Ακόμη και σήμερα, ελάχιστες είναι οι φωνές που μιλούν για την ανάγκη αντιμετώπισης των αιτιών της πανδημίας, δηλαδή της μαζικής αποδάσωσης, της εργοστασιακής παραγωγής κρεάτων και του εμπορίου εξωτικών ζώων, διαδικασίες οι οποίες για διαφορετικούς λόγους η καθεμία αυξάνουν κατακόρυφα τους κινδύνους για την ανάδειξη νέων, δυνητικά πανδημικών ιών.
Ακόμη λιγότερες είναι φωνές που όταν έπρεπε, μίλησαν για πραγματικό λοκντάουν, χωρίς υπερβολές αλλά και χωρίς άνευ υγειονομικών λόγων εξαιρέσεις που θα μπορούσαν (και μπορούν ακόμα) να έχουν εξαλείψει τη διασπορά του ιού. Αντ’αυτού ακούσαμε από όλες τις πολιτικές δυνάμεις και παρατάξεις περίπου την ίδια δικαιολογία, χρωματισμένη ελαφρώς διαφορετικά ανάλογα με τις δήθεν ιδεολογικές ευαισθησίες των κοινών τους: “Κάτι τέτοιο δε γίνεται”. Μικρή σημασία έχει αν έγινε και πέτυχε, στην Κούβα, στη Νέα Ζηλανδία, στη Σιγκαπούρη, στην Κίνα, στο Βιετνάμ και αλλού.
Τέλος, σήμερα αντί να ακούμε για μαζική κρατικοποίηση της παραγωγής και διανομής εμβολίων και των πρώτων υλών που είναι απαραίτητες για την παραγωγή τους, με μετασχηματισμό όσων τμημάτων της οικονομίας χρειάζεται για να πετύχουμε την ταχύτερη παγκόσμια κάλυψη, ακούμε για μυστικά συμβόλαια μεταξύ κρατών και εταιριών, απαγορεύσεις εξαγωγών και παρακάλια από κυβερνήσεις σε εταιρίες να βάλουν τη δική τους μεριά του πλανήτη λίγο πιο πάνω στη σειρά. Κερασάκι στην τούρτα βέβαια αποτελεί και η επιχειρηματολογία υπέρ του να παραμείνουν κλειστές οι πατέντες. Επιχειρηματολογία η οποία σίγουρα κάνει τον Γιόνας Σαλκ (βλ σχόλια) να στριφογυρίζει στον τάφο του.
Η μεγάλη τραγωδία της πανδημίας όμως, δεν είναι οι παραπάνω αποτυχίες. Είναι το πώς μέσα στην ανυπομονησία μας να επιστρέψουμε στην κανονικότητα (η οποία όχι μόνο είχε χίλιες δυο άλλες προβληματικές, αλλά ήτανε και αυτή η οποία γέννησε την πανδημία), αρνούμαστε να διεκδικήσουμε σε οποιοδήποτε επίπεδο την επιστροφή σε μια στοιχειωδώς καλύτερη πραγματικότητα.
Σε μια περίοδο όπου έγινε σαφές ότι οι πιο απαραίτητοι τομείς της οικονομίας στελεχώνονται από τους/τις πιο αναλώσιμους/ες, δεν διεκδικήσαμε ούτε αύξηση του βασικού μισθού ούτε κατά προτεραιότητα εμβολιασμό τους.
Σε μια περίοδο που δεν υπήρχε κανένας σχεδιασμός ούτε παγκόσμια ούτε σε επίπεδο χώρας για δίκαιη κατά προτεραιότητα κατανομή εμβολίων, αρκεστήκαμε στο να κάνουμε κακόγουστα αστεία για το εμβόλιο της Άστρα Ζένεκα και να νιώθουμε ανωτερότητα απέναντι στους ψεκασμένους.
Στην πλάτη μιας ανθρωπιστικής καταστροφής, αντί να ζητήσουμε τα ρέστα από ένα σύστημα που δολοφονεί, ζητάμε να ορθοποδήσει ξανά για να καταφέρουμε να πάμε μια βδομάδα διακοπές, να βγούμε ένα βράδυ ξανά σε μπαρ ή να φάμε σε μια ταβέρνα που ο/η σερβιτόρος θα φοράει μάσκα για να μας προστατέψει, αλλά εμείς δεν θα κάνουμε το ίδιο.
Αυτή είναι και η μεγαλύτερη επιτυχία του καπιταλισμού: Ακόμα και μέσα στις φρικιαστικές συνθήκες εκατομμυρίων αποφευκτών θανάτων, μας έπεισε ότι δεν μπορούμε χωρίς αυτόν.
Για πόσο ακόμα θα υποβαθμίζουμε τις ζωές μας;
(link με πηγές στα σχόλια)